Trong bối cảnh cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran đang ngày càng leo thang, các cường quốc châu Âu hiện đang phải đối mặt với áp lực và sự chia rẽ ngày càng lớn.
Ngày 4/3, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đã đưa ra lời cảnh báo rằng Tổng thống Mỹ Donald Trump kỳ vọng "tất cả các đồng minh châu Âu của chúng ta" sẽ ủng hộ cuộc chiến của Mỹ và Israel chống lại Iran.
Tuy nhiên, Thủ tướng Anh Keir Starmer lại bày tỏ sự nghi ngờ về tính hợp pháp của cuộc chiến và khẳng định Anh không tin vào việc "thay đổi chế độ từ trên không", dù ông vẫn cho phép Mỹ sử dụng hai căn cứ quân sự của Anh.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz thì lại đứng về phía ông Trump trong việc loại bỏ một chế độ mà ông gọi là "khủng khiếp" và cho phép các lực lượng Mỹ sử dụng Căn cứ Không quân Ramstein tại Đức.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Ảnh: X/_FriedrichMerz
Trong khi đó, Pháp chỉ đồng ý cho máy bay Mỹ hiện diện tạm thời tại một số căn cứ sau khi nhận được đảm bảo rằng các máy bay này sẽ không được sử dụng để tấn công Iran mà chỉ phục vụ mục đích "hỗ trợ phòng thủ cho các đối tác của chúng ta trong khu vực".
Sự phản đối mạnh mẽ nhất đến từ Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, người đã kịch liệt phản đối cuộc chiến và từ chối cho Mỹ tiếp cận các căn cứ. Điều này đã khiến ông Trump đe dọa sẽ cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha.
Chuyên gia Cornelius Adebahr thuộc Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Đức nhận định: "Sẽ không có lập trường thống nhất về cuộc chiến này. Mặt khác, không có quốc gia thành viên nào sẽ trực tiếp tham chiến; họ sẽ không đóng vai trò tích cực bên cạnh Mỹ hoặc Israel".
Iran đã thực hiện các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một căn cứ của Không quân Hoàng gia Anh tại Cyprus – một lãnh thổ thuộc Liên minh châu Âu hôm 1/3. Tổng thư ký NATO Mark Rutte cảnh báo rằng Tehran không chỉ là mối đe dọa với Israel mà còn với cả châu Âu.
Trita Parsi, đồng sáng lập Viện Quincy, cho rằng Tehran dường như đang muốn mở rộng chiến tranh sang cả châu Âu để buộc khu vực này cũng phải trả giá, từ đó gây áp lực buộc cuộc chiến phải chấm dứt.
Ngoài các mối đe dọa quân sự trực tiếp, châu Âu còn lo ngại về sự leo thang của giá năng lượng và làn sóng di cư tiềm năng từ Iran qua Thổ Nhĩ Kỳ. Bà Kaja Kallas, người đứng đầu chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu, cảnh báo rằng cuộc chiến này sẽ gây tổn hại trực tiếp đến Ukraine. Nguyên nhân là do các khí tài quân sự cần thiết cho cuộc chiến với Nga, chẳng hạn như hệ thống phòng không, đang bị chuyển hướng sang Trung Đông.
Chuyên gia Cornelius Adebahr cho biết thêm rằng nhiều quốc gia châu Âu hiện đang ưu tiên quan tâm đến tình hình Ukraine và tác động kinh tế hơn là cuộc chiến tại Trung Đông, với tâm lý: "Có một cảm giác rằng 'đây không phải là cuộc chiến của chúng ta lúc này, chúng ta còn có Ukraine để lo lắng'".
Cao Phong
