Ngo&agrave;i việc n&acirc;ng mức tiền xử phạt, cần bổ sung h&igrave;nh thức tịch thu tang vật (crypto, t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a), phương tiện được sử dụng để thực hiện h&agrave;nh vi vi phạm đối với c&aacute;c nh&agrave; đầu tư cố &yacute; vi phạm quy định về giao dịch t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a. 
&nbsp;

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260114/images/tien-ao-17683514060191510031590.jpg" style="height:334px; width:600px" />

Một dự &aacute;n giao dịch t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a quảng c&aacute;o tại một triển l&atilde;m ứng dụng c&ocirc;ng nghệ blockchain ở Việt Nam - Ảnh: ĐỨC THIỆN

Nhiều chuy&ecirc;n gia đ&atilde; đề xuất như vậy khi g&oacute;p &yacute; cho dự thảo nghị định quy định xử phạt vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh trong lĩnh vực t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a đang được Ủy ban Chứng kho&aacute;n nh&agrave; nước (Bộ T&agrave;i ch&iacute;nh) đưa ra lấy &yacute; kiến.

Ngo&agrave;i ra, theo c&aacute;c chuy&ecirc;n gia, cần c&oacute; cơ chế l&agrave;m r&otilde; tr&aacute;ch nhiệm những dự &aacute;n được lập ra để huy động h&agrave;ng triệu USD rồi &quot;r&uacute;t thảm&quot; - thuật ngữ chỉ h&agrave;nh vi chủ dự &aacute;n hoặc đội ngũ s&aacute;ng lập huy động vốn từ nh&agrave; đầu tư rồi đột ngột r&uacute;t to&agrave;n bộ hoặc phần lớn nguồn vốn, ngừng triển khai dự &aacute;n, g&acirc;y thiệt hại cho nh&agrave; đầu tư.

Tăng mức phạt mới đủ răn đe... 
<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260114/images/do-hoa-17683516132601874707415.jpg" style="height:553px; width:600px" />

Trong văn bản gửi tới cơ quan soạn thảo dự thảo, Bộ C&ocirc;ng an đ&atilde; đề nghị xem x&eacute;t tăng mức phạt từ 10 đến 30 triệu đồng l&ecirc;n mức từ 30 đến 50 triệu đồng để đủ mức răn đe, cảnh c&aacute;o nh&agrave; đầu tư trong nước cố t&igrave;nh vi phạm.

Trao đổi với Tuổi Trẻ, b&agrave; Jlo Trần, đồng s&aacute;ng lập ki&ecirc;m CEO Học viện đ&agrave;o tạo Web3 v&agrave; blockchain tại Việt Nam VBI Academy, cho rằng thực tế thị trường t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a tại Việt Nam c&oacute; thể thấy quy m&ocirc; giao dịch của nh&agrave; đầu tư c&aacute; nh&acirc;n rất đa dạng, từ v&agrave;i triệu cho đến h&agrave;ng trăm triệu đồng, thậm ch&iacute; h&agrave;ng tỉ đồng mỗi giao dịch.

V&igrave; vậy, mức phạt 10-30 triệu đồng sẽ tạo ra t&aacute;c động rất kh&aacute;c nhau giữa c&aacute;c nh&oacute;m nh&agrave; đầu tư. Với những giao dịch nhỏ, mang t&iacute;nh thử nghiệm hoặc đầu tư c&aacute; nh&acirc;n quy m&ocirc; thấp, mức phạt n&agrave;y l&agrave; tương đối lớn, thậm ch&iacute; trong một số trường hợp c&ograve;n cao hơn cả lợi nhuận kỳ vọng.

Tuy nhi&ecirc;n, với c&aacute;c nh&agrave; đầu tư giao dịch thường xuy&ecirc;n hoặc quy m&ocirc; lớn, khi gi&aacute; trị mỗi giao dịch l&ecirc;n tới h&agrave;ng trăm triệu hay h&agrave;ng tỉ đồng, mức phạt cố định 10-30 triệu đồng kh&ocirc;ng tỉ lệ thuận với quy m&ocirc; d&ograve;ng tiền v&agrave; lợi &iacute;ch kinh tế thu được, theo b&agrave; Jlo Trần.

&quot;Khi mức phạt kh&ocirc;ng tăng theo quy m&ocirc; giao dịch, kh&ocirc;ng loại trừ khả năng một bộ phận nh&agrave; đầu tư coi tiền phạt như một dạng chi ph&iacute; giao dịch, đặc biệt l&agrave; những người c&oacute; lợi nhuận cao v&agrave; sẵn s&agrave;ng chấp nhận rủi ro ph&aacute;p l&yacute;&quot;, b&agrave; Jlo Trần nhận x&eacute;t.

Đại diện C&ocirc;ng ty Cổ phần C&ocirc;ng nghệ số SSI đề xuất trong Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh về t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a v&agrave; thị trường t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a, mức phạt tiền tối đa phải bằng với mức phạt tiền trong lĩnh vực chứng kho&aacute;n.

Theo một chuy&ecirc;n gia lĩnh vực tiền m&atilde; h&oacute;a, sau khi dự thảo nghị định được th&ocirc;ng qua, kh&ocirc;ng gian &quot;v&ugrave;ng x&aacute;m&quot; ph&aacute;p l&yacute; đối với hoạt động giao dịch t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a của nh&agrave; đầu tư c&aacute; nh&acirc;n sẽ tiếp tục thu hẹp. Khi đ&oacute;, rủi ro ph&aacute;p l&yacute; cần được t&iacute;nh đến c&ugrave;ng với rủi ro thị trường v&agrave; rủi ro c&ocirc;ng nghệ.

Nh&agrave; đầu tư cần đặc biệt lưu &yacute; theo d&otilde;i danh s&aacute;ch c&aacute;c tổ chức cung cấp dịch vụ t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a được Bộ T&agrave;i ch&iacute;nh cấp ph&eacute;p, thận trọng khi giao dịch qua c&aacute;c k&ecirc;nh kh&ocirc;ng r&otilde; địa vị ph&aacute;p l&yacute;, đồng thời chủ động lưu trữ lịch sử giao dịch, chứng từ nguồn tiền v&agrave; c&aacute;c th&ocirc;ng tin li&ecirc;n quan.

&quot;Việc tu&acirc;n thủ sớm kh&ocirc;ng chỉ gi&uacute;p giảm thiểu rủi ro bị xử phạt h&agrave;nh ch&iacute;nh, m&agrave; c&ograve;n gi&uacute;p nh&agrave; đầu tư th&iacute;ch ứng tốt hơn khi cơ chế quản l&yacute; tiếp tục được ho&agrave;n thiện v&agrave; siết chặt trong tương lai&quot;, vị n&agrave;y khuyến c&aacute;o.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260114/images/tien-tien-ma-hoa1-17683514874791650963232.jpg" style="height:447px; width:600px" />

H&agrave;ng triệu người d&ugrave;ng Việt đang sở hữu tiền m&atilde; h&oacute;a - Ảnh: AI

Xử l&yacute; h&igrave;nh sự, tịch thu t&agrave;i sản vi phạm?

Cũng theo đại diện SSI Digital, ngo&agrave;i mức phạt tiền, cần xem x&eacute;t bổ sung h&igrave;nh thức xử phạt vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh l&agrave; tịch thu tang vật vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh, phương tiện được sử dụng để thực hiện h&agrave;nh vi vi phạm đối với c&aacute;c nh&agrave; đầu tư cố &yacute; vi phạm quy định về giao dịch t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a trong trường hợp mức phạt tiền kh&ocirc;ng đủ t&iacute;nh răn đe.

&quot;Giao dịch t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a đang trong giai đoạn th&iacute; điểm, quy định xử phạt cần nghi&ecirc;m khắc để hạn chế việc lợi dụng c&aacute;c kẽ hở của ph&aacute;p luật&quot;, vị n&agrave;y n&oacute;i.

Một l&atilde;nh đạo Viện H&agrave;n l&acirc;m khoa học x&atilde; hội Việt Nam cũng ủng hộ đề xuất bổ sung h&igrave;nh thức tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để thực hiện h&agrave;nh vi vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh, trong đ&oacute; bao gồm t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a v&agrave; t&agrave;i sản số.

Theo vị n&agrave;y, dự thảo c&ograve;n thiếu quy định về h&igrave;nh thức tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng trong vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh, đặc biệt đối với c&aacute;c loại t&agrave;i sản số. Kh&aacute;c với t&agrave;i sản vật chất truyền thống, t&agrave;i sản số kh&ocirc;ng tồn tại dưới dạng hữu h&igrave;nh m&agrave; được thể hiện th&ocirc;ng qua c&aacute;c m&atilde; h&oacute;a kỹ thuật số.

&quot;Do đ&oacute;, việc &aacute;p dụng biện ph&aacute;p tịch thu tang vật đối với t&agrave;i sản số cần được quy định cụ thể về phương thức thực hiện tr&ecirc;n nền tảng số, bảo đảm t&iacute;nh khả thi trong qu&aacute; tr&igrave;nh &aacute;p dụng&quot;, vị n&agrave;y đề xuất.

LS V&otilde; Trung T&iacute;n - Ph&oacute; chủ tịch Chi hội Blockchain TP.HCM - cũng cho rằng ngo&agrave;i mức phạt tiền, cần quy định th&ecirc;m c&aacute;c h&igrave;nh phạt bổ sung nhằm khắc phục hậu quả do h&agrave;nh vi vi phạm g&acirc;y ra.

Theo đ&oacute;, việc buộc nộp lại số lợi bất hợp ph&aacute;p c&oacute; được hoặc nộp lại số tiền bằng trị gi&aacute; tang vật, phương tiện vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh đ&atilde; bị ti&ecirc;u thụ, tẩu t&aacute;n, ti&ecirc;u hủy tr&aacute;i ph&aacute;p luật sẽ l&agrave; một h&igrave;nh phạt bổ sung cho trường hợp n&agrave;y.

Với những h&agrave;nh vi vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh đ&atilde; bị xử phạt nhiều lần, t&ugrave;y v&agrave;o t&iacute;nh chất m&agrave; sẽ bị truy cứu tr&aacute;ch nhiệm h&igrave;nh sự. &quot;Do đ&oacute;, c&aacute;c h&agrave;nh vi cố &yacute; vi phạm, giao dịch tr&aacute;i ph&eacute;p nhiều lần li&ecirc;n quan đến t&agrave;i sản số c&oacute; thể bị xem x&eacute;t bổ sung th&agrave;nh h&agrave;nh vi phạm tội để truy cứu th&agrave;nh tr&aacute;ch nhiệm h&igrave;nh sự&quot;, &ocirc;ng T&iacute;n đề xuất.

Tuy nhi&ecirc;n theo b&agrave; Jlo Trần, blockchain cho ph&eacute;p truy vết d&ograve;ng giao dịch, nhưng lại kh&ocirc;ng gắn trực tiếp với danh t&iacute;nh ph&aacute;p l&yacute; của người d&ugrave;ng. &quot;Do đ&oacute;, việc x&aacute;c định chủ thể giao dịch, mục đ&iacute;ch giao dịch v&agrave; mối li&ecirc;n hệ với h&agrave;nh vi vi phạm cụ thể đ&ograve;i hỏi sự kết hợp phức tạp giữa dữ liệu c&ocirc;ng nghệ, d&ograve;ng tiền v&agrave; th&ocirc;ng tin định danh&quot;, b&agrave; Jlo Trần n&oacute;i.<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260114/images/do-hoa-2-1768351686010782919884.jpg" style="height:127px; width:600px" />Kh&ocirc;ng dễ truy vết, x&aacute;c định vi phạm

Theo b&agrave; Jlo Trần, về mặt nguy&ecirc;n tắc, cơ quan chức năng c&oacute; nhiều c&ocirc;ng cụ để x&aacute;c định h&agrave;nh vi giao dịch t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a kh&ocirc;ng th&ocirc;ng qua tổ chức được cấp ph&eacute;p. Đơn cử như theo d&otilde;i d&ograve;ng tiền qua hệ thống ng&acirc;n h&agrave;ng, cơ chế ph&ograve;ng chống rửa tiền, nghĩa vụ b&aacute;o c&aacute;o của c&aacute;c tổ chức cung cấp dịch vụ trong nước, hoặc hợp t&aacute;c trao đổi th&ocirc;ng tin với cơ quan quản l&yacute; nước ngo&agrave;i.

&quot;Tuy nhi&ecirc;n tr&ecirc;n thực tế, việc triển khai kh&ocirc;ng hề đơn giản bởi đặc th&ugrave; lớn nhất của thị trường t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a l&agrave; t&iacute;nh phi tập trung v&agrave; xuy&ecirc;n bi&ecirc;n giới&quot;, b&agrave; Jlo Trần n&oacute;i v&agrave; cho biết nhiều giao dịch được thực hiện tr&ecirc;n c&aacute;c s&agrave;n quốc tế kh&ocirc;ng c&oacute; ph&aacute;p nh&acirc;n tại Việt Nam, hoặc th&ocirc;ng qua h&igrave;nh thức P2P, OTC, thậm ch&iacute; l&agrave; c&aacute;c giao thức phi tập trung.

Nh&agrave; đầu tư n&ecirc;n l&agrave;m g&igrave;?

Theo c&aacute;c chuy&ecirc;n gia, trong giai đoạn chuyển tiếp, khi khung ph&aacute;p l&yacute; về t&agrave;i sản m&atilde; h&oacute;a vẫn đang được ho&agrave;n thiện, c&aacute;ch tiếp cận ph&ugrave; hợp l&agrave; ưu ti&ecirc;n thận trọng v&agrave; quản trị rủi ro, thay v&igrave; mở rộng hoạt động đầu tư.

Việc hạn chế giao dịch với tần suất cao, tr&aacute;nh mở rộng quy m&ocirc; đầu tư mới v&agrave; ưu ti&ecirc;n nắm giữ c&aacute;c t&agrave;i sản đ&atilde; c&oacute; l&agrave; những lựa chọn hợp l&yacute; trong bối cảnh ch&iacute;nh s&aacute;ch chưa thực sự r&otilde; r&agrave;ng. Nh&agrave; đầu tư cũng c&oacute; thể c&acirc;n nhắc đa dạng h&oacute;a danh mục sang c&aacute;c k&ecirc;nh đầu tư hợp ph&aacute;p kh&aacute;c để ph&acirc;n t&aacute;n rủi ro.

&quot;Việc điều chỉnh h&agrave;nh vi theo hướng tu&acirc;n thủ ngay từ sớm sẽ gi&uacute;p nh&agrave; đầu tư th&iacute;ch ứng tốt hơn khi khung ph&aacute;p l&yacute; ch&iacute;nh thức được ban h&agrave;nh v&agrave; thị trường bước v&agrave;o giai đoạn quản l&yacute; đầy đủ hơn&quot;, một chuy&ecirc;n gia n&oacute;i.

Tăng cường chế t&agrave;i đối với giao dịch OTC

Theo c&aacute;c chuy&ecirc;n gia, thực tiễn cho thấy nhiều tổ chức, c&aacute; nh&acirc;n thực hiện c&aacute;c giao dịch c&oacute; gi&aacute; trị lớn th&ocirc;ng qua tin nhắn ri&ecirc;ng hoặc c&aacute;c nh&oacute;m k&iacute;n, h&igrave;nh th&agrave;nh thị trường giao dịch phi ch&iacute;nh thức (chợ đen), giao dịch OTC (mua b&aacute;n t&agrave;i sản ngo&agrave;i c&aacute;c s&agrave;n giao dịch tập trung)... nhằm n&eacute; tr&aacute;nh sự gi&aacute;m s&aacute;t v&agrave; quản l&yacute; của cơ quan c&oacute; thẩm quyền.

Để bảo đảm t&iacute;nh minh bạch, c&ocirc;ng khai v&agrave; tu&acirc;n thủ ph&aacute;p luật trong hoạt động giao dịch, cần thiết phải quy định c&aacute;c chế t&agrave;i xử phạt nghi&ecirc;m khắc đối với h&agrave;nh vi giao dịch t&agrave;i sản kh&ocirc;ng hợp ph&aacute;p, kh&ocirc;ng thực hiện th&ocirc;ng qua c&aacute;c s&agrave;n giao dịch được Nh&agrave; nước cấp ph&eacute;p.

Việc &aacute;p dụng chế t&agrave;i đủ mạnh sẽ g&oacute;p phần định hướng d&ograve;ng tiền tập trung về c&aacute;c s&agrave;n giao dịch hợp ph&aacute;p, tạo điều kiện cho Nh&agrave; nước thực hiện c&ocirc;ng t&aacute;c quản l&yacute;, thu thuế v&agrave; kiểm so&aacute;t đầy đủ th&ocirc;ng tin về chủ thể tham gia, đối tượng giao dịch v&agrave; quy m&ocirc; giao dịch.

Theo đ&oacute;, đề xuất &aacute;p dụng mức xử phạt vi phạm h&agrave;nh ch&iacute;nh ở mức cao nhất, đồng thời xem x&eacute;t tr&aacute;ch nhiệm h&igrave;nh sự đối với c&aacute;c c&aacute; nh&acirc;n, tổ chức cố t&igrave;nh tổ chức hoặc tham gia giao dịch quy m&ocirc; lớn tr&ecirc;n thị trường ngo&agrave;i phạm vi quản l&yacute; (OTC, chợ đen) nhằm mục đ&iacute;ch trốn thuế hoặc rửa tiền.

Đồng thời, khuyến kh&iacute;ch v&agrave; bảo vệ người d&ugrave;ng thực hiện giao dịch tại c&aacute;c s&agrave;n giao dịch đ&atilde; đăng k&yacute; v&agrave; tu&acirc;n thủ đầy đủ quy định của ph&aacute;p luật Việt Nam.

&quot;R&uacute;t thảm&quot; dự &aacute;n tiền m&atilde; h&oacute;a: founder kh&ocirc;ng thể v&ocirc; can

Theo c&aacute;c chuy&ecirc;n gia, tại Việt Nam đ&atilde; xảy ra nhiều trường hợp chủ dự &aacute;n (founder) huy động vốn từ cộng đồng với quy m&ocirc; l&ecirc;n tới h&agrave;ng triệu USD, sau đ&oacute; bỏ trốn hoặc tuy&ecirc;n bố dự &aacute;n thất bại (r&uacute;t thảm - rug pull), g&acirc;y thiệt hại nghi&ecirc;m trọng cho nh&agrave; đầu tư.

Tuy nhi&ecirc;n, nghị quyết số 05 của Ch&iacute;nh phủ chưa c&oacute; quy định cụ thể về tr&aacute;ch nhiệm ph&aacute;p l&yacute; của đội ngũ s&aacute;ng lập dự &aacute;n. Do vậy, cần xem x&eacute;t đội ngũ s&aacute;ng lập dự &aacute;n tương tự như chủ doanh nghiệp hoặc người quản l&yacute; doanh nghiệp để c&oacute; những quy định chế t&agrave;i ph&ugrave; hợp.

&quot;Đội ngũ s&aacute;ng lập phải chịu tr&aacute;ch nhiệm ph&aacute;p l&yacute; đầy đủ đối với t&iacute;nh minh bạch, c&ocirc;ng bằng v&agrave; hiệu quả của dự &aacute;n, tương tự như tr&aacute;ch nhiệm của gi&aacute;m đốc hoặc chủ tịch hội đồng quản trị trong doanh nghiệp&quot;, một l&atilde;nh đạo SSI Digital n&oacute;i v&agrave; đề xuất bổ sung định nghĩa ph&aacute;p l&yacute; về &quot;đội ngũ s&aacute;ng lập dự &aacute;n (founder team)&quot; trong c&aacute;c văn bản quy phạm ph&aacute;p luật.

Theo đ&oacute;, đội ngũ s&aacute;ng lập dự &aacute;n l&agrave; c&aacute;c c&aacute; nh&acirc;n hoặc tổ chức trực tiếp khởi xướng, quản l&yacute;, điều h&agrave;nh dự &aacute;n... phải chịu tr&aacute;ch nhiệm li&ecirc;n đới đối với mọi h&agrave;nh vi vi phạm ph&aacute;p luật ph&aacute;t sinh trong qu&aacute; tr&igrave;nh huy động vốn v&agrave; triển khai dự &aacute;n. B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, cần quy định r&otilde; tr&aacute;ch nhiệm d&acirc;n sự v&agrave; tr&aacute;ch nhiệm h&igrave;nh sự đối với đội ngũ s&aacute;ng lập dự &aacute;n.

Trường hợp dự &aacute;n c&oacute; dấu hiệu giao dịch kh&ocirc;ng c&ocirc;ng bằng (unfair trading), bỏ b&ecirc; hoặc chấm dứt hoạt động dự &aacute;n sau khi đ&atilde; huy động vốn, hoặc vi phạm c&aacute;c cam kết ph&aacute;p l&yacute; đ&atilde; c&ocirc;ng bố, đội ngũ s&aacute;ng lập phải chịu tr&aacute;ch nhiệm trước ph&aacute;p luật.

C&aacute;c h&igrave;nh thức xử l&yacute; bao gồm nghĩa vụ bồi thường to&agrave;n bộ thiệt hại cho nh&agrave; đầu tư theo tr&aacute;ch nhiệm d&acirc;n sự v&agrave; &aacute;p dụng c&aacute;c chế t&agrave;i h&igrave;nh sự tương ứng đối với h&agrave;nh vi gian dối, lừa đảo hoặc chiếm đoạt vốn của nh&agrave; đầu tư.

<a href="https://tuoitre.vn/vi-pham-trong-giao-dich-tai-san-ma-hoa-de-xuat-them-bien-phap-xu-ly-hinh-su-20260114075025176.htm">Link gốc</a>

Ngoài việc nâng mức tiền xử phạt, cần bổ sung hình thức tịch thu tang vật (crypto, tài sản mã hóa), phương tiện được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm đối với các nhà đầu tư cố ý vi phạm quy định về giao dịch tài sản mã hóa.


Tài chính

Báo Tuổi trẻ

Vi phạm trong giao dịch tài sản mã hóa: Đề xuất thêm biện pháp xử lý hình sự

Nguyễn Minh Diện

Cứ ngồi nghĩ phạt thế n&#224;o cho l&#250; cả người rồi th&#236; b&#243;p chết sự ph&#225;t triển hoặc cũng bị n&#243; t&#236;m đường l&#225;ch th&#244;i. Cần c&#243; một chế t&#224;i mở, minh bạch v&#224; bảo vệ nh&#224; đầu tư th&#236; họ tự tới giao dịch.

Cứ ngồi nghĩ phạt thế nào cho lú cả người rồi thì bóp chết sự phát triển hoặc cũng bị nó tìm đường lách thôi. Cần có một chế tài mở, minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư thì họ tự tới giao dịch.