G&#211;C NH&#204;N THỊ TRƯỜNG PHI&#202;N 09/03/2026
TRONG BỐI CẢNH XUNG ĐỘT TRUNG Đ&#212;NG

Những c&#250; sốc lớn của gi&#225; năng lượng tr&#234;n thế giới trong lịch sử thường xuất ph&#225;t từ hai nh&#243;m nguy&#234;n nh&#226;n ch&#237;nh.

Thứ nhất l&#224; c&#225;c biến động địa ch&#237;nh trị l&#224;m gi&#225;n đoạn nguồn cung dầu. Điển h&#236;nh như lệnh cấm vận dầu của OAPEC với Mỹ năm 1973, chiến tranh Iran – Iraq giai đoạn 1979–1980, chiến tranh v&#249;ng Vịnh 1990–1991 hay xung đột Nga – Ukraina năm 2022. Trong c&#225;c sự kiện n&#224;y, nguồn cung dầu bị gi&#225;n đoạn đ&#227; khiến gi&#225; dầu tăng nhanh v&#224; mạnh trong thời gian ngắn.

Thứ hai l&#224; c&#225;c c&#250; sốc kinh tế khiến nhu cầu năng lượng sụt giảm. V&#237; dụ như khủng hoảng t&#224;i ch&#237;nh to&#224;n cầu năm 2008 hay sự gi&#225;n đoạn chuỗi cung ứng trong đại dịch Covid-19 năm 2020. Khi nhu cầu giảm mạnh, gi&#225; dầu cũng lao dốc, thậm ch&#237; c&#243; thời điểm rơi xuống mức &#226;m trong qu&#253; 2/2020.

Sự kiện xung đột giữa Mỹ, Israel v&#224; Iran hiện tại thuộc nh&#243;m thứ nhất – tức l&#224; c&#250; sốc về nguồn cung. Tuy nhi&#234;n, bối cảnh kinh tế to&#224;n cầu đang tăng trưởng chậm lại khiến nhiều nh&#224; đầu tư cho rằng nếu chiến sự k&#233;o d&#224;i th&#236; gi&#225; dầu kh&#243; duy tr&#236; ở mức qu&#225; cao trong thời gian d&#224;i.

Trong ngắn hạn, một số yếu tố c&#243; thể k&#236;m h&#227;m đ&#224; tăng của gi&#225; dầu. Thứ nhất l&#224; khả năng nới lỏng hoặc dỡ bỏ việc phong tỏa eo biển Hormuz, gi&#250;p c&#225;c t&#224;u chở dầu tiếp tục lưu th&#244;ng. Thứ hai l&#224; nguồn cung bổ sung từ c&#225;c quốc gia lớn. Nh&#243;m G7 đang xem x&#233;t phương &#225;n xả kho dự trữ dầu chiến lược khoảng 300–400 triệu th&#249;ng. Saudi Aramco cũng đ&#227; mở c&#225;c g&#243;i cung cấp dầu giao ngay với quy m&#244; khoảng 4,6 triệu th&#249;ng, trong khi OPEC+ đang c&#226;n nhắc tăng sản lượng th&#234;m khoảng 137.000 th&#249;ng/ng&#224;y từ th&#225;ng 4/2026. B&#234;n cạnh đ&#243;, ph&#225;t biểu trấn an của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Hải qu&#226;n Mỹ sẵn s&#224;ng hộ tống c&#225;c t&#224;u dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết cũng phần n&#224;o gi&#250;p thị trường ổn định t&#226;m l&#253;.

Trong phi&#234;n 09/03/2026, gi&#225; dầu Brent đ&#227; tăng mạnh l&#234;n tr&#234;n 118 USD/th&#249;ng v&#224;o nửa đầu phi&#234;n, tương đương v&#249;ng đỉnh của giai đoạn xung đột Nga – Ukraina năm 2022. Tuy nhi&#234;n sau đ&#243; gi&#225; dầu nhanh ch&#243;ng điều chỉnh mạnh về quanh 101 USD/th&#249;ng khi xuất hiện lực chốt lời v&#224; c&#225;c th&#244;ng tin li&#234;n quan đến nguồn cung.

Trong khi đ&#243;, VN-INDEX đ&#227; c&#243; một phi&#234;n giảm s&#226;u hiếm gặp khi mất hơn 115 điểm. &#193;p lực b&#225;n diễn ra tr&#234;n diện rộng ở hầu hết c&#225;c nh&#243;m ng&#224;nh. X&#233;t từ năm 2014 đến nay, thị trường chỉ ghi nhận khoảng 13 phi&#234;n giảm tr&#234;n 5% trong tổng số hơn 3.000 phi&#234;n giao dịch, cho thấy mức độ cực đoan của phi&#234;n giảm n&#224;y.

Với đ&#224; giảm mạnh như vậy, khả năng c&#225;c phi&#234;n tới xuất hiện hiện tượng margin call, force sell hoặc call ch&#233;o l&#224; điều ho&#224;n to&#224;n c&#243; thể xảy ra, từ đ&#243; tiếp tục tạo &#225;p lực ngắn hạn l&#234;n chỉ số v&#224; nhiều cổ phiếu. Những nhịp rung lắc mạnh sau c&#225;c phi&#234;n giảm sốc như vậy thường l&#224; diễn biến b&#236;nh thường của thị trường.

Tuy nhi&#234;n, thống k&#234; lịch sử cũng cho thấy sau khoảng 20 phi&#234;n giao dịch tiếp theo, thị trường thường dần ổn định trở lại v&#224; c&#243; xu hướng phục hồi.

Một điểm đ&#225;ng ch&#250; &#253; l&#224; xung đột hiện tại gắn với nhiều lợi &#237;ch chiến lược của Mỹ, từ việc kiểm so&#225;t nguồn cung năng lượng, hạn chế tham vọng hạt nh&#226;n của Iran, th&#250;c đẩy xuất khẩu vũ kh&#237; cho tới việc duy tr&#236; ảnh hưởng của hệ thống Petrodollar v&#224; tạo &#225;p lực l&#234;n c&#225;c đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc.

Do đ&#243;, nh&#224; đầu tư cần t&#225;ch bạch hai yếu tố: rủi ro chiến sự k&#233;o d&#224;i v&#224; rủi ro gi&#225; dầu duy tr&#236; ở mức qu&#225; cao. Mỹ c&#243; thể c&#243; động cơ k&#233;o d&#224;i cuộc xung đột ở mức độ nhất định, nhưng lại kh&#244;ng mong muốn gi&#225; dầu duy tr&#236; qu&#225; cao trong thời gian d&#224;i v&#236; điều n&#224;y sẽ g&#226;y &#225;p lực l&#234;n lạm ph&#225;t, ch&#237;nh s&#225;ch tiền tệ v&#224; tăng trưởng kinh tế của ch&#237;nh Mỹ.

Trong bối cảnh đ&#243;, việc duy tr&#236; d&#242;ng chảy dầu qua c&#225;c tuyến vận chuyển quan trọng như eo biển Hormuz nhiều khả năng vẫn sẽ được đảm bảo để tr&#225;nh g&#226;y sốc lớn cho nền kinh tế to&#224;n cầu.

Với thị trường chứng kho&#225;n Việt Nam, t&#226;m l&#253; hoảng loạn trong phi&#234;n 09/03 nhiều khả năng mang t&#237;nh phản ứng ngắn hạn trước c&#225;c th&#244;ng tin địa ch&#237;nh trị. Khi gi&#225; dầu dần hạ nhiệt v&#224; nguồn cung được đảm bảo, t&#226;m l&#253; thị trường c&#243; thể sớm ổn định trở lại.

Những nhịp giảm mạnh như hiện tại thường khiến nhiều cổ phiếu cơ bản tốt, &#237;t chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột, rơi về v&#249;ng định gi&#225; hấp dẫn. Đ&#226;y c&#243; thể l&#224; cơ hội để nh&#224; đầu tư từng bước t&#237;ch lũy c&#225;c cổ phiếu chất lượng trong danh mục với tầm nh&#236;n trung v&#224; d&#224;i hạn.

✅ Anh/Chị nếu cần r&#224; so&#225;t danh mục hoặc muốn em đ&#225;nh gi&#225; chi tiết từng m&#227; đang nắm giữ, vui l&#242;ng nhắn ri&#234;ng để em hỗ trợ nh&#233;.
✅ Li&#234;n hệ Zalo/SĐT 0978 948 996 để được tư vấn v&#224; hỗ trợ đầu tư chứng kho&#225;n.

GÓC NHÌN THỊ TRƯỜNG PHIÊN 09/03/2026
TRONG BỐI CẢNH XUNG ĐỘT TRUNG ĐÔNG

Những cú sốc lớn của giá năng lượng trên thế giới trong lịch sử thường xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính.

Thứ nhất là các biến động địa chính trị làm gián đoạn nguồn cung dầu. Điển hình như lệnh cấm vận dầu của OAPEC với Mỹ năm 1973, chiến tranh Iran – Iraq giai đoạn 1979–1980, chiến tranh vùng Vịnh 1990–1991 hay xung đột Nga – Ukraina năm 2022. Trong các sự kiện này, nguồn cung dầu bị gián đoạn đã khiến giá dầu tăng nhanh và mạnh trong thời gian ngắn.

Thứ hai là các cú sốc kinh tế khiến nhu cầu năng lượng sụt giảm. Ví dụ như khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008 hay sự gián đoạn chuỗi cung ứng trong đại dịch Covid-19 năm 2020. Khi nhu cầu giảm mạnh, giá dầu cũng lao dốc, thậm chí có thời điểm rơi xuống mức âm trong quý 2/2020.

Sự kiện xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran hiện tại thuộc nhóm thứ nhất – tức là cú sốc về nguồn cung. Tuy nhiên, bối cảnh kinh tế toàn cầu đang tăng trưởng chậm lại khiến nhiều nhà đầu tư cho rằng nếu chiến sự kéo dài thì giá dầu khó duy trì ở mức quá cao trong thời gian dài.

Trong ngắn hạn, một số yếu tố có thể kìm hãm đà tăng của giá dầu. Thứ nhất là khả năng nới lỏng hoặc dỡ bỏ việc phong tỏa eo biển Hormuz, giúp các tàu chở dầu tiếp tục lưu thông. Thứ hai là nguồn cung bổ sung từ các quốc gia lớn. Nhóm G7 đang xem xét phương án xả kho dự trữ dầu chiến lược khoảng 300–400 triệu thùng. Saudi Aramco cũng đã mở các gói cung cấp dầu giao ngay với quy mô khoảng 4,6 triệu thùng, trong khi OPEC+ đang cân nhắc tăng sản lượng thêm khoảng 137.000 thùng/ngày từ tháng 4/2026. Bên cạnh đó, phát biểu trấn an của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc Hải quân Mỹ sẵn sàng hộ tống các tàu dầu qua eo biển Hormuz nếu cần thiết cũng phần nào giúp thị trường ổn định tâm lý.

Trong phiên 09/03/2026, giá dầu Brent đã tăng mạnh lên trên 118 USD/thùng vào nửa đầu phiên, tương đương vùng đỉnh của giai đoạn xung đột Nga – Ukraina năm 2022. Tuy nhiên sau đó giá dầu nhanh chóng điều chỉnh mạnh về quanh 101 USD/thùng khi xuất hiện lực chốt lời và các thông tin liên quan đến nguồn cung.

Trong khi đó, VN-INDEX đã có một phiên giảm sâu hiếm gặp khi mất hơn 115 điểm. Áp lực bán diễn ra trên diện rộng ở hầu hết các nhóm ngành. Xét từ năm 2014 đến nay, thị trường chỉ ghi nhận khoảng 13 phiên giảm trên 5% trong tổng số hơn 3.000 phiên giao dịch, cho thấy mức độ cực đoan của phiên giảm này.

Với đà giảm mạnh như vậy, khả năng các phiên tới xuất hiện hiện tượng margin call, force sell hoặc call chéo là điều hoàn toàn có thể xảy ra, từ đó tiếp tục tạo áp lực ngắn hạn lên chỉ số và nhiều cổ phiếu. Những nhịp rung lắc mạnh sau các phiên giảm sốc như vậy thường là diễn biến bình thường của thị trường.

Tuy nhiên, thống kê lịch sử cũng cho thấy sau khoảng 20 phiên giao dịch tiếp theo, thị trường thường dần ổn định trở lại và có xu hướng phục hồi.

Một điểm đáng chú ý là xung đột hiện tại gắn với nhiều lợi ích chiến lược của Mỹ, từ việc kiểm soát nguồn cung năng lượng, hạn chế tham vọng hạt nhân của Iran, thúc đẩy xuất khẩu vũ khí cho tới việc duy trì ảnh hưởng của hệ thống Petrodollar và tạo áp lực lên các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc.

Do đó, nhà đầu tư cần tách bạch hai yếu tố: rủi ro chiến sự kéo dài và rủi ro giá dầu duy trì ở mức quá cao. Mỹ có thể có động cơ kéo dài cuộc xung đột ở mức độ nhất định, nhưng lại không mong muốn giá dầu duy trì quá cao trong thời gian dài vì điều này sẽ gây áp lực lên lạm phát, chính sách tiền tệ và tăng trưởng kinh tế của chính Mỹ.

Trong bối cảnh đó, việc duy trì dòng chảy dầu qua các tuyến vận chuyển quan trọng như eo biển Hormuz nhiều khả năng vẫn sẽ được đảm bảo để tránh gây sốc lớn cho nền kinh tế toàn cầu.

Với thị trường chứng khoán Việt Nam, tâm lý hoảng loạn trong phiên 09/03 nhiều khả năng mang tính phản ứng ngắn hạn trước các thông tin địa chính trị. Khi giá dầu dần hạ nhiệt và nguồn cung được đảm bảo, tâm lý thị trường có thể sớm ổn định trở lại.

Những nhịp giảm mạnh như hiện tại thường khiến nhiều cổ phiếu cơ bản tốt, ít chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột, rơi về vùng định giá hấp dẫn. Đây có thể là cơ hội để nhà đầu tư từng bước tích lũy các cổ phiếu chất lượng trong danh mục với tầm nhìn trung và dài hạn.

✅ Anh/Chị nếu cần rà soát danh mục hoặc muốn em đánh giá chi tiết từng mã đang nắm giữ, vui lòng nhắn riêng để em hỗ trợ nhé.
✅ Liên hệ Zalo/SĐT 0978 948 996 để được tư vấn và hỗ trợ đầu tư chứng khoán.