Tăng cường hội nhập nội khối, tận dụng hiệu quả các FTA và thúc đẩy liên kết số được xem là chìa khóa để Đông Nam Á duy trì tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu.
Tăng cường hội nhập nội khối, tận dụng hiệu quả các FTA và thúc đẩy liên kết số được xem là chìa khóa để Đông Nam Á duy trì tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu.
Các nhà phân tích nhận định rằng môi trường kinh tế toàn cầu đầy bất định hiện nay nhiều khả năng sẽ còn kéo dài. Theo đó, hướng đi phù hợp cho ASEAN là nỗ lực phối hợp chặt chẽ hơn nhằm tăng cường hội nhập nội khối, qua đó duy trì tăng trưởng và nâng cao khả năng chống chịu của nền kinh tế khu vực.
“Có rất nhiều biến động trên toàn cầu nhưng chúng ta không thể xác định được đâu là tín hiệu thực sự,” ông Eduardo Pedrosa, Giám đốc điều hành Ban Thư ký Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC), nói.
Trong khi đó, ông Amitendu Palit, Nghiên cứu viên cao cấp và phụ trách mảng thương mại và kinh tế tại Viện Nghiên cứu Nam Á thuộc Đại học Quốc gia Singapore, cảnh báo rằng bất định có thể không chỉ dừng ở thương mại. Chuyên gia này chỉ ra, những hình thức bảo hộ tinh vi và sáng tạo hơn có thể xuất hiện trong các lĩnh vực khác, chẳng hạn như giao lưu nhân dân hoặc lĩnh vực kỹ thuật số.
Báo cáo Hội nhập châu Á thường niên được ADB công bố gần đây ghi nhận các nền kinh tế châu Á đã thể hiện “khả năng chống chịu lớn” trên mặt trận thương mại khi thích ứng với môi trường liên tục thay đổi, đồng thời cho biết phần lớn các nền kinh tế ASEAN vẫn duy trì đà xuất khẩu mạnh mẽ, bao gồm cả sang thị trường Mỹ.
Cũng theo báo cáo của ADB, khu vực Đông Nam Á và toàn bộ châu Á - Thái Bình Dương đã đạt được những bước tiến đáng kể trong hội nhập kinh tế. Theo ông Kang Jong Woo, Giám đốc bộ phận Hợp tác và Hội nhập khu vực của ADB, tỷ lệ tận dụng các FTA khu vực mà các nền kinh tế châu Á đã ký kết vẫn còn thấp, do nhiều nguyên nhân, trong đó có sự thiếu cam kết.
Nhận định về vấn đề này, bà Elizabeth Chelliah, chuyên gia tư vấn thương mại tại Liên đoàn Doanh nghiệp Singapore và từng là chuyên gia thương mại cao cấp tại Bộ Thương mại và Công nghiệp Singapore, cho rằng khu vực cần cải thiện việc triển khai và phổ biến thông tin về các FTA này để khuyến khích doanh nghiệp thực sự tận dụng.
Với thặng dư thương mại của ASEAN với Mỹ ngày càng gia tăng, Washington bắt đầu siết chặt thương mại với nhiều nước trong khu vực
Bà nói thêm rằng các mức thuế của chính quyền Trump đưa ra buộc các doanh nghiệp phải tìm hiểu kỹ về các FTA để tìm cách bảo vệ lợi nhuận của mình.
Đồng quan điểm, ông Kang Jong Woo cũng lưu ý rằng bên cạnh việc tận dụng FTA, dòng giao dịch kỹ thuật số xuyên biên giới có thể bị ảnh hưởng bởi sự khác biệt trong quy định kỹ thuật số giữa các nước ASEAN, cũng như khoảng cách số giữa các quốc gia và thậm chí giữa khu vực nông thôn và thành thị.
Tuy nhiên, ông Kang Jong Woo cho rằng Hiệp định Khung về Kinh tế số ASEAN sắp được triển khai có thể giúp tăng cường hội nhập khu vực trong lĩnh vực kỹ thuật số.
Ông Kang Jong Woo cũng nhấn mạnh rằng tính di chuyển của lao động kỹ năng cao trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương có thể được cải thiện thông qua việc thúc đẩy cơ chế công nhận lẫn nhau và công nhận kỹ năng.
Có thể thấy, dù Đông Nam Á chưa chịu cú sốc nghiêm trọng như từng lo ngại từ các biện pháp thuế quan của Mỹ, nhưng tình hình này không đồng nghĩa với sự an toàn dài hạn.
Trên thực tế, môi trường toàn cầu vẫn bị bao trùm bởi bất định địa chính trị, nguy cơ bảo hộ dưới nhiều hình thức mới và sự phân mảnh trong các chuẩn mực kinh tế - công nghệ. Trong bối cảnh đó, khả năng thích ứng nhanh, đa dạng hóa thị trường và củng cố liên kết nội khối được xem là những yếu tố then chốt giúp ASEAN duy trì đà tăng trưởng.
Các chuyên gia cũng đồng thuận rằng hội nhập khu vực không chỉ dừng ở việc ký kết thêm các hiệp định, mà quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả thực thi, thu hẹp chênh lệch phát triển và đẩy mạnh kết nối số.
Nếu tận dụng tốt các FTA hiện có, thúc đẩy hài hòa quy định và tăng cường công nhận lẫn nhau về kỹ năng lao động, ASEAN có thể biến thách thức bên ngoài thành động lực cải cách bên trong, qua đó củng cố vị thế của mình trong chuỗi giá trị toàn cầu đang tái cấu trúc.
