Mỹ đang gấp rút bán ra hàng chục triệu thùng dầu của Venezuela sau khi chính quyền Tổng thống Trump bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolas Maduro vào ngày 3/1.
.jpg)
(Ảnh: Energy)
Ông Trump đã nhiều lần công khai bày tỏ ý định tận dụng trữ lượng dầu mỏ của Venezuela - lớn nhất thế giới - để xây dựng "đế chế dầu mỏ của riêng mình", đủ sức cạnh tranh trực diện với OPEC.
Hiện tại, Bộ Năng lượng Mỹ đang tổ chức bán khoảng 50 triệu thùng dầu mà Mỹ đã tịch thu từ các tàu chở dầu của Venezuela bị mắc kẹt, kể từ khi ông Trump áp đặt một lệnh phong tỏa một phần đối với quốc gia Nam Mỹ này vào tháng trước. "Đợt bán đầu tiên đã diễn ra và các đợt bán sẽ tiếp tục vô thời hạn", một người phát ngôn của Bộ Năng lượng Mỹ cho biết trong tuyên bố gần đây.
Một số tập đoàn dầu khí lớn đã bắt đầu xuất hiện trên vùng biển Caribe, háo hức tìm kiếm cơ hội tiếp cận các tài sản của Venezuela. Một số chuyên gia cho rằng sản lượng dầu của Venezuela hoàn toàn có thể tăng 50% mà không cần đầu tư quá lớn, do nước này từng khai thác hơn 3,7 triệu thùng/ngày vào thời kỳ đỉnh cao những năm 1970, và cơ sở hạ tầng cũng vẫn còn khá nhiều.
Liệu có đủ nhu cầu?
Thị trường dầu mỏ hiện nay vốn đã dư cung, đối mặt với tình trạng thừa dầu kéo dài trên toàn cầu, và các công ty dầu khí không thể chịu đựng được việc giá dầu giảm nhiều hơn so với mức hiện tại khoảng 60 USD/thùng. Sản lượng dầu toàn cầu được dự báo sẽ vượt nhu cầu vào năm 2026, chủ yếu do OPEC đảo ngược chính sách cắt giảm sản lượng trong năm qua, ngay cả khi chưa tính đến khả năng Venezuela phục hồi mạnh mẽ ngành dầu mỏ.
Trong bối cảnh đó, và từ góc nhìn của các nhà khai thác dầu đá phiến Mỹ, việc một lượng lớn dầu khí giá rẻ tràn ngập thị trường toàn cầu không giúp "nước Mỹ vĩ đại trở lại" - mà có thể trở thành một kịch bản xấu. Số lượng giàn khoan đang hoạt động tại các mỏ dầu ở Texas đã giảm gần 15% trong năm nay, khi các nhà khai thác lo lắng chờ đợi giá dầu phục hồi. Hệ quả là nền kinh tế tại Tây Texas đang chậm lại một cách rõ rệt. "Điều này thực sự đã phủ một bóng đen lên Permian", ông Ben Shepperd, Chủ tịch Hiệp hội Dầu khí Lưu vực Permian, nói với Thời báo phố Wall gần đây.
Sau vụ bắt giữ ông Maduro gây chấn động hồi đầu tháng này, ông Trump tuyên bố rằng Mỹ sẽ "điều hành đất nước này" để kiểm soát các nguồn tài nguyên dầu mỏ.
"Chúng tôi đang kinh doanh dầu mỏ. Chúng tôi sẽ để các công ty dầu khí rất lớn của Mỹ vào đó, chi hàng tỷ USD để sửa chữa cơ sở hạ tầng bị xuống cấp nghiêm trọng và bắt đầu kiếm tiền", ông Trump nói.
Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu nhóm Big Oil có thực sự muốn tham gia thương vụ này hay không. "Nhà đầu tư không quan tâm đến sự thống trị năng lượng. Họ quan tâm đến cổ tức năng lượng", ông Clayton Seigle, chuyên gia cao cấp về an ninh năng lượng tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), chia sẻ với Semafor hồi đầu tháng này.
"Viễn cảnh thống trị của Tổng thống Trump có thể làm suy yếu tinh thần thương mại tự do vốn đã giúp thị trường dầu mỏ vận hành trơn tru trong nhiều thập kỷ qua, mang lại lợi ích cho an ninh năng lượng của Mỹ", Semafor đưa tin ngày 6/1.
Một phân tích gần đây của Foreign Policy cho rằng: "Hệ thống dầu mỏ hiện nay không được định hình bởi sự kiểm soát mang tính đế quốc hay thậm chí các hợp đồng song phương dài hạn, mà bởi các thị trường toàn cầu sâu rộng, thanh khoản cao, minh bạch, được hỗ trợ bởi đồng USD và sự đa dạng của các nhà cung cấp", và hệ thống này đã mang lại lợi ích chiến lược to lớn cho Mỹ.
Trong khi đó, đối với Venezuela, việc hồi sinh ngành dầu mỏ có thể giúp nền kinh tế thoát khỏi vòng xoáy suy sụp - dù điều đó cũng đồng nghĩa với việc lợi ích chảy vào túi các đối tác nước ngoài.
"Những sự kiện gần đây đã hoàn toàn thay đổi triển vọng kinh tế. Sản lượng dầu mỏ có thể tạo động lực cho một cú bứt phá kinh tế thực sự", nhà kinh tế học Venezuela Asdrúbal Oliveros nói với New York Times.
Mai Lâm
