TS. Phương chỉ ra th&aacute;ch thức lớn nhất m&agrave; c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ to&agrave;n cầu đang phải đối mặt: &quot;Q-Day&quot; - ng&agrave;y cột mốc m&agrave; m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử đạt đủ sức mạnh để bẻ kh&oacute;a to&agrave;n bộ hệ thống m&atilde; h&oacute;a bảo mật hiện tại tr&ecirc;n Internet.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260325/images/f68aowvjlgdgcqdxsrluorlo761wz3jehshjmvvc%20(1).png" style="height:450px; width:599px">

M&aacute;y t&iacute;nh lượng tử (Quantum Computing) - Ảnh: New Scientist

Tiếp nối chuỗi Tech Talk chuy&ecirc;n s&acirc;u về c&ocirc;ng nghệ, chủ đề &ldquo;Lượng tử h&oacute;a Si&ecirc;u m&aacute;y t&iacute;nh: Rủi ro An ninh mạng, Cơ hội Kinh doanh v&agrave; Đ&oacute;n đầu Khoa Học&rdquo;, TS. Cao Minh Phương đ&atilde; ph&aacute;c họa bức tranh to&agrave;n cảnh về tương lai si&ecirc;u m&aacute;y t&iacute;nh v&agrave; những nước cờ chiến lược d&agrave;nh ri&ecirc;ng cho <a class='symbol'>FPT</a>.

Đi thẳng v&agrave;o c&aacute;c định hướng chiến lược được mổ xẻ r&otilde; r&agrave;ng c&ugrave;ng anh L&ecirc; Anh Ngọc - Ph&oacute; Gi&aacute;m đốc Viện QACI, TS. Phương nhận định, m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử thể hiện sức mạnh tuyệt đối ở b&agrave;i to&aacute;n Tối ưu h&oacute;a v&agrave; M&ocirc; phỏng, như tối ưu danh mục đầu tư t&agrave;i ch&iacute;nh hay m&ocirc; phỏng li&ecirc;n kết ph&acirc;n tử t&igrave;m thuốc mới.

Với lợi thế hạ tầng sẵn c&oacute;, <a class='symbol'>FPT</a> c&oacute; thể &quot;đi đường tắt&quot; qua Học m&aacute;y lượng tử (Quantum Machine Learning - d&ugrave;ng lượng tử để huấn luyện AI). Thay v&igrave; đầu tư v&agrave;o phần cứng đắt đỏ, <a class='symbol'>FPT</a> c&oacute; thể d&ugrave;ng GPU th&ocirc;ng thường để chạy phần mềm giả lập m&ocirc;i trường lượng tử (Quantum Simulator) nhằm xử l&yacute; c&aacute;c thuật to&aacute;n phức tạp trước.

N&oacute;i về an ninh mạng, TS. Cao Minh Phương cho rằng <a class='symbol'>FPT</a> đang đứng trước một &quot;đại dương xanh&quot; đang chờ khai ph&aacute;.

&quot;<a class='symbol'>FPT</a> c&oacute; thể chủ động triển khai đo đạc v&agrave; n&acirc;ng cấp chuẩn hậu lượng tử ngay tr&ecirc;n hạ tầng sẵn c&oacute;. Việc ti&ecirc;n phong l&agrave;m chủ c&ocirc;ng nghệ n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ củng cố tấm khi&ecirc;n bảo mật m&agrave; c&ograve;n l&agrave; minh chứng mạnh mẽ nhất để khẳng định vị thế dẫn dắt v&agrave; l&agrave;m chủ c&ocirc;ng nghệ của <a class='symbol'>FPT</a> tr&ecirc;n thị trường&rdquo;, TS. Cao Minh Phương gợi mở.

Đồng thời, TS. Cao Minh Phương cũng gợi &yacute; hai hướng nghi&ecirc;n cứu tiềm năng cho kỹ sư AI của <a class='symbol'>FPT</a>: X&acirc;y dựng Bảo mật định danh cho t&aacute;c tử AI; v&agrave; Tối ưu h&oacute;a điều phối để giữ cho h&agrave;ng ng&agrave;n chiếc GPU lu&ocirc;n chạy 100% c&ocirc;ng suất m&agrave; kh&ocirc;ng bị đ&igrave;nh trệ v&igrave; lỗi vặt phần cứng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260325/images/-2858-1774425108.jpg" style="height:336px; width:600px">

Tuy nhi&ecirc;n, để l&agrave;m r&otilde; bối cảnh sinh ra những cơ hội v&agrave;ng kể tr&ecirc;n, TS. Phương đ&atilde; chỉ ra th&aacute;ch thức lớn nhất m&agrave; c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ to&agrave;n cầu đang phải đối mặt: &quot;Q-Day&quot; - ng&agrave;y cột mốc m&agrave; m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử đạt đủ sức mạnh để bẻ kh&oacute;a to&agrave;n bộ hệ thống m&atilde; h&oacute;a bảo mật hiện tại tr&ecirc;n Internet.

Nhờ sử dụng &quot;qubit&rdquo; (đơn vị th&ocirc;ng tin lượng tử, c&oacute; thể xử l&yacute; nhiều ph&eacute;p t&iacute;nh c&ugrave;ng l&uacute;c thay v&igrave; chỉ xử l&yacute; đơn lẻ như m&aacute;y t&iacute;nh thường), m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử c&oacute; thể &eacute;p thời gian giải m&atilde; của hệ thống m&atilde; h&oacute;a mạnh nhất hiện nay (như kh&oacute;a bảo mật AES-256, chuẩn m&atilde; h&oacute;a đối xứng h&agrave;ng đầu hiện nay để bảo vệ dữ liệu nhạy cảm) xuống chỉ c&ograve;n một nửa.

Nguy hiểm hơn, trong qu&aacute; tr&igrave;nh hai hệ thống &quot;bắt tay&quot; (handshake - qu&aacute; tr&igrave;nh hai m&aacute;y t&iacute;nh x&aacute;c thực lẫn nhau để thiết lập kết nối an to&agrave;n) qua Internet, m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử ho&agrave;n to&agrave;n c&oacute; thể can thiệp v&agrave; giải m&atilde; tr&oacute;t lọt.

Giải đ&aacute;p c&acirc;u hỏi &ldquo;Tại sao doanh nghiệp phải h&agrave;nh động ngay?&rdquo;, TS. Phương chỉ ra 4 &aacute;p lực sinh tử: Ti&ecirc;u chuẩn khắt khe của Bảo hiểm kh&ocirc;ng gian mạng; rủi ro từ c&aacute;c hệ thống di sản l&agrave; c&aacute;c hệ thống m&aacute;y m&oacute;c, phần mềm cũ kỹ, kh&oacute; cập nhật c&ocirc;ng nghệ mới; sự thiếu hụt c&ocirc;ng cụ gi&aacute;m s&aacute;t; v&agrave; b&agrave;i to&aacute;n đ&aacute;nh đổi kinh tế khốc liệt.

&quot;C&aacute;c hệ thống đo đạc sẵn c&oacute; đang tồn tại điểm m&ugrave;, khiến ch&uacute;ng ta kh&ocirc;ng thể nh&igrave;n thấy được hệ thống hậu lượng tử đang được triển khai đến đ&acirc;u v&agrave; hacker c&oacute; đang sử dụng ch&uacute;ng hay kh&ocirc;ng&quot;, TS. Phương cảnh b&aacute;o về thực trạng &aacute;p dụng chuẩn Mật m&atilde; hậu lượng tử.

Để sinh tồn, c&aacute;c tổ chức cần lập danh s&aacute;ch kiểm k&ecirc; để biết ch&iacute;nh x&aacute;c kho dữ liệu n&agrave;o đang d&ugrave;ng chuẩn m&atilde; h&oacute;a n&agrave;o. Với c&aacute;c hệ thống cũ kh&ocirc;ng thể cập nhật, TS. Phương đề xuất tạo &quot;Proxy&quot; (kiểm so&aacute;t trung gian) bọc b&ecirc;n ngo&agrave;i.

Trong giai đoạn giao thời, cơ chế &quot;Lai&quot; (Hybrid) l&agrave; phương &aacute;n tối ưu nhất: Vẫn d&ugrave;ng m&atilde; h&oacute;a truyền thống cho dữ liệu l&otilde;i, nhưng bắt buộc d&ugrave;ng chuẩn hậu lượng tử thế hệ mới cho kh&acirc;u &quot;bắt tay&quot; kết nối mạng.

Từ kh&ocirc;ng gian lượng tử, TS. Cao Minh Phương đưa b&agrave;i to&aacute;n về thực tại: Tối ưu v&agrave; bảo mật cho c&aacute;c hạ tầng Điện to&aacute;n hiệu năng cao v&agrave; hệ thống m&aacute;y chủ GPU.

TS. Phương chỉ ra, d&ugrave; h&agrave;ng chục tỷ đ&ocirc; đang được c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ đổ v&agrave;o hạ tầng GPU, r&agrave;o cản lớn nhất của c&aacute;c si&ecirc;u m&aacute;y t&iacute;nh lại l&agrave; t&iacute;nh thiếu ổn định. Rủi ro đ&aacute;ng sợ nhất n&agrave;y c&oacute; t&ecirc;n &quot;Silent Data Corruption&quot;, một lỗi ngầm của hệ thống do t&iacute;nh to&aacute;n sai nhưng kh&ocirc;ng hề ph&aacute;t ra cảnh b&aacute;o.

&quot;Vấn đề nguy hiểm nhất l&agrave; khi phần cứng t&iacute;nh to&aacute;n đưa ra một kết quả sai &ndash; v&iacute; dụ như dự b&aacute;o sai một m&ocirc; h&igrave;nh vật l&yacute; hay chẩn đo&aacute;n sai một bức ảnh y tế &ndash; nhưng hệ thống ho&agrave;n to&agrave;n im lặng v&agrave; người d&ugrave;ng kh&ocirc;ng hề hay biết&quot;, TS. Phương lấy v&iacute; dụ thực tế.

TS. Phương giới thiệu c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh dự b&aacute;o trạng th&aacute;i lỗi gi&uacute;p người quản trị (operator) ra quyết định: n&ecirc;n chờ GPU tự phục hồi hay phải thay mới. Để đảm bảo cam kết chất lượng dịch vụ đạt 99,9% kh&ocirc;ng gi&aacute;n đoạn, hạ tầng m&aacute;y chủ cần dự tr&ugrave; t&agrave;i nguy&ecirc;n vượt mức tối thiểu 5% để dự ph&ograve;ng.

<a href="https://markettimes.vn/ts-cao-minh-phuong-mach-duong-tat-cho-fpt-chi-ra-4-ap-luc-sinh-tu-truoc-ngay-may-tinh-luong-tu-co-the-be-khoa-toan-bo-he-thong-bao-mat-tren-internet-111913.html">Link gốc</a>

TS. Phương chỉ ra thách thức lớn nhất mà các tập đoàn công nghệ toàn cầu đang phải đối mặt: "Q-Day" - ngày cột mốc mà máy tính lượng tử đạt đủ sức mạnh để bẻ khóa toàn bộ hệ thống mã hóa bảo mật hiện tại trên Internet.


TS. Phương chỉ ra th&aacute;ch thức lớn nhất m&agrave; c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ to&agrave;n cầu đang phải đối mặt: &quot;Q-Day&quot; - ng&agrave;y cột mốc m&agrave; m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử đạt đủ sức mạnh để bẻ kh&oacute;a to&agrave;n bộ hệ thống m&atilde; h&oacute;a bảo mật hiện tại tr&ecirc;n Internet.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260325/images/f68aowvjlgdgcqdxsrluorlo761wz3jehshjmvvc%20(1).png" style="height:450px; width:599px" />

M&aacute;y t&iacute;nh lượng tử (Quantum Computing) - Ảnh: New Scientist

Tiếp nối chuỗi Tech Talk chuy&ecirc;n s&acirc;u về c&ocirc;ng nghệ, chủ đề &ldquo;Lượng tử h&oacute;a Si&ecirc;u m&aacute;y t&iacute;nh: Rủi ro An ninh mạng, Cơ hội Kinh doanh v&agrave; Đ&oacute;n đầu Khoa Học&rdquo;, TS. Cao Minh Phương đ&atilde; ph&aacute;c họa bức tranh to&agrave;n cảnh về tương lai si&ecirc;u m&aacute;y t&iacute;nh v&agrave; những nước cờ chiến lược d&agrave;nh ri&ecirc;ng cho FPT.

Đi thẳng v&agrave;o c&aacute;c định hướng chiến lược được mổ xẻ r&otilde; r&agrave;ng c&ugrave;ng anh L&ecirc; Anh Ngọc - Ph&oacute; Gi&aacute;m đốc Viện QACI, TS. Phương nhận định, m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử thể hiện sức mạnh tuyệt đối ở b&agrave;i to&aacute;n Tối ưu h&oacute;a v&agrave; M&ocirc; phỏng, như tối ưu danh mục đầu tư t&agrave;i ch&iacute;nh hay m&ocirc; phỏng li&ecirc;n kết ph&acirc;n tử t&igrave;m thuốc mới.

Với lợi thế hạ tầng sẵn c&oacute;, FPT c&oacute; thể &quot;đi đường tắt&quot; qua Học m&aacute;y lượng tử (Quantum Machine Learning - d&ugrave;ng lượng tử để huấn luyện AI). Thay v&igrave; đầu tư v&agrave;o phần cứng đắt đỏ, FPT c&oacute; thể d&ugrave;ng GPU th&ocirc;ng thường để chạy phần mềm giả lập m&ocirc;i trường lượng tử (Quantum Simulator) nhằm xử l&yacute; c&aacute;c thuật to&aacute;n phức tạp trước.

N&oacute;i về an ninh mạng, TS. Cao Minh Phương cho rằng FPT đang đứng trước một &quot;đại dương xanh&quot; đang chờ khai ph&aacute;.

&quot;FPT c&oacute; thể chủ động triển khai đo đạc v&agrave; n&acirc;ng cấp chuẩn hậu lượng tử ngay tr&ecirc;n hạ tầng sẵn c&oacute;. Việc ti&ecirc;n phong l&agrave;m chủ c&ocirc;ng nghệ n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ củng cố tấm khi&ecirc;n bảo mật m&agrave; c&ograve;n l&agrave; minh chứng mạnh mẽ nhất để khẳng định vị thế dẫn dắt v&agrave; l&agrave;m chủ c&ocirc;ng nghệ của FPT tr&ecirc;n thị trường&rdquo;, TS. Cao Minh Phương gợi mở.

Đồng thời, TS. Cao Minh Phương cũng gợi &yacute; hai hướng nghi&ecirc;n cứu tiềm năng cho kỹ sư AI của FPT: X&acirc;y dựng Bảo mật định danh cho t&aacute;c tử AI; v&agrave; Tối ưu h&oacute;a điều phối để giữ cho h&agrave;ng ng&agrave;n chiếc GPU lu&ocirc;n chạy 100% c&ocirc;ng suất m&agrave; kh&ocirc;ng bị đ&igrave;nh trệ v&igrave; lỗi vặt phần cứng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260325/images/-2858-1774425108.jpg" style="height:336px; width:600px" />

Tuy nhi&ecirc;n, để l&agrave;m r&otilde; bối cảnh sinh ra những cơ hội v&agrave;ng kể tr&ecirc;n, TS. Phương đ&atilde; chỉ ra th&aacute;ch thức lớn nhất m&agrave; c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ to&agrave;n cầu đang phải đối mặt: &quot;Q-Day&quot; - ng&agrave;y cột mốc m&agrave; m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử đạt đủ sức mạnh để bẻ kh&oacute;a to&agrave;n bộ hệ thống m&atilde; h&oacute;a bảo mật hiện tại tr&ecirc;n Internet.

Nhờ sử dụng &quot;qubit&rdquo; (đơn vị th&ocirc;ng tin lượng tử, c&oacute; thể xử l&yacute; nhiều ph&eacute;p t&iacute;nh c&ugrave;ng l&uacute;c thay v&igrave; chỉ xử l&yacute; đơn lẻ như m&aacute;y t&iacute;nh thường), m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử c&oacute; thể &eacute;p thời gian giải m&atilde; của hệ thống m&atilde; h&oacute;a mạnh nhất hiện nay (như kh&oacute;a bảo mật AES-256, chuẩn m&atilde; h&oacute;a đối xứng h&agrave;ng đầu hiện nay để bảo vệ dữ liệu nhạy cảm) xuống chỉ c&ograve;n một nửa.

Nguy hiểm hơn, trong qu&aacute; tr&igrave;nh hai hệ thống &quot;bắt tay&quot; (handshake - qu&aacute; tr&igrave;nh hai m&aacute;y t&iacute;nh x&aacute;c thực lẫn nhau để thiết lập kết nối an to&agrave;n) qua Internet, m&aacute;y t&iacute;nh lượng tử ho&agrave;n to&agrave;n c&oacute; thể can thiệp v&agrave; giải m&atilde; tr&oacute;t lọt.

Giải đ&aacute;p c&acirc;u hỏi &ldquo;Tại sao doanh nghiệp phải h&agrave;nh động ngay?&rdquo;, TS. Phương chỉ ra 4 &aacute;p lực sinh tử: Ti&ecirc;u chuẩn khắt khe của Bảo hiểm kh&ocirc;ng gian mạng; rủi ro từ c&aacute;c hệ thống di sản l&agrave; c&aacute;c hệ thống m&aacute;y m&oacute;c, phần mềm cũ kỹ, kh&oacute; cập nhật c&ocirc;ng nghệ mới; sự thiếu hụt c&ocirc;ng cụ gi&aacute;m s&aacute;t; v&agrave; b&agrave;i to&aacute;n đ&aacute;nh đổi kinh tế khốc liệt.

&quot;C&aacute;c hệ thống đo đạc sẵn c&oacute; đang tồn tại điểm m&ugrave;, khiến ch&uacute;ng ta kh&ocirc;ng thể nh&igrave;n thấy được hệ thống hậu lượng tử đang được triển khai đến đ&acirc;u v&agrave; hacker c&oacute; đang sử dụng ch&uacute;ng hay kh&ocirc;ng&quot;, TS. Phương cảnh b&aacute;o về thực trạng &aacute;p dụng chuẩn Mật m&atilde; hậu lượng tử.

Để sinh tồn, c&aacute;c tổ chức cần lập danh s&aacute;ch kiểm k&ecirc; để biết ch&iacute;nh x&aacute;c kho dữ liệu n&agrave;o đang d&ugrave;ng chuẩn m&atilde; h&oacute;a n&agrave;o. Với c&aacute;c hệ thống cũ kh&ocirc;ng thể cập nhật, TS. Phương đề xuất tạo &quot;Proxy&quot; (kiểm so&aacute;t trung gian) bọc b&ecirc;n ngo&agrave;i.

Trong giai đoạn giao thời, cơ chế &quot;Lai&quot; (Hybrid) l&agrave; phương &aacute;n tối ưu nhất: Vẫn d&ugrave;ng m&atilde; h&oacute;a truyền thống cho dữ liệu l&otilde;i, nhưng bắt buộc d&ugrave;ng chuẩn hậu lượng tử thế hệ mới cho kh&acirc;u &quot;bắt tay&quot; kết nối mạng.

Từ kh&ocirc;ng gian lượng tử, TS. Cao Minh Phương đưa b&agrave;i to&aacute;n về thực tại: Tối ưu v&agrave; bảo mật cho c&aacute;c hạ tầng Điện to&aacute;n hiệu năng cao v&agrave; hệ thống m&aacute;y chủ GPU.

TS. Phương chỉ ra, d&ugrave; h&agrave;ng chục tỷ đ&ocirc; đang được c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ đổ v&agrave;o hạ tầng GPU, r&agrave;o cản lớn nhất của c&aacute;c si&ecirc;u m&aacute;y t&iacute;nh lại l&agrave; t&iacute;nh thiếu ổn định. Rủi ro đ&aacute;ng sợ nhất n&agrave;y c&oacute; t&ecirc;n &quot;Silent Data Corruption&quot;, một lỗi ngầm của hệ thống do t&iacute;nh to&aacute;n sai nhưng kh&ocirc;ng hề ph&aacute;t ra cảnh b&aacute;o.

&quot;Vấn đề nguy hiểm nhất l&agrave; khi phần cứng t&iacute;nh to&aacute;n đưa ra một kết quả sai &ndash; v&iacute; dụ như dự b&aacute;o sai một m&ocirc; h&igrave;nh vật l&yacute; hay chẩn đo&aacute;n sai một bức ảnh y tế &ndash; nhưng hệ thống ho&agrave;n to&agrave;n im lặng v&agrave; người d&ugrave;ng kh&ocirc;ng hề hay biết&quot;, TS. Phương lấy v&iacute; dụ thực tế.

TS. Phương giới thiệu c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh dự b&aacute;o trạng th&aacute;i lỗi gi&uacute;p người quản trị (operator) ra quyết định: n&ecirc;n chờ GPU tự phục hồi hay phải thay mới. Để đảm bảo cam kết chất lượng dịch vụ đạt 99,9% kh&ocirc;ng gi&aacute;n đoạn, hạ tầng m&aacute;y chủ cần dự tr&ugrave; t&agrave;i nguy&ecirc;n vượt mức tối thiểu 5% để dự ph&ograve;ng.

<a href="https://markettimes.vn/ts-cao-minh-phuong-mach-duong-tat-cho-fpt-chi-ra-4-ap-luc-sinh-tu-truoc-ngay-may-tinh-luong-tu-co-the-be-khoa-toan-bo-he-thong-bao-mat-tren-internet-111913.html">Link gốc</a>

Doanh nghiệp

Tạp chí Nhịp sống thị trường

TS. Cao Minh Phương mách "đường tắt" cho FPT, chỉ ra 4 áp lực sinh tử trước ngày máy tính lượng tử có thể bẻ khóa toàn bộ hệ thống bảo mật trên Internet