Những c&uacute; sốc địa ch&iacute;nh trị li&ecirc;n tiếp, đặc biệt từ Trung Đ&ocirc;ng, đang khiến triển vọng kinh tế to&agrave;n cầu trở n&ecirc;n mong manh hơn bao giờ hết, buộc c&aacute;c định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) v&agrave; Ng&acirc;n h&agrave;ng Thế giới (World Bank) phải li&ecirc;n tục điều chỉnh dự b&aacute;o. 
 
Kinh tế to&agrave;n cầu c&oacute; thể suy tho&aacute;i nếu xung đột k&eacute;o d&agrave;i

Tại c&aacute;c cuộc họp m&ugrave;a Xu&acirc;n của IMF v&agrave; WB, c&aacute;c nh&agrave; kinh tế đ&atilde; cho thấy sự dao động giữa t&acirc;m l&yacute; bi quan về triển vọng kinh tế to&agrave;n cầu xấu đi (do gi&aacute; năng lượng tăng cao v&agrave; c&aacute;c c&uacute; sốc nguồn cung ng&agrave;y c&agrave;ng nghi&ecirc;m trọng) v&agrave; sự lạc quan thận trọng khi xuất hiện t&iacute;n hiệu eo biển Hormuz c&oacute; thể được vận h&agrave;nh b&igrave;nh thường trở lại, cho ph&eacute;p d&ograve;ng chảy dầu mỏ, kh&iacute; đốt, ph&acirc;n b&oacute;n v&agrave; c&aacute;c h&agrave;ng h&oacute;a kh&aacute;c được nối lại.

Tuy nhi&ecirc;n, trong những ng&agrave;y gần đ&acirc;y, sự lạc quan đ&oacute; đ&atilde; nhanh ch&oacute;ng phai nhạt trước những diễn biến căng thẳng giữa Mỹ v&agrave; Iran.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260422/images/image(88).png" style="height:419px; width:600px" /> 
IMF v&agrave; World Bank thừa nhận gần như kh&ocirc;ng thể l&agrave;m g&igrave; ngo&agrave;i việc theo d&otilde;i c&aacute;c tuy&ecirc;n bố từ Tehran v&agrave; Nh&agrave; Trắng. (Ảnh: AFP)

&Ocirc;ng Josh Lipsky, chủ tịch bộ phận kinh tế quốc tế tại Atlantic Council nhận x&eacute;t trong khu&ocirc;n vi&ecirc;n cuộc họp: &ldquo;Thực tế l&agrave; một số quyết định quan trọng nhất đối với kinh tế to&agrave;n cầu lại kh&ocirc;ng diễn ra tại đ&acirc;y. Diễn biến quan trọng nhất của kinh tế to&agrave;n cầu lại xảy ra giữa Mỹ v&agrave; Iran. Ch&uacute;ng t&ocirc;i hy vọng đ&oacute; l&agrave; tin tốt, nhưng sẽ phải chờ xem&rdquo;.

Bất chấp thị trường chứng kho&aacute;n khởi sắc v&agrave; gi&aacute; dầu kỳ hạn c&oacute; l&uacute;c giảm s&acirc;u, Bộ trưởng T&agrave;i ch&iacute;nh Saudi Arabia, &ocirc;ng Mohammed Al-Jadaan, phản &aacute;nh t&acirc;m l&yacute; chung của nhiều quan chức khi cho biết &ocirc;ng chưa thể y&ecirc;n t&acirc;m dự b&aacute;o triển vọng kinh tế cải thiện, cho đến khi c&aacute;c t&agrave;u chở dầu c&oacute; thể lưu th&ocirc;ng tự do qua eo biển n&agrave;y trở lại với chi ph&iacute; bảo hiểm hợp l&yacute; v&agrave; gi&aacute; năng lượng thực tế giảm.

&ldquo;Nếu c&aacute;c tuyến h&agrave;ng hải được th&ocirc;ng suốt trở lại, t&ocirc;i cho rằng đ&oacute; sẽ l&agrave; yếu tố khiến t&ocirc;i thay đổi kịch bản dự b&aacute;o&rdquo;, &ocirc;ng Mohammed ph&aacute;t biểu tại một cuộc họp b&aacute;o.

Ngay sau khi IMF c&ocirc;ng bố mức điều chỉnh giảm nhẹ dự b&aacute;o tăng trưởng to&agrave;n cầu năm 2026 xuống c&ograve;n 3,1% - theo kịch bản lạc quan nhất trong ba kịch bản được x&acirc;y dựng - tổ chức n&agrave;y cho biết con số đ&oacute; đ&atilde; nhanh ch&oacute;ng trở n&ecirc;n &ldquo;lỗi thời&rdquo;, khi nền kinh tế thế giới đang trượt dần về kịch bản ti&ecirc;u cực hơn với mức tăng trưởng chỉ khoảng 2,5%.

B&aacute;o c&aacute;o Triển vọng Kinh tế Thế giới (World Economic Outlook) mới nhất của IMF cảnh b&aacute;o rằng, nếu chiến sự k&eacute;o d&agrave;i, kinh tế to&agrave;n cầu c&oacute; thể rơi v&agrave;o suy tho&aacute;i.

IMF v&agrave; World Bank cam kết cung cấp tổng cộng tới 150 tỷ USD hỗ trợ t&agrave;i ch&iacute;nh mới cho c&aacute;c quốc gia đang ph&aacute;t triển chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ c&uacute; sốc gi&aacute; năng lượng, đồng thời hoan ngh&ecirc;nh việc nối lại quan hệ với ch&iacute;nh phủ l&acirc;m thời của Venezuela sau 7 năm gi&aacute;n đoạn.

Hai tổ chức n&agrave;y cũng cảnh b&aacute;o c&aacute;c quốc gia kh&ocirc;ng n&ecirc;n t&iacute;ch trữ dầu v&agrave; kh&ocirc;ng n&ecirc;n lạm dụng c&aacute;c chương tr&igrave;nh trợ gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu tốn k&eacute;m v&agrave; thiếu mục ti&ecirc;u r&otilde; r&agrave;ng. Tuy nhi&ecirc;n, rốt cuộc, họ gần như kh&ocirc;ng thể l&agrave;m g&igrave; ngo&agrave;i việc theo d&otilde;i c&aacute;c tuy&ecirc;n bố từ Tehran v&agrave; Nh&agrave; Trắng.

C&uacute; sốc nối tiếp c&uacute; sốc

Trước khi Mỹ v&agrave; Israel tiến h&agrave;nh c&aacute;c cuộc tấn c&ocirc;ng nhằm v&agrave;o Iran v&agrave;o cuối th&aacute;ng 2/2026, kinh tế to&agrave;n cầu vừa mới phục hồi sau c&uacute; sốc năm ngo&aacute;i do l&agrave;n s&oacute;ng &aacute;p thuế mạnh tay của Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với đối t&aacute;c thương mại tr&ecirc;n to&agrave;n cầu.

C&aacute;c cuộc thảo luận về căng thẳng thương mại v&agrave; cuộc chiến của Nga tại Ukraine tại kỳ họp năm nay trở n&ecirc;n trầm lắng hơn, d&ugrave; c&aacute;c Bộ trưởng T&agrave;i ch&iacute;nh G7 vẫn cam kết tiếp tục g&acirc;y &aacute;p lực l&ecirc;n Nga.

Bộ trưởng T&agrave;i ch&iacute;nh Mỹ Scott Bessent đ&atilde; khởi xướng một s&aacute;ng kiến k&ecirc;u gọi c&aacute;c nước G20, c&ugrave;ng với IMF v&agrave; World Bank, phối hợp h&agrave;nh động nhằm đảm bảo nguồn cung ph&acirc;n b&oacute;n trong bối cảnh gi&aacute;n đoạn từ c&aacute;c quốc gia v&ugrave;ng Vịnh. Tuy nhi&ecirc;n, sau 7 tuần kể từ khi xung đột nổ ra, động th&aacute;i n&agrave;y kh&oacute; c&oacute; thể gi&uacute;p giảm bớt t&igrave;nh trạng thiếu hụt v&agrave; gi&aacute; cả cao đối với n&ocirc;ng d&acirc;n đang bước v&agrave;o vụ gieo trồng m&ugrave;a xu&acirc;n tr&ecirc;n khắp Bắc b&aacute;n cầu.

&Ocirc;ng Kevin Chika Urama, nh&agrave; kinh tế trưởng của African Development Bank, cho rằng cuộc khủng hoảng Trung Đ&ocirc;ng tạo th&ecirc;m động lực để c&aacute;c quốc gia ch&acirc;u Phi th&uacute;c đẩy thương mại nội khối v&agrave; li&ecirc;n kết kinh tế, ph&aacute;t triển c&aacute;c nguồn năng lượng thay thế, mở rộng cơ sở thuế trong nước v&agrave; khai th&aacute;c c&aacute;c trữ lượng kh&iacute; đốt tự nhi&ecirc;n dồi d&agrave;o.

&ldquo;Căng thẳng địa ch&iacute;nh trị đ&atilde; trở th&agrave;nh &#39;trạng th&aacute;i b&igrave;nh thường mới&#39;, trong khi sự bất định trong hoạch định ch&iacute;nh s&aacute;ch giờ đ&acirc;y lại trở th&agrave;nh điều chắc chắn&rdquo;, &ocirc;ng n&oacute;i trong phi&ecirc;n thảo luận c&ugrave;ng c&aacute;c kinh tế trưởng kh&aacute;c từ c&aacute;c tổ chức đa phương.

Theo Reuters

Hải Phương

<a href="https://vietnamfinance.vn/binh-thuong-moi-cua-kinh-te-the-gioi-song-chung-voi-cu-soc-dia-chinh-tri-d143710.html">Link gốc</a>

Những cú sốc địa chính trị liên tiếp, đặc biệt từ Trung Đông, đang khiến triển vọng kinh tế toàn cầu trở nên mong manh hơn bao giờ hết, buộc các định chế như Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Ngân hàng Thế giới (World Bank) phải liên tục điều chỉnh dự báo.