Do xung đột ở Trung Đông, các ngân hàng trung ương đang phải xử lý một bài toán khó: cân bằng giữa nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng suy yếu.
Giá dầu thô đã tăng mạnh hồi đầu tuần này, sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích vào Iran, khiến Lãnh tụ tối cao Iran Ali Hosseini Khamenei thiệt mạng. Tehran sau đó đáp trả bằng các cuộc tấn công tên lửa nhằm vào nhiều quốc gia vùng Vịnh.
Cùng lúc đó, hoạt động vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz - tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhất thế giới - cũng gần như bị đình trệ khi nguy cơ tấn công từ Iran khiến nhiều tàu chở dầu không dám đi qua khu vực này.
Giá dầu Brent đã kéo dài chuỗi tăng 4 ngày liên tiếp, tăng 1,6% lên 82,76 USD/thùng trong phiên giao dịch ngày thứ Tư, gần mức đỉnh kể từ tháng 1/2025. Trong khi đó, giá dầu West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ cũng tăng ngày thứ ba liên tiếp lên 75,48 USD/thùng.
.png)
Giá năng lượng tăng cao cuối cùng sẽ lan sang giá tiêu dùng và giá sản xuất, đặc biệt đối với các nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu nhập khẩu từ Trung Đông. Viễn cảnh ấy buộc các ngân hàng trung ương phải đánh giá lại lộ trình lãi suất của họ.
“Xung đột tại Trung Đông củng cố lý do để nhiều ngân hàng trung ương tạm thời giữ nguyên lãi suất”, nhóm các chuyên gia kinh tế của Nomura nhận định trong một báo cáo gần đây.
Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng gây sức ép lên hoạt động kinh tế, các nhà hoạch định chính sách đang phải xử lý một bài toán khó: cân bằng giữa nguy cơ lạm phát tăng và tăng trưởng suy yếu.
Theo các nhà kinh tế của ING, Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đang rơi vào thế “tiến thoái lưỡng nan thực sự”. Một cú sốc dầu mỏ có thể khiến lạm phát vốn đã dai dẳng tiếp tục tăng cao, trong khi triển vọng tăng trưởng lại bị chịu tác động bởi các mức thuế quan mới từ Mỹ.
Châu Âu hiện nhập khẩu gần như toàn bộ lượng dầu và phần lớn khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), nên khu vực này có nguy cơ đối mặt với cú sốc kép về năng lượng và thương mại. Ông Pierre Wunsch, Thành viên Hội đồng ECB, cho biết các nhà hoạch định chính sách sẽ tránh phản ứng vội vàng trước biến động giá năng lượng.
“Nếu tình trạng này kéo dài và giá năng lượng tiếp tục tăng mạnh, chúng tôi sẽ phải chạy các mô hình kinh tế và đánh giá tác động”, ông nói.
Cựu Bộ trưởng Tài chính Mỹ Janet Yellen trước đó cũng cảnh báo rằng xung đột có thể làm chậm tăng trưởng kinh tế Mỹ và gia tăng áp lực lạm phát, khiến Cục Dự trữ Liên bang (Fed) khó có thể giảm lãi suất.
“Tình hình Iran hiện nay khiến Fed càng phải thận trọng hơn và ít khả năng hạ lãi suất so với trước”, bà Yellen nói.
Lạm phát tại Mỹ duy trì ở mức 2,4% trong tháng 1, cao hơn mục tiêu 2% của Fed. Bà Yellen cảnh báo rằng các mức thuế quan do Tổng thống Mỹ Donald Trump áp đặt có thể đẩy lạm phát hàng năm lên ít nhất 3%.
Diễn biến mới nhất xảy ra sau hàng loạt động thái gây tranh cãi khác của ông Trump, bao gồm việc kiểm soát Venezuela hồi đầu năm và bộc lộ tham vọng giành quyền kiểm soát Greenland, nơi có nguồn tài nguyên năng lượng chiến lược.
Dữ liệu của LSEG cho thấy giá dầu Brent đã tăng 36% từ đầu năm đến nay, trong khi hợp đồng tương lai của dầu WTI tăng 32%. Thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt với kịch bản xấu nhất khi Bank of America cảnh báo rằng nếu sự gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, giá dầu Brent có thể vượt 100 USD/thùng, trong khi giá khí đốt tự nhiên tại châu Âu có thể tăng lên 60 euro (khoảng 70 USD) mỗi megawatt giờ.
Linh Phong/CNBC
