Chủ đề : G&#243;p &#253; ho&#224;n thiện cơ chế quản l&#253; t&#224;i nguy&#234;n v&#224; n&#226;ng cao hiệu quả sử dụng ng&#226;n s&#225;ch.

K&#237;nh gửi Qu&#253; L&#227;nh đạo,

T&#244;i l&#224; một người d&#226;n quan t&#226;m đến sự ph&#225;t triển bền vững của đất nước, xin ph&#233;p được gửi tới Qu&#253; L&#227;nh đạo một số &#253; kiến mang t&#237;nh x&#226;y dựng li&#234;n quan đến quản l&#253; t&#224;i nguy&#234;n v&#224; hiệu quả hoạt động của c&#225;c doanh nghiệp, đơn vị c&#244;ng.

Thực tế cho thấy, nước ta c&#243; nguồn t&#224;i nguy&#234;n kh&#244;ng hề nhỏ, nhưng hiệu quả khai th&#225;c v&#224; sử dụng vẫn c&#242;n nhiều hạn chế. B&#234;n cạnh đ&#243;, t&#236;nh trạng thất tho&#225;t, l&#227;ng ph&#237; hoặc hiệu quả thấp trong một số lĩnh vực khiến người d&#226;n kh&#244;ng khỏi trăn trở. T&#244;i tin rằng vấn đề kh&#244;ng nằm ở việc thiếu t&#224;i nguy&#234;n hay thiếu nguồn lực, m&#224; chủ yếu nằm ở cơ chế quản l&#253;, gi&#225;m s&#225;t v&#224; tr&#225;ch nhiệm thực thi.

T&#244;i xin mạnh dạn đề xuất một số hướng cải thiện cụ thể hơn như sau:

1. R&#245; r&#224;ng, minh bạch trong cấp ph&#233;p v&#224; gi&#225;m s&#225;t  
C&#225;c ti&#234;u ch&#237; khai th&#225;c cần được quy định cụ thể, dễ hiểu v&#224; c&#243; thể đo lường được (trữ lượng, sản lượng, ti&#234;u chuẩn m&#244;i trường, nghĩa vụ t&#224;i ch&#237;nh…). Đồng thời, cần &#225;p dụng c&#244;ng nghệ như c&#226;n điện tử, camera, GPS vận chuyển v&#224; hệ thống dữ liệu số h&#243;a gửi trực tiếp về cơ quan quản l&#253; để gi&#225;m s&#225;t theo thời gian thực, hạn chế t&#236;nh trạng b&#225;o c&#225;o kh&#244;ng trung thực.

2. Tăng cường tr&#225;ch nhiệm c&#225; nh&#226;n  
Kh&#244;ng chỉ doanh nghiệp vi phạm phải chịu tr&#225;ch nhiệm, m&#224; c&#225;c c&#225; nh&#226;n li&#234;n quan trong qu&#225; tr&#236;nh ph&#234; duyệt, k&#253; cấp ph&#233;p, gi&#225;m s&#225;t cũng cần chịu tr&#225;ch nhiệm tương xứng nếu để xảy ra sai phạm nghi&#234;m trọng. Tuy nhi&#234;n, việc quy tr&#225;ch nhiệm cần dựa tr&#234;n bằng chứng r&#245; r&#224;ng, tr&#225;nh quy chụp g&#226;y t&#226;m l&#253; e ngại, n&#233; tr&#225;nh tr&#225;ch nhiệm.

3. Cơ chế thưởng – phạt r&#245; r&#224;ng, theo cấp độ  
Cần x&#226;y dựng thang bậc xử l&#253; cụ thể để đảm bảo vừa nghi&#234;m minh vừa khả thi:
- Nhắc nhở, y&#234;u cầu khắc phục đối với sai s&#243;t nhỏ  
- Phạt nặng (theo tỷ lệ doanh thu/lợi nhuận) nếu vi phạm r&#245; r&#224;ng  
- Tạm dừng hoạt động khi t&#225;i phạm  
- Tước giấy ph&#233;p v&#224; truy cứu tr&#225;ch nhiệm c&#225; nh&#226;n khi c&#243; h&#224;nh vi gian dối, cố &#253;

Tinh thần chung l&#224;: “đạt ti&#234;u chuẩn th&#236; được l&#224;m, kh&#244;ng đạt th&#236; dừng; vi phạm nhiều lần th&#236; phải bị loại khỏi cuộc chơi”.

4. Đổi mới cơ chế cấp quyền khai th&#225;c  
Tăng cường đấu gi&#225;, đấu thầu c&#244;ng khai quyền khai th&#225;c mỏ, lựa chọn đơn vị c&#243; năng lực v&#224; cam kết tốt nhất, qua đ&#243; giảm cơ chế “xin – cho”, n&#226;ng cao hiệu quả v&#224; nguồn thu cho Nh&#224; nước.

5. Minh bạch h&#243;a v&#224; x&#227; hội h&#243;a gi&#225;m s&#225;t  
C&#244;ng khai dữ liệu về sản lượng khai th&#225;c, nghĩa vụ t&#224;i ch&#237;nh, thuế, ph&#237;… để x&#227; hội, người d&#226;n v&#224; c&#225;c tổ chức độc lập c&#243; thể c&#249;ng tham gia gi&#225;m s&#225;t, tạo th&#234;m một lớp kiểm so&#225;t hiệu quả.

6. Ph&#225;t huy vai tr&#242; khu vực tư nh&#226;n  
Cho ph&#233;p tư nh&#226;n tham gia s&#226;u hơn v&#224;o khai th&#225;c v&#224; vận h&#224;nh, nhưng đi k&#232;m với c&#225;c r&#224;ng buộc chặt chẽ về m&#244;i trường, tr&#225;ch nhiệm x&#227; hội v&#224; nghĩa vụ t&#224;i ch&#237;nh. Doanh nghiệp n&#224;o l&#224;m tốt th&#236; ph&#225;t triển, l&#224;m kh&#244;ng tốt th&#236; bị loại bỏ.

Kết luận lại, t&#244;i mong muốn một cơ chế r&#245; r&#224;ng theo hướng:
- R&#224;ng buộc tr&#225;ch nhiệm c&#225; nh&#226;n (cả doanh nghiệp v&#224; người gi&#225;m s&#225;t)  
- C&#243; ngưỡng vi phạm lặp lại để tước quyền khai th&#225;c  
- Chuẩn h&#243;a ti&#234;u ch&#237;: đạt th&#236; l&#224;m, kh&#244;ng đạt th&#236; dừng  

Đ&#226;y l&#224; hướng tiếp cận m&#224; nhiều quốc gia đ&#227; &#225;p dụng để hạn chế thất tho&#225;t t&#224;i nguy&#234;n v&#224; n&#226;ng cao hiệu quả quản l&#253;.

B&#234;n cạnh đ&#243;, t&#244;i cũng xin b&#224;y tỏ một suy nghĩ c&#225; nh&#226;n:  
Để hạn chế tham nhũng v&#224; gi&#250;p c&#225;n bộ l&#227;nh đạo y&#234;n t&#226;m cống hiến, Nh&#224; nước c&#243; thể nghi&#234;n cứu cơ chế đ&#227;i ngộ xứng đ&#225;ng hơn, bao gồm mức thu nhập đủ tốt, điều kiện l&#224;m việc ổn định v&#224; minh bạch. Khi đời sống được đảm bảo, người thực thi c&#244;ng vụ sẽ c&#243; điều kiện tập trung to&#224;n t&#226;m cho c&#244;ng việc, giảm động cơ ti&#234;u cực.

Người d&#226;n ch&#250;ng t&#244;i kh&#244;ng mong điều g&#236; qu&#225; lớn, chỉ mong t&#224;i nguy&#234;n quốc gia được sử dụng hiệu quả, ng&#226;n s&#225;ch được tiết kiệm, v&#224; đất nước ng&#224;y c&#224;ng ph&#225;t triển bền vững.

Xin ch&#226;n th&#224;nh cảm ơn Qu&#253; L&#227;nh đạo đ&#227; d&#224;nh thời gian lắng nghe &#253; kiến của người d&#226;n.

K&#237;nh ch&#250;c Qu&#253; L&#227;nh đạo sức khỏe v&#224; lu&#244;n vững t&#226;m trong c&#244;ng cuộc x&#226;y dựng đất nước.

Tr&#226;n trọng.

Chủ đề : Góp ý hoàn thiện cơ chế quản lý tài nguyên và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.

Kính gửi Quý Lãnh đạo,

Tôi là một người dân quan tâm đến sự phát triển bền vững của đất nước, xin phép được gửi tới Quý Lãnh đạo một số ý kiến mang tính xây dựng liên quan đến quản lý tài nguyên và hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp, đơn vị công.

Thực tế cho thấy, nước ta có nguồn tài nguyên không hề nhỏ, nhưng hiệu quả khai thác và sử dụng vẫn còn nhiều hạn chế. Bên cạnh đó, tình trạng thất thoát, lãng phí hoặc hiệu quả thấp trong một số lĩnh vực khiến người dân không khỏi trăn trở. Tôi tin rằng vấn đề không nằm ở việc thiếu tài nguyên hay thiếu nguồn lực, mà chủ yếu nằm ở cơ chế quản lý, giám sát và trách nhiệm thực thi.

Tôi xin mạnh dạn đề xuất một số hướng cải thiện cụ thể hơn như sau:

1. Rõ ràng, minh bạch trong cấp phép và giám sát  
Các tiêu chí khai thác cần được quy định cụ thể, dễ hiểu và có thể đo lường được (trữ lượng, sản lượng, tiêu chuẩn môi trường, nghĩa vụ tài chính…). Đồng thời, cần áp dụng công nghệ như cân điện tử, camera, GPS vận chuyển và hệ thống dữ liệu số hóa gửi trực tiếp về cơ quan quản lý để giám sát theo thời gian thực, hạn chế tình trạng báo cáo không trung thực.

2. Tăng cường trách nhiệm cá nhân  
Không chỉ doanh nghiệp vi phạm phải chịu trách nhiệm, mà các cá nhân liên quan trong quá trình phê duyệt, ký cấp phép, giám sát cũng cần chịu trách nhiệm tương xứng nếu để xảy ra sai phạm nghiêm trọng. Tuy nhiên, việc quy trách nhiệm cần dựa trên bằng chứng rõ ràng, tránh quy chụp gây tâm lý e ngại, né tránh trách nhiệm.

3. Cơ chế thưởng – phạt rõ ràng, theo cấp độ  
Cần xây dựng thang bậc xử lý cụ thể để đảm bảo vừa nghiêm minh vừa khả thi:
- Nhắc nhở, yêu cầu khắc phục đối với sai sót nhỏ  
- Phạt nặng (theo tỷ lệ doanh thu/lợi nhuận) nếu vi phạm rõ ràng  
- Tạm dừng hoạt động khi tái phạm  
- Tước giấy phép và truy cứu trách nhiệm cá nhân khi có hành vi gian dối, cố ý

Tinh thần chung là: “đạt tiêu chuẩn thì được làm, không đạt thì dừng; vi phạm nhiều lần thì phải bị loại khỏi cuộc chơi”.

4. Đổi mới cơ chế cấp quyền khai thác  
Tăng cường đấu giá, đấu thầu công khai quyền khai thác mỏ, lựa chọn đơn vị có năng lực và cam kết tốt nhất, qua đó giảm cơ chế “xin – cho”, nâng cao hiệu quả và nguồn thu cho Nhà nước.

5. Minh bạch hóa và xã hội hóa giám sát  
Công khai dữ liệu về sản lượng khai thác, nghĩa vụ tài chính, thuế, phí… để xã hội, người dân và các tổ chức độc lập có thể cùng tham gia giám sát, tạo thêm một lớp kiểm soát hiệu quả.

6. Phát huy vai trò khu vực tư nhân  
Cho phép tư nhân tham gia sâu hơn vào khai thác và vận hành, nhưng đi kèm với các ràng buộc chặt chẽ về môi trường, trách nhiệm xã hội và nghĩa vụ tài chính. Doanh nghiệp nào làm tốt thì phát triển, làm không tốt thì bị loại bỏ.

Kết luận lại, tôi mong muốn một cơ chế rõ ràng theo hướng:
- Ràng buộc trách nhiệm cá nhân (cả doanh nghiệp và người giám sát)  
- Có ngưỡng vi phạm lặp lại để tước quyền khai thác  
- Chuẩn hóa tiêu chí: đạt thì làm, không đạt thì dừng  

Đây là hướng tiếp cận mà nhiều quốc gia đã áp dụng để hạn chế thất thoát tài nguyên và nâng cao hiệu quả quản lý.

Bên cạnh đó, tôi cũng xin bày tỏ một suy nghĩ cá nhân:  
Để hạn chế tham nhũng và giúp cán bộ lãnh đạo yên tâm cống hiến, Nhà nước có thể nghiên cứu cơ chế đãi ngộ xứng đáng hơn, bao gồm mức thu nhập đủ tốt, điều kiện làm việc ổn định và minh bạch. Khi đời sống được đảm bảo, người thực thi công vụ sẽ có điều kiện tập trung toàn tâm cho công việc, giảm động cơ tiêu cực.

Người dân chúng tôi không mong điều gì quá lớn, chỉ mong tài nguyên quốc gia được sử dụng hiệu quả, ngân sách được tiết kiệm, và đất nước ngày càng phát triển bền vững.

Xin chân thành cảm ơn Quý Lãnh đạo đã dành thời gian lắng nghe ý kiến của người dân.

Kính chúc Quý Lãnh đạo sức khỏe và luôn vững tâm trong công cuộc xây dựng đất nước.

Trân trọng.

Giáo Sư Lô Đề

T&#243;m lại l&#224; envelope d&#224;y hay m&#245;ng?