Trong khi các cuộc họp của OPEC+ vẫn chiếm trọn sự chú ý của truyền thông, quyền lực thực sự định đoạt giá dầu toàn cầu đã âm thầm dịch chuyển từ phòng họp ở Vienna sang Lầu Năm Góc và các trụ sở thương mại ở Bắc Kinh. Trong bối cảnh hiện tại, có hai thế lực lớn hơn, khó lường hơn đang thực sự nắm quyền chi phối thị trường.

1. Canh bạc địa chính trị: Nguy cơ xung đột Mỹ-Iran

Yếu tố bất định lớn nhất đầu tiên là khả năng xảy ra một cuộc xung đột quân sự trực diện giữa Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump và Iran. Điều quan trọng cần nhấn mạnh là chính rủi ro về một cuộc chiến, chứ không phải sự thiếu hụt nguồn cung thực tế, đang đẩy giá dầu lên cao. Hiện tại, thị trường đang cộng thêm một "mức phí rủi ro khoảng 7-8 USD" vào giá mỗi thùng dầu.

Điều này đặt OPEC+ vào một tình thế khó xử: họ hưởng lợi từ phí rủi ro địa chính trị nhưng lại hoàn toàn bất lực trong việc kiểm soát nguồn gốc của nó. Mặc dù một cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông không có lợi cho họ, tương lai của thị trường giờ đây lại phụ thuộc vào các tính toán chính trị của Tổng thống Trump.
Trong khi thị trường đang nín thở chờ đợi động thái từ Washington, một thế lực khác ở phía Đông lại đang âm thầm định hình lại cán cân cung cầu bằng một công cụ quyền lực không kém: các đơn đặt hàng.

2. Hiệu ứng Trung Quốc: Chiến lược nhập khẩu của "người mua lớn nhất thế giới"

Trung Quốc, nhà nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, là thế lực thứ hai có khả năng "bẻ lái" thị trường. Các quyết định mua hàng của họ có tác động khổng lồ đến cán cân cung-cầu toàn cầu.

Chiến lược của Trung Quốc rất rõ ràng: họ đã tận dụng thời điểm giá dầu yếu để tăng cường tích trữ, xây dựng các kho dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) nhằm bảo vệ nền kinh tế khỏi các cú sốc giá trong tương lai. Khi giá dầu Brent giảm xuống mức thấp nhất trong bảy tháng là 58,72 USD/thùng vào ngày 16 tháng 12, lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc đã đạt kỷ lục 13,18 triệu thùng/ngày trong cùng tháng đó.
Dựa trên tính toán, lượng dầu thô thặng dư của Trung Quốc là 1,13 triệu thùng/ngày trong năm qua... đây là một dấu hiệu cho thấy Trung Quốc đang tận dụng giá dầu thấp để thu gom phần lớn nguồn cung thặng dư dự kiến.

Tuy nhiên, với việc giá dầu Brent đạt đỉnh sáu tháng là 71,89 USD/thùng và đóng cửa ở mức 70,69 USD/thùng vào ngày 30 tháng 1, rất có khả năng Trung Quốc sẽ cắt giảm nhập khẩu và chỉ mua đủ để đáp ứng nhu cầu tiêu thụ. Nếu Trung Quốc giảm lượng mua khoảng 1 triệu thùng/ngày, câu chuyện về "dư thừa nguồn cung" có thể nhanh chóng quay trở lại, gây áp lực giảm giá mạnh mẽ lên thị trường.

3. OPEC+ trong thế bị động: Nín thở quan sát

Trước hai yếu tố bất định khổng lồ nêu trên, quyết định của OPEC+ về việc không thay đổi chính sách sản lượng là hoàn toàn hợp lý. Ở một mức độ nào đó, tình hình hiện tại đang có lợi cho họ: giá dầu đã tăng nhưng chưa đến mức gây lo ngại về lạm phát cho các nước nhập khẩu.

Quan trọng hơn, câu chuyện của thị trường đã chuyển từ nỗi lo "dư thừa nguồn cung" sang các bất ổn địa chính trị. Tâm điểm chú ý giờ đây không chỉ là căng thẳng với Iran mà còn là sự tái định hình các dòng chảy dầu mỏ của Venezuela sau sự can thiệp của Mỹ. Điều này giúp giảm bớt áp lực buộc OPEC+ phải hành động. Thay vì là người chủ động định hình thị trường, vai trò của OPEC+ giờ đây đã chuyển sang thế bị động: quan sát và phản ứng với các sự kiện do Washington-Tehran và Bắc Kinh tạo ra.

Kết luận

Rõ ràng, cán cân quyền lực trên thị trường dầu mỏ đã tạm thời thay đổi. Thay vì các quyết định sản lượng của OPEC+, tương lai giá dầu trong ngắn hạn lại phụ thuộc vào hai biến số khó lường: căng thẳng địa chính trị Mỹ-Iran và chiến lược mua hàng của Trung Quốc. Vậy, một quyết định ở Washington hay một chiến lược mua hàng ở Bắc Kinh sẽ định hình giá xăng trong ví của chúng ta trong những tháng tới? Câu trả lời sẽ quyết định không chỉ chi phí năng lượng toàn cầu, mà còn cả sự ổn định kinh tế trong một thế giới ngày càng khó đoán định.