Trong khi Viettel, VNPT, <a class='symbol'>FPT</a>, VNG, CMC lo chi ph&iacute; tăng 50% v&igrave; gi&aacute; điện kinh doanh, dữ liệu từ Mỹ cho thấy Big Tech đang hưởng cơ chế gi&aacute; điện đặc th&ugrave; cho c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/va-night.png" style="height:338px; width:600px">

Trung t&acirc;m dữ liệu của Amazon. Ảnh: AWS

Văn bản kiến nghị từ c&aacute;c doanh nghiệp hạ tầng số h&agrave;ng đầu Việt Nam như Viettel, VNPT, <a class='symbol'>FPT</a>, CMC v&agrave; VNG về việc giữ nguy&ecirc;n gi&aacute; điện sản xuất cho trung t&acirc;m dữ liệu, đang đặt ra b&agrave;i to&aacute;n quan trọng về năng lực cạnh tranh quốc gia trong lĩnh vực c&ocirc;ng nghệ.

Việc xem trung t&acirc;m dữ liệu l&agrave; cơ sở kinh doanh dịch vụ theo Th&ocirc;ng tư mới, thay v&igrave; gi&aacute; điện theo mục đ&iacute;ch sản xuất, đ&atilde; đẩy chi ph&iacute; vận h&agrave;nh tăng 50%, &nbsp;do ch&ecirc;nh lệch lớn giữa hai biểu gi&aacute;.

Để giải m&atilde; b&agrave;i to&aacute;n n&agrave;y, bức tranh t&agrave;i ch&iacute;nh từ thị trường Mỹ, nơi quy tụ hạ tầng trung t&acirc;m dữ liệu lớn nhất thế giới, cung cấp những tiền lệ rất đ&aacute;ng tham khảo.

KHI BIG TECH ĐƯỢC HƯỞNG GI&Aacute; ĐIỆN &#39;MỀM&#39;

Tại Virginia, sự ph&acirc;n biệt giữa gi&aacute; điện cho trung t&acirc;m dữ liệu v&agrave; gi&aacute; thương mại l&agrave; rất r&otilde; r&agrave;ng. Theo dữ liệu năng lượng cập nhật đầu năm 2025, gi&aacute; điện b&igrave;nh qu&acirc;n cho khối c&ocirc;ng nghiệp tại đ&acirc;y chỉ khoảng 7,24 cent cho mỗi kWh, tương đương 1.900 đồng theo tỷ gi&aacute; hiện tại.&nbsp;

Trong khi đ&oacute;, khối thương mại dịch vụ phải trả tới 10,68 cent, tức gần 2.800 đồng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/ha04esaweaakaj0.jpg" style="height:338px; width:600px">

Trung t&acirc;m dữ liệu của Microsoft tại Aldie, bang Virginia.

Nhờ được xếp v&agrave;o nh&oacute;m kh&aacute;ch h&agrave;ng c&ocirc;ng nghiệp hoặc &aacute;p dụng biểu gi&aacute; ri&ecirc;ng như Schedule GS-3 v&agrave; mới nhất l&agrave; GS-5, c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu của Google hay Microsoft đang hưởng mức gi&aacute; thấp hơn khoảng 30% so với c&aacute;c t&ograve;a nh&agrave; văn ph&ograve;ng hay trung t&acirc;m mua sắm.

Sự ưu đ&atilde;i n&agrave;y kh&ocirc;ng đến từ sự bao cấp m&agrave; xuất ph&aacute;t từ bản chất kỹ thuật của phụ tải. Th&aacute;ng 11/2025, Ủy ban Điều tiết Tiện &iacute;ch Bang Virginia đ&atilde; ph&ecirc; duyệt biểu gi&aacute; GS-5, d&ugrave; tăng nhẹ chi ph&iacute; so với trước nhưng vẫn giữ nguy&ecirc;n cấu tr&uacute;c hợp đồng c&ocirc;ng nghiệp d&agrave;i hạn.

C&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ buộc phải cam kết thanh to&aacute;n theo cơ chế bao ti&ecirc;u cho 85% c&ocirc;ng suất đăng k&yacute; trong tối thiểu 14 năm. Cơ chế n&agrave;y kh&aacute;c ho&agrave;n to&agrave;n với biểu gi&aacute; kinh doanh b&aacute;n lẻ biến động theo giờ cao điểm m&agrave; Việt Nam đang dự định &aacute;p dụng.

Tại Ohio, điểm n&oacute;ng mới của AI, thỏa thuận th&aacute;ng 7/2025 giữa AEP Ohio v&agrave; c&aacute;c h&atilde;ng c&ocirc;ng nghệ cũng chốt mức cam kết c&ocirc;ng suất 85%, gi&uacute;p gi&aacute; điện thực tế của c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y số n&agrave;y lu&ocirc;n ổn định ở mức 7-10 cent, thấp hơn đ&aacute;ng kể so với mức 10 đến 12 cent của khối kinh doanh, dịch vụ th&ocirc;ng thường

Tương tự tại Ireland, Ủy ban Điều tiết Tiện &iacute;ch (CRU) cũng đ&atilde; định danh trung t&acirc;m dữ liệu l&agrave; nh&oacute;m &quot;Người sử dụng năng lượng lớn&quot; (Large Energy Users), t&aacute;ch bạch ho&agrave;n to&agrave;n với nh&oacute;m kh&aacute;ch h&agrave;ng thương mại.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/download.png" style="height:338px; width:600px">

Trung t&acirc;m dữ liệu của Amazon. Ảnh: AWS

Kh&ocirc;ng chỉ hưởng lợi về gi&aacute;, c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu c&ograve;n được chứng minh l&agrave; nguồn thu tăng th&ecirc;m, gi&uacute;p g&oacute;p phần cải thiện hạ tầng lưới điện. B&aacute;o c&aacute;o độc lập từ h&atilde;ng nghi&ecirc;n cứu E3 c&ocirc;ng bố th&aacute;ng 12/2025, dựa tr&ecirc;n dữ liệu vận h&agrave;nh của Amazon, chỉ ra rằng một trung t&acirc;m dữ liệu 100MW c&oacute; thể tạo ra khoản thặng dư doanh thu 3,4 triệu USD mỗi năm cho c&ocirc;ng ty điện lực để t&aacute;i đầu tư lưới điện.

Thực tế tại Virginia, nhờ khoản đ&oacute;ng g&oacute;p khổng lồ từ nh&oacute;m kh&aacute;ch h&agrave;ng n&agrave;y, người d&acirc;n địa phương đang trả ph&iacute; truyền tải thấp hơn 10% so với mức trung b&igrave;nh to&agrave;n nước Mỹ.

Kh&ocirc;ng chỉ hưởng lợi về gi&aacute;, c&aacute;c cam kết ESG khắt khe của Big Tech c&ograve;n buộc c&aacute;c c&ocirc;ng ty điện lực phải tăng tốc đầu tư v&agrave;o năng lượng t&aacute;i tạo để giữ ch&acirc;n &#39;kh&aacute;ch sộp&#39;. D&ograve;ng vốn tư nh&acirc;n n&agrave;y v&ocirc; t&igrave;nh trở th&agrave;nh động lực gi&uacute;p hiện đại h&oacute;a v&agrave; &#39;xanh h&oacute;a&#39; lưới điện địa phương m&agrave; kh&ocirc;ng tạo g&aacute;nh nặng l&ecirc;n ng&acirc;n s&aacute;ch nh&agrave; nước.﻿

KH&Ocirc;NG C&Oacute; BỮA TRƯA N&Agrave;O MIỄN PH&Iacute;

Tuy nhi&ecirc;n, bức tranh năng lượng to&agrave;n cầu kh&ocirc;ng chỉ to&agrave;n gam m&agrave;u s&aacute;ng. Theo ph&acirc;n t&iacute;ch của truyền th&ocirc;ng quốc tế cuối năm 2025, tại c&aacute;c khu vực tập trung mật độ Data Center d&agrave;y đặc, gi&aacute; điện b&aacute;n bu&ocirc;n đ&atilde; tăng vọt 267% chỉ trong v&ograve;ng 5 năm qua.

Nguy&ecirc;n nh&acirc;n l&agrave; nhu cầu ti&ecirc;u thụ điện cho c&aacute;c chip AI thế hệ mới qu&aacute; lớn, buộc c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện than v&agrave; kh&iacute; đốt lẽ ra phải đ&oacute;ng cửa nay phải tiếp tục vận h&agrave;nh để chạy nền.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/projectrainier-exterior.jpg" style="height:337px; width:600px">

Trung t&acirc;m dữ liệu của Amazon. Ảnh: AWS

Con số g&acirc;y sốc nhất đến từ kết quả đấu gi&aacute; c&ocirc;ng suất của PJM (đơn vị vận h&agrave;nh lưới điện 13 bang miền Đ&ocirc;ng nước Mỹ, bao gồm Virginia v&agrave; Ohio) cho giai đoạn 2025/2026. Gi&aacute; c&ocirc;ng suất (Capacity Price) đ&atilde; tăng đột biến gần 10 lần, từ mức khoảng 29 USD/MW-ng&agrave;y l&ecirc;n tới gần 270 USD/MW-ng&agrave;y.

Sự tăng gi&aacute; đi&ecirc;n cuồng n&agrave;y phản &aacute;nh nỗi lo sợ thiếu hụt nguồn cung khi c&aacute;c Data Center li&ecirc;n tục hấp thu mọi c&ocirc;ng suất ph&aacute;t điện mới. Hệ quả l&agrave; tổng chi ph&iacute; c&ocirc;ng suất m&agrave; người ti&ecirc;u d&ugrave;ng trong khu vực phải g&aacute;nh chịu đ&atilde; đội l&ecirc;n tới 14,7 tỷ USD.

Điều n&agrave;y cho thấy, lo ngại của c&aacute;c cơ quan quản l&yacute; điện lực Việt Nam về việc Data Center g&acirc;y &aacute;p lực l&ecirc;n an ninh năng lượng l&agrave; ho&agrave;n to&agrave;n c&oacute; cơ sở thực tiễn từ quốc tế.

LỜI GIẢI Ở CƠ CHẾ, KH&Ocirc;NG PHẢI Ở VIỆC ĐỔI T&Ecirc;N

C&aacute;c quốc gia c&oacute; nền c&ocirc;ng nghiệp ph&aacute;t triển đều thừa nhận c&aacute;c Data Center g&acirc;y &aacute;p lực lớn l&ecirc;n lưới điện, nhưng giải ph&aacute;p của họ kh&ocirc;ng phải l&agrave; &aacute;p gi&aacute; điện kinh doanh b&aacute;n lẻ để thu th&ecirc;m tiền theo từng số điện.

Thay v&agrave;o đ&oacute;, Mỹ v&agrave; Ch&acirc;u &Acirc;u chọn c&aacute;ch thiết kế c&aacute;c Biểu gi&aacute; Hạ tầng ri&ecirc;ng biệt (như Virginia). Cơ chế n&agrave;y buộc c&aacute;c Data Center phải k&yacute; hợp đồng d&agrave;i hạn, cam kết trả tiền cho c&ocirc;ng suất nguồn v&agrave; lưới điện ở mức rất cao để b&ugrave; đắp chi ph&iacute; đầu tư hạ tầng, nhưng vẫn giữ gi&aacute; điện năng ở mức thấp của sản xuất c&ocirc;ng nghiệp.

Anh Kh&ocirc;i

<a href="https://markettimes.vn/tu-loi-keu-cuu-cua-viettel-vnpt-fpt-bai-hoc-nuoc-my-ban-dien-cho-google-microsoft-re-hon-30-106716.html">Link gốc</a>

Trong khi Viettel, VNPT, FPT, VNG, CMC lo chi phí tăng 50% vì giá điện kinh doanh, dữ liệu từ Mỹ cho thấy Big Tech đang hưởng cơ chế giá điện đặc thù cho các trung tâm dữ liệu.


Trong khi Viettel, VNPT, FPT, VNG, CMC lo chi ph&iacute; tăng 50% v&igrave; gi&aacute; điện kinh doanh, dữ liệu từ Mỹ cho thấy Big Tech đang hưởng cơ chế gi&aacute; điện đặc th&ugrave; cho c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/va-night.png" style="height:338px; width:600px" />

Trung t&acirc;m dữ liệu của Amazon. Ảnh: AWS

Văn bản kiến nghị từ c&aacute;c doanh nghiệp hạ tầng số h&agrave;ng đầu Việt Nam như Viettel, VNPT, FPT, CMC v&agrave; VNG về việc giữ nguy&ecirc;n gi&aacute; điện sản xuất cho trung t&acirc;m dữ liệu, đang đặt ra b&agrave;i to&aacute;n quan trọng về năng lực cạnh tranh quốc gia trong lĩnh vực c&ocirc;ng nghệ.

Việc xem trung t&acirc;m dữ liệu l&agrave; cơ sở kinh doanh dịch vụ theo Th&ocirc;ng tư mới, thay v&igrave; gi&aacute; điện theo mục đ&iacute;ch sản xuất, đ&atilde; đẩy chi ph&iacute; vận h&agrave;nh tăng 50%, &nbsp;do ch&ecirc;nh lệch lớn giữa hai biểu gi&aacute;.

Để giải m&atilde; b&agrave;i to&aacute;n n&agrave;y, bức tranh t&agrave;i ch&iacute;nh từ thị trường Mỹ, nơi quy tụ hạ tầng trung t&acirc;m dữ liệu lớn nhất thế giới, cung cấp những tiền lệ rất đ&aacute;ng tham khảo.

KHI BIG TECH ĐƯỢC HƯỞNG GI&Aacute; ĐIỆN &#39;MỀM&#39;

Tại Virginia, sự ph&acirc;n biệt giữa gi&aacute; điện cho trung t&acirc;m dữ liệu v&agrave; gi&aacute; thương mại l&agrave; rất r&otilde; r&agrave;ng. Theo dữ liệu năng lượng cập nhật đầu năm 2025, gi&aacute; điện b&igrave;nh qu&acirc;n cho khối c&ocirc;ng nghiệp tại đ&acirc;y chỉ khoảng 7,24 cent cho mỗi kWh, tương đương 1.900 đồng theo tỷ gi&aacute; hiện tại.&nbsp;

Trong khi đ&oacute;, khối thương mại dịch vụ phải trả tới 10,68 cent, tức gần 2.800 đồng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/ha04esaweaakaj0.jpg" style="height:338px; width:600px" />

Trung t&acirc;m dữ liệu của Microsoft tại Aldie, bang Virginia.

Nhờ được xếp v&agrave;o nh&oacute;m kh&aacute;ch h&agrave;ng c&ocirc;ng nghiệp hoặc &aacute;p dụng biểu gi&aacute; ri&ecirc;ng như Schedule GS-3 v&agrave; mới nhất l&agrave; GS-5, c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu của Google hay Microsoft đang hưởng mức gi&aacute; thấp hơn khoảng 30% so với c&aacute;c t&ograve;a nh&agrave; văn ph&ograve;ng hay trung t&acirc;m mua sắm.

Sự ưu đ&atilde;i n&agrave;y kh&ocirc;ng đến từ sự bao cấp m&agrave; xuất ph&aacute;t từ bản chất kỹ thuật của phụ tải. Th&aacute;ng 11/2025, Ủy ban Điều tiết Tiện &iacute;ch Bang Virginia đ&atilde; ph&ecirc; duyệt biểu gi&aacute; GS-5, d&ugrave; tăng nhẹ chi ph&iacute; so với trước nhưng vẫn giữ nguy&ecirc;n cấu tr&uacute;c hợp đồng c&ocirc;ng nghiệp d&agrave;i hạn.

C&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ buộc phải cam kết thanh to&aacute;n theo cơ chế bao ti&ecirc;u cho 85% c&ocirc;ng suất đăng k&yacute; trong tối thiểu 14 năm. Cơ chế n&agrave;y kh&aacute;c ho&agrave;n to&agrave;n với biểu gi&aacute; kinh doanh b&aacute;n lẻ biến động theo giờ cao điểm m&agrave; Việt Nam đang dự định &aacute;p dụng.

Tại Ohio, điểm n&oacute;ng mới của AI, thỏa thuận th&aacute;ng 7/2025 giữa AEP Ohio v&agrave; c&aacute;c h&atilde;ng c&ocirc;ng nghệ cũng chốt mức cam kết c&ocirc;ng suất 85%, gi&uacute;p gi&aacute; điện thực tế của c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y số n&agrave;y lu&ocirc;n ổn định ở mức 7-10 cent, thấp hơn đ&aacute;ng kể so với mức 10 đến 12 cent của khối kinh doanh, dịch vụ th&ocirc;ng thường

Tương tự tại Ireland, Ủy ban Điều tiết Tiện &iacute;ch (CRU) cũng đ&atilde; định danh trung t&acirc;m dữ liệu l&agrave; nh&oacute;m &quot;Người sử dụng năng lượng lớn&quot; (Large Energy Users), t&aacute;ch bạch ho&agrave;n to&agrave;n với nh&oacute;m kh&aacute;ch h&agrave;ng thương mại.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/download.png" style="height:338px; width:600px" />

Trung t&acirc;m dữ liệu của Amazon. Ảnh: AWS

Kh&ocirc;ng chỉ hưởng lợi về gi&aacute;, c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu c&ograve;n được chứng minh l&agrave; nguồn thu tăng th&ecirc;m, gi&uacute;p g&oacute;p phần cải thiện hạ tầng lưới điện. B&aacute;o c&aacute;o độc lập từ h&atilde;ng nghi&ecirc;n cứu E3 c&ocirc;ng bố th&aacute;ng 12/2025, dựa tr&ecirc;n dữ liệu vận h&agrave;nh của Amazon, chỉ ra rằng một trung t&acirc;m dữ liệu 100MW c&oacute; thể tạo ra khoản thặng dư doanh thu 3,4 triệu USD mỗi năm cho c&ocirc;ng ty điện lực để t&aacute;i đầu tư lưới điện.

Thực tế tại Virginia, nhờ khoản đ&oacute;ng g&oacute;p khổng lồ từ nh&oacute;m kh&aacute;ch h&agrave;ng n&agrave;y, người d&acirc;n địa phương đang trả ph&iacute; truyền tải thấp hơn 10% so với mức trung b&igrave;nh to&agrave;n nước Mỹ.

Kh&ocirc;ng chỉ hưởng lợi về gi&aacute;, c&aacute;c cam kết ESG khắt khe của Big Tech c&ograve;n buộc c&aacute;c c&ocirc;ng ty điện lực phải tăng tốc đầu tư v&agrave;o năng lượng t&aacute;i tạo để giữ ch&acirc;n &#39;kh&aacute;ch sộp&#39;. D&ograve;ng vốn tư nh&acirc;n n&agrave;y v&ocirc; t&igrave;nh trở th&agrave;nh động lực gi&uacute;p hiện đại h&oacute;a v&agrave; &#39;xanh h&oacute;a&#39; lưới điện địa phương m&agrave; kh&ocirc;ng tạo g&aacute;nh nặng l&ecirc;n ng&acirc;n s&aacute;ch nh&agrave; nước.﻿

KH&Ocirc;NG C&Oacute; BỮA TRƯA N&Agrave;O MIỄN PH&Iacute;

Tuy nhi&ecirc;n, bức tranh năng lượng to&agrave;n cầu kh&ocirc;ng chỉ to&agrave;n gam m&agrave;u s&aacute;ng. Theo ph&acirc;n t&iacute;ch của truyền th&ocirc;ng quốc tế cuối năm 2025, tại c&aacute;c khu vực tập trung mật độ Data Center d&agrave;y đặc, gi&aacute; điện b&aacute;n bu&ocirc;n đ&atilde; tăng vọt 267% chỉ trong v&ograve;ng 5 năm qua.

Nguy&ecirc;n nh&acirc;n l&agrave; nhu cầu ti&ecirc;u thụ điện cho c&aacute;c chip AI thế hệ mới qu&aacute; lớn, buộc c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện than v&agrave; kh&iacute; đốt lẽ ra phải đ&oacute;ng cửa nay phải tiếp tục vận h&agrave;nh để chạy nền.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260211/images/projectrainier-exterior.jpg" style="height:337px; width:600px" />

Trung t&acirc;m dữ liệu của Amazon. Ảnh: AWS

Con số g&acirc;y sốc nhất đến từ kết quả đấu gi&aacute; c&ocirc;ng suất của PJM (đơn vị vận h&agrave;nh lưới điện 13 bang miền Đ&ocirc;ng nước Mỹ, bao gồm Virginia v&agrave; Ohio) cho giai đoạn 2025/2026. Gi&aacute; c&ocirc;ng suất (Capacity Price) đ&atilde; tăng đột biến gần 10 lần, từ mức khoảng 29 USD/MW-ng&agrave;y l&ecirc;n tới gần 270 USD/MW-ng&agrave;y.

Sự tăng gi&aacute; đi&ecirc;n cuồng n&agrave;y phản &aacute;nh nỗi lo sợ thiếu hụt nguồn cung khi c&aacute;c Data Center li&ecirc;n tục hấp thu mọi c&ocirc;ng suất ph&aacute;t điện mới. Hệ quả l&agrave; tổng chi ph&iacute; c&ocirc;ng suất m&agrave; người ti&ecirc;u d&ugrave;ng trong khu vực phải g&aacute;nh chịu đ&atilde; đội l&ecirc;n tới 14,7 tỷ USD.

Điều n&agrave;y cho thấy, lo ngại của c&aacute;c cơ quan quản l&yacute; điện lực Việt Nam về việc Data Center g&acirc;y &aacute;p lực l&ecirc;n an ninh năng lượng l&agrave; ho&agrave;n to&agrave;n c&oacute; cơ sở thực tiễn từ quốc tế.

LỜI GIẢI Ở CƠ CHẾ, KH&Ocirc;NG PHẢI Ở VIỆC ĐỔI T&Ecirc;N

C&aacute;c quốc gia c&oacute; nền c&ocirc;ng nghiệp ph&aacute;t triển đều thừa nhận c&aacute;c Data Center g&acirc;y &aacute;p lực lớn l&ecirc;n lưới điện, nhưng giải ph&aacute;p của họ kh&ocirc;ng phải l&agrave; &aacute;p gi&aacute; điện kinh doanh b&aacute;n lẻ để thu th&ecirc;m tiền theo từng số điện.

Thay v&agrave;o đ&oacute;, Mỹ v&agrave; Ch&acirc;u &Acirc;u chọn c&aacute;ch thiết kế c&aacute;c Biểu gi&aacute; Hạ tầng ri&ecirc;ng biệt (như Virginia). Cơ chế n&agrave;y buộc c&aacute;c Data Center phải k&yacute; hợp đồng d&agrave;i hạn, cam kết trả tiền cho c&ocirc;ng suất nguồn v&agrave; lưới điện ở mức rất cao để b&ugrave; đắp chi ph&iacute; đầu tư hạ tầng, nhưng vẫn giữ gi&aacute; điện năng ở mức thấp của sản xuất c&ocirc;ng nghiệp.

Anh Kh&ocirc;i

<a href="https://markettimes.vn/tu-loi-keu-cuu-cua-viettel-vnpt-fpt-bai-hoc-nuoc-my-ban-dien-cho-google-microsoft-re-hon-30-106716.html">Link gốc</a>