Sau một th&aacute;ng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran b&ugrave;ng ph&aacute;t từ cuối th&aacute;ng 2/2026, c&aacute;c thị trường t&agrave;i ch&iacute;nh v&agrave; h&agrave;ng h&oacute;a to&agrave;n cầu đ&atilde; trải qua một giai đoạn biến động mạnh, phản &aacute;nh r&otilde; mức độ lan tỏa của c&uacute; sốc địa ch&iacute;nh trị n&agrave;y. 
 
Đi qua giai đoạn sốc ban đầu, thị trường bước v&agrave;o trạng th&aacute;i biến động phức tạp hơn, khi nh&agrave; đầu tư vừa phản ứng với rủi ro địa ch&iacute;nh trị, vừa điều chỉnh lại kỳ vọng về gi&aacute; t&agrave;i sản. T&acirc;m điểm của bức tranh vẫn l&agrave; năng lượng, nhưng t&aacute;c động đ&atilde; lan rộng sang chứng kho&aacute;n, v&agrave;ng v&agrave; thị trường tiền tệ - tạo n&ecirc;n một cấu tr&uacute;c thị trường ph&acirc;n h&oacute;a r&otilde; rệt.

C&uacute; sốc năng lượng - t&acirc;m điểm của mọi biến động

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260328/images/gia-dau2-280326.jpg" style="height:400px; width:600px">

Một trạm xăng ở Wasquehal, Ph&aacute;p. Ảnh: THX/TTXVN

Diễn biến nổi bật nhất của thị trường h&agrave;ng h&oacute;a sau khi xung đột nổ ra l&agrave; sự tăng vọt của gi&aacute; năng lượng, do gi&aacute;n đoạn d&ograve;ng chảy dầu kh&iacute; qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu v&agrave; kh&iacute; to&agrave;n cầu.&nbsp;

Mới đ&acirc;y nhất, v&agrave;o s&aacute;ng 28/3 (giờ Việt Nam), gi&aacute; dầu Brent đ&atilde; vọt l&ecirc;n khoảng 114,8 USD/th&ugrave;ng, tăng hơn 6% chỉ trong một phi&ecirc;n, sau khi Iran tuy&ecirc;n bố đ&oacute;ng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu v&agrave; kh&iacute; to&agrave;n cầu. Trước đ&oacute;, trong phi&ecirc;n 27/3, gi&aacute; dầu th&ocirc; ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng đ&atilde; chạm mốc 100 USD/th&ugrave;ng - mức cao nhất kể từ giữa năm 2022.

T&iacute;nh trong v&ograve;ng một th&aacute;ng qua, gi&aacute; dầu Brent đ&atilde; tăng gần 48%, c&ograve;n dầu WTI tăng hơn 40% so với thời điểm trước khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran b&ugrave;ng ph&aacute;t. Đ&acirc;y l&agrave; mức tăng hiếm thấy trong thời gian ngắn, phản &aacute;nh kh&ocirc;ng chỉ yếu tố đầu cơ m&agrave; c&ograve;n l&agrave; c&uacute; sốc thực sự về d&ograve;ng chảy năng lượng.

Kh&ocirc;ng dừng lại ở dầu th&ocirc;, thị trường kh&iacute; đốt cũng chịu &aacute;p lực nghi&ecirc;m trọng. Gi&aacute; kh&iacute; tự nhi&ecirc;n h&oacute;a lỏng (LNG) to&agrave;n cầu cũng tăng gần 60% trong th&aacute;ng qua, giữa bối cảnh Qatar - quốc gia chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG to&agrave;n cầu - buộc phải gi&aacute;n đoạn sản xuất sau c&aacute;c cuộc tấn c&ocirc;ng bằng thiết bị bay kh&ocirc;ng người l&aacute;i.&nbsp;

Sau một th&aacute;ng xung đột, thị trường năng lượng đ&atilde; chuyển từ trạng th&aacute;i phản &aacute;nh rủi ro sang khủng hoảng nguồn cung r&otilde; rệt, k&eacute;o theo hiệu ứng d&acirc;y chuyền lan rộng tr&ecirc;n to&agrave;n bộ nền kinh tế. Gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu, vận tải v&agrave; sản xuất c&ugrave;ng tăng, buộc nhiều quốc gia - đặc biệt tại ch&acirc;u &Aacute; - phải t&igrave;m kiếm nguồn cung thay thế với chi ph&iacute; cao hơn. Đ&acirc;y được xem l&agrave; c&uacute; sốc đầu v&agrave;o điển h&igrave;nh, đặt nền m&oacute;ng cho c&aacute;c biến động tr&ecirc;n thị trường t&agrave;i ch&iacute;nh.

C&aacute;c kịch bản thị trường v&igrave; vậy cũng trở n&ecirc;n ti&ecirc;u cực hơn, nhất l&agrave; khi những t&iacute;n hiệu ngoại giao vẫn chưa đủ thuyết phục v&agrave; rủi ro gi&aacute;n đoạn nguồn cung chưa c&oacute; dấu hiệu được th&aacute;o gỡ. Trong trường hợp xung đột k&eacute;o d&agrave;i, nhiều tổ chức dự b&aacute;o gi&aacute; dầu c&oacute; thể l&ecirc;n tới 130&ndash;150 USD/th&ugrave;ng trong qu&yacute; II/2026, thậm ch&iacute; cao hơn nếu t&igrave;nh h&igrave;nh vượt tầm kiểm so&aacute;t. Ngược lại, nếu căng thẳng hạ nhiệt v&agrave; lưu th&ocirc;ng được kh&ocirc;i phục, gi&aacute; dầu c&oacute; thể giảm mạnh về v&ugrave;ng 60&ndash;80 USD/th&ugrave;ng v&agrave;o cuối năm.

Chứng kho&aacute;n to&agrave;n cầu: L&agrave;n s&oacute;ng điều chỉnh lan rộng

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260328/images/chung-khoan-280325.jpg" style="height:400px; width:600px">

Giao dịch vi&ecirc;n tr&ecirc;n s&agrave;n chứng kho&aacute;n New York, Mỹ ng&agrave;y 2/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tr&ecirc;n thị trường chứng kho&aacute;n, xu hướng chủ đạo trong th&aacute;ng qua l&agrave; suy giảm. C&aacute;c chỉ số chứng kho&aacute;n chủ chốt tại Mỹ đều rơi v&agrave;o trạng th&aacute;i điều chỉnh kỹ thuật: Nasdaq giảm khoảng 7,5% trong th&aacute;ng v&agrave; mất hơn 10% so với đỉnh gần nhất, trong khi S&amp;P 500 v&agrave; Dow Jones cũng giảm gần 8%. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, tuần giao dịch kết th&uacute;c ng&agrave;y 27/3 đ&aacute;nh dấu tuần giảm thứ năm li&ecirc;n tiếp của cả ba chỉ số chứng kho&aacute;n quan trọng - chuỗi tuần giảm d&agrave;i nhất trong gần 4 năm.&nbsp;

C&ugrave;ng với đ&oacute;, chỉ số biến động CBOE - thước đo &ldquo;nỗi sợ&rdquo; của Phố Wall &ndash; tăng l&ecirc;n 31,05 điểm, mức cao nhất kể từ th&aacute;ng 4, cho thấy t&acirc;m l&yacute; lo ngại đang lan rộng. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; l&agrave; sự sụt giảm mạnh của nh&oacute;m c&ocirc;ng nghệ vốn h&oacute;a lớn - trụ cột của thị trường trong những năm gần đ&acirc;y. Nh&oacute;m &ldquo;Magnificent Seven&rdquo; - gồm 7 &ldquo;&ocirc;ng lớn&rdquo; c&ocirc;ng nghệ h&agrave;ng đầu nước Mỹ - đ&atilde; &ldquo;bốc hơi&rdquo; hơn 850 tỷ USD gi&aacute; trị thị trường chỉ trong một tuần, với nhiều cổ phiếu giảm s&acirc;u từ 6 - 11%. Điều n&agrave;y cho thấy d&ograve;ng tiền đang r&uacute;t khỏi c&aacute;c t&agrave;i sản rủi ro cao, thay v&igrave; chỉ lu&acirc;n chuyển giữa c&aacute;c nh&oacute;m ng&agrave;nh.

Xu hướng n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ giới hạn ở Mỹ. Theo c&aacute;c số liệu tổng hợp, chứng kho&aacute;n to&agrave;n cầu đ&atilde; giảm khoảng 5,5% kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran nổ ra, trong đ&oacute; c&aacute;c thị trường ch&acirc;u &Aacute; chịu t&aacute;c động nặng nề hơn do phụ thuộc lớn v&agrave;o năng lượng nhập khẩu.&nbsp;

Tuy nhi&ecirc;n, bức tranh kh&ocirc;ng ho&agrave;n to&agrave;n ti&ecirc;u cực. Nh&oacute;m năng lượng l&agrave; điểm s&aacute;ng hiếm hoi, khi cổ phiếu ng&agrave;nh n&agrave;y tại Mỹ tăng hơn 12% nhờ gi&aacute; dầu tăng mạnh. Một số thị trường như Nga - với vai tr&ograve; l&agrave; nh&agrave; cung cấp năng lượng ngo&agrave;i khu vực V&ugrave;ng Vịnh - cũng ghi nhận diễn biến t&iacute;ch cực hơn.

D&ugrave; vậy, đ&agrave; tăng của cổ phiếu năng lượng vẫn chậm hơn gi&aacute; dầu, phản &aacute;nh t&acirc;m l&yacute; ho&agrave;i nghi của nh&agrave; đầu tư về t&iacute;nh bền vững của c&uacute; sốc n&agrave;y. N&oacute;i c&aacute;ch kh&aacute;c, thị trường chứng kho&aacute;n đang &ldquo;đặt cược&rdquo; rằng gi&aacute; dầu c&oacute; thể kh&ocirc;ng duy tr&igrave; ở mức cao qu&aacute; l&acirc;u &ndash; một nhận định gắn chặt với triển vọng địa ch&iacute;nh trị.

V&agrave;ng mất vai tr&ograve; t&agrave;i sản tr&uacute; ẩn truyền thống

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260328/images/vang-28032t6.jpg" style="height:411px; width:600px">

V&agrave;ng miếng được b&aacute;n tại s&agrave;n giao dịch ở Seoul, H&agrave;n Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Một trong những diễn biến đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; sau một th&aacute;ng xung đột l&agrave; việc thị trường v&agrave;ng kh&ocirc;ng tăng như kỳ vọng, thậm ch&iacute; đi ngược lại quy luật truyền thống.

Th&ocirc;ng thường, trong bối cảnh bất ổn địa ch&iacute;nh trị, v&agrave;ng được xem l&agrave; nơi tr&uacute; ẩn an to&agrave;n. Tuy nhi&ecirc;n, thực tế lại cho thấy gi&aacute; v&agrave;ng đ&atilde; giảm khoảng 14 - 16% kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran bắt đầu nổ ra, trong khi gi&aacute; bạc c&ograve;n giảm mạnh hơn, tới 25 - 27%.

Nguy&ecirc;n nh&acirc;n ch&iacute;nh nằm ở sự thay đổi trong kỳ vọng về l&atilde;i suất của Cục Dự trữ li&ecirc;n bang Mỹ (Fed). Gi&aacute; năng lượng tăng mạnh khiến thị trường điều chỉnh lại dự b&aacute;o ch&iacute;nh s&aacute;ch tiền tệ, l&agrave;m giảm khả năng Fed cắt giảm l&atilde;i suất trong ngắn hạn. Trong m&ocirc;i trường l&atilde;i suất cao hơn, v&agrave;ng - vốn kh&ocirc;ng sinh lời - trở n&ecirc;n k&eacute;m hấp dẫn hơn so với c&aacute;c t&agrave;i sản như tr&aacute;i phiếu.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, đồng USD mạnh l&ecirc;n cũng l&agrave;m giảm nhu cầu đối với v&agrave;ng tr&ecirc;n thị trường quốc tế, khi kim loại qu&yacute; n&agrave;y được định gi&aacute; bằng USD. Diễn biến n&agrave;y cho thấy thị trường đang ưu ti&ecirc;n yếu tố &ldquo;chi ph&iacute; cơ hội&rdquo; hơn l&agrave; yếu tố &ldquo;tr&uacute; ẩn&rdquo;, &iacute;t nhất trong giai đoạn hiện tại. Điều n&agrave;y cũng phản &aacute;nh một thực tế rằng c&uacute; sốc lần n&agrave;y mang t&iacute;nh kinh tế r&otilde; n&eacute;t, kh&ocirc;ng chỉ đơn thuần l&agrave; rủi ro địa ch&iacute;nh trị.

Thị trường tiền tệ: Kỳ vọng đảo chiều

Sau một th&aacute;ng xung đột, thị trường tiền tệ to&agrave;n cầu chứng kiến sự đảo chiều r&otilde; rệt trong xu hướng v&agrave; kỳ vọng ch&iacute;nh s&aacute;ch, với đồng USD nổi l&ecirc;n như t&agrave;i sản hưởng lợi lớn nhất.

Đồng bạc xanh ghi nhận đ&agrave; tăng mạnh v&agrave; đang hướng tới th&aacute;ng tăng tốt nhất trong gần một năm. Chỉ số đồng USD - thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ chủ chốt- đ&atilde; l&ecirc;n quanh 100,17 điểm v&agrave;o cuối phi&ecirc;n 27/3, tăng khoảng 2,5% từ đầu th&aacute;ng - đ&aacute;nh dấu sự đảo chiều ho&agrave;n to&agrave;n sau chuỗi 4 th&aacute;ng suy yếu trước đ&oacute;. Động lực ch&iacute;nh đến từ t&acirc;m l&yacute; &ldquo;n&eacute; rủi ro&rdquo; gia tăng khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran leo thang, khiến d&ograve;ng vốn to&agrave;n cầu quay trở lại c&aacute;c t&agrave;i sản an to&agrave;n.

C&ugrave;ng với đ&oacute;, c&uacute; sốc gi&aacute; năng lượng đ&atilde; buộc thị trường phải điều chỉnh mạnh kỳ vọng về ch&iacute;nh s&aacute;ch tiền tệ. Nếu như trước xung đột, thị trường gần như chắc chắn về khả năng Fed sẽ cắt giảm l&atilde;i suất trong năm 2026, th&igrave; hiện tại kịch bản n&agrave;y đ&atilde; bị đảo ngược. Thậm ch&iacute;, x&aacute;c suất Fed tăng l&atilde;i suất trở lại v&agrave;o cuối năm đ&atilde; tăng đ&aacute;ng kể. Điều n&agrave;y đẩy lợi suất tr&aacute;i phiếu Ch&iacute;nh phủ Mỹ tăng l&ecirc;n v&ugrave;ng cao mới, với kỳ hạn 10 năm quanh 4,4% v&agrave; kỳ hạn 2 năm gần 3,9%, qua đ&oacute; củng cố th&ecirc;m sức mạnh của đồng USD.

Trong khi đ&oacute;, phần lớn c&aacute;c đồng tiền chủ chốt lại chịu &aacute;p lực suy yếu. Đồng yen Nhật Bản giảm mạnh, c&oacute; thời điểm xuống gần 160 yen/USD - mức thấp nhất trong nhiều th&aacute;ng, phản &aacute;nh sự ch&ecirc;nh lệch l&atilde;i suất v&agrave; mức độ phụ thuộc lớn v&agrave;o năng lượng nhập khẩu. Đồng euro v&agrave; bảng Anh cũng đi xuống, khi triển vọng kinh tế ch&acirc;u &Acirc;u trở n&ecirc;n bất định hơn trước c&uacute; sốc năng lượng, d&ugrave; Ng&acirc;n h&agrave;ng Trung ương ch&acirc;u &Acirc;u (ECB) v&agrave; Ng&acirc;n h&agrave;ng Trung ương Vương quốc Anh (BoE) đang chịu &aacute;p lực phải duy tr&igrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch thắt chặt.

Chủ tịch Fed Jerome Powell thừa nhận mức độ bất định của nền kinh tế đang ở mức &ldquo;cao bất thường&rdquo;, khi cơ quan n&agrave;y phải đồng thời đối mặt với &aacute;p lực lạm ph&aacute;t từ gi&aacute; năng lượng v&agrave; rủi ro tăng trưởng suy yếu, khiến việc định hướng ch&iacute;nh s&aacute;ch trở n&ecirc;n kh&oacute; khăn. Điều n&agrave;y khiến thị trường tiền tệ bước v&agrave;o giai đoạn biến động mạnh hơn, khi kỳ vọng ch&iacute;nh s&aacute;ch kh&ocirc;ng c&ograve;n r&otilde; r&agrave;ng như trước.

Sau một th&aacute;ng, c&aacute;c thị trường to&agrave;n cầu kh&ocirc;ng c&ograve;n phản ứng tức thời trước c&uacute; sốc ban đầu, m&agrave; đ&atilde; bước v&agrave;o giai đoạn t&aacute;i định gi&aacute; rủi ro một c&aacute;ch r&otilde; n&eacute;t v&agrave; s&acirc;u rộng hơn. Từ năng lượng, chứng kho&aacute;n đến v&agrave;ng v&agrave; tiền tệ, mọi chuyển động của từng thị trường đều xoay quanh hai biến số then chốt: diễn biến xung đột v&agrave; quỹ đạo gi&aacute; năng lượng.

Trong bối cảnh đ&oacute;, đồng USD mạnh l&ecirc;n, chứng kho&aacute;n suy yếu, v&agrave;ng mất vai tr&ograve; tr&uacute; ẩn truyền thống hay d&ograve;ng tiền r&uacute;t khỏi t&agrave;i sản rủi ro kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; những diễn biến ri&ecirc;ng lẻ, m&agrave; l&agrave; những mảnh gh&eacute;p của một bức tranh chung - nơi thị trường đang dần th&iacute;ch nghi với một trạng th&aacute;i bất định k&eacute;o d&agrave;i. Chừng n&agrave;o chưa xuất hiện t&iacute;n hiệu r&otilde; r&agrave;ng về việc hạ nhiệt căng thẳng, c&aacute;c thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục vận động trong trạng th&aacute;i nhạy cảm v&agrave; biến động cao.

Minh Trang (TTXVN)

<a href="https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/trung-dong-sau-mot-thang-xung-dot-tu-cu-soc-nang-luong-den-tai-dinh-gia-rui-ro-20260328150640315.htm">Link gốc</a>

Sau một tháng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2/2026, các thị trường tài chính và hàng hóa toàn cầu đã trải qua một giai đoạn biến động mạnh, phản ánh rõ mức độ lan tỏa của cú sốc địa chính trị này.

Sau một th&aacute;ng kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran b&ugrave;ng ph&aacute;t từ cuối th&aacute;ng 2/2026, c&aacute;c thị trường t&agrave;i ch&iacute;nh v&agrave; h&agrave;ng h&oacute;a to&agrave;n cầu đ&atilde; trải qua một giai đoạn biến động mạnh, phản &aacute;nh r&otilde; mức độ lan tỏa của c&uacute; sốc địa ch&iacute;nh trị n&agrave;y. 
 
Đi qua giai đoạn sốc ban đầu, thị trường bước v&agrave;o trạng th&aacute;i biến động phức tạp hơn, khi nh&agrave; đầu tư vừa phản ứng với rủi ro địa ch&iacute;nh trị, vừa điều chỉnh lại kỳ vọng về gi&aacute; t&agrave;i sản. T&acirc;m điểm của bức tranh vẫn l&agrave; năng lượng, nhưng t&aacute;c động đ&atilde; lan rộng sang chứng kho&aacute;n, v&agrave;ng v&agrave; thị trường tiền tệ - tạo n&ecirc;n một cấu tr&uacute;c thị trường ph&acirc;n h&oacute;a r&otilde; rệt.

C&uacute; sốc năng lượng - t&acirc;m điểm của mọi biến động

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260328/images/gia-dau2-280326.jpg" style="height:400px; width:600px" />

Một trạm xăng ở Wasquehal, Ph&aacute;p. Ảnh: THX/TTXVN

Diễn biến nổi bật nhất của thị trường h&agrave;ng h&oacute;a sau khi xung đột nổ ra l&agrave; sự tăng vọt của gi&aacute; năng lượng, do gi&aacute;n đoạn d&ograve;ng chảy dầu kh&iacute; qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu v&agrave; kh&iacute; to&agrave;n cầu.&nbsp;

Mới đ&acirc;y nhất, v&agrave;o s&aacute;ng 28/3 (giờ Việt Nam), gi&aacute; dầu Brent đ&atilde; vọt l&ecirc;n khoảng 114,8 USD/th&ugrave;ng, tăng hơn 6% chỉ trong một phi&ecirc;n, sau khi Iran tuy&ecirc;n bố đ&oacute;ng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu v&agrave; kh&iacute; to&agrave;n cầu. Trước đ&oacute;, trong phi&ecirc;n 27/3, gi&aacute; dầu th&ocirc; ngọt nhẹ Mỹ (WTI) cũng đ&atilde; chạm mốc 100 USD/th&ugrave;ng - mức cao nhất kể từ giữa năm 2022.

T&iacute;nh trong v&ograve;ng một th&aacute;ng qua, gi&aacute; dầu Brent đ&atilde; tăng gần 48%, c&ograve;n dầu WTI tăng hơn 40% so với thời điểm trước khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran b&ugrave;ng ph&aacute;t. Đ&acirc;y l&agrave; mức tăng hiếm thấy trong thời gian ngắn, phản &aacute;nh kh&ocirc;ng chỉ yếu tố đầu cơ m&agrave; c&ograve;n l&agrave; c&uacute; sốc thực sự về d&ograve;ng chảy năng lượng.

Kh&ocirc;ng dừng lại ở dầu th&ocirc;, thị trường kh&iacute; đốt cũng chịu &aacute;p lực nghi&ecirc;m trọng. Gi&aacute; kh&iacute; tự nhi&ecirc;n h&oacute;a lỏng (LNG) to&agrave;n cầu cũng tăng gần 60% trong th&aacute;ng qua, giữa bối cảnh Qatar - quốc gia chiếm khoảng 20% nguồn cung LNG to&agrave;n cầu - buộc phải gi&aacute;n đoạn sản xuất sau c&aacute;c cuộc tấn c&ocirc;ng bằng thiết bị bay kh&ocirc;ng người l&aacute;i.&nbsp;

Sau một th&aacute;ng xung đột, thị trường năng lượng đ&atilde; chuyển từ trạng th&aacute;i phản &aacute;nh rủi ro sang khủng hoảng nguồn cung r&otilde; rệt, k&eacute;o theo hiệu ứng d&acirc;y chuyền lan rộng tr&ecirc;n to&agrave;n bộ nền kinh tế. Gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu, vận tải v&agrave; sản xuất c&ugrave;ng tăng, buộc nhiều quốc gia - đặc biệt tại ch&acirc;u &Aacute; - phải t&igrave;m kiếm nguồn cung thay thế với chi ph&iacute; cao hơn. Đ&acirc;y được xem l&agrave; c&uacute; sốc đầu v&agrave;o điển h&igrave;nh, đặt nền m&oacute;ng cho c&aacute;c biến động tr&ecirc;n thị trường t&agrave;i ch&iacute;nh.

C&aacute;c kịch bản thị trường v&igrave; vậy cũng trở n&ecirc;n ti&ecirc;u cực hơn, nhất l&agrave; khi những t&iacute;n hiệu ngoại giao vẫn chưa đủ thuyết phục v&agrave; rủi ro gi&aacute;n đoạn nguồn cung chưa c&oacute; dấu hiệu được th&aacute;o gỡ. Trong trường hợp xung đột k&eacute;o d&agrave;i, nhiều tổ chức dự b&aacute;o gi&aacute; dầu c&oacute; thể l&ecirc;n tới 130&ndash;150 USD/th&ugrave;ng trong qu&yacute; II/2026, thậm ch&iacute; cao hơn nếu t&igrave;nh h&igrave;nh vượt tầm kiểm so&aacute;t. Ngược lại, nếu căng thẳng hạ nhiệt v&agrave; lưu th&ocirc;ng được kh&ocirc;i phục, gi&aacute; dầu c&oacute; thể giảm mạnh về v&ugrave;ng 60&ndash;80 USD/th&ugrave;ng v&agrave;o cuối năm.

Chứng kho&aacute;n to&agrave;n cầu: L&agrave;n s&oacute;ng điều chỉnh lan rộng

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260328/images/chung-khoan-280325.jpg" style="height:400px; width:600px" />

Giao dịch vi&ecirc;n tr&ecirc;n s&agrave;n chứng kho&aacute;n New York, Mỹ ng&agrave;y 2/3/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tr&ecirc;n thị trường chứng kho&aacute;n, xu hướng chủ đạo trong th&aacute;ng qua l&agrave; suy giảm. C&aacute;c chỉ số chứng kho&aacute;n chủ chốt tại Mỹ đều rơi v&agrave;o trạng th&aacute;i điều chỉnh kỹ thuật: Nasdaq giảm khoảng 7,5% trong th&aacute;ng v&agrave; mất hơn 10% so với đỉnh gần nhất, trong khi S&amp;P 500 v&agrave; Dow Jones cũng giảm gần 8%. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, tuần giao dịch kết th&uacute;c ng&agrave;y 27/3 đ&aacute;nh dấu tuần giảm thứ năm li&ecirc;n tiếp của cả ba chỉ số chứng kho&aacute;n quan trọng - chuỗi tuần giảm d&agrave;i nhất trong gần 4 năm.&nbsp;

C&ugrave;ng với đ&oacute;, chỉ số biến động CBOE - thước đo &ldquo;nỗi sợ&rdquo; của Phố Wall &ndash; tăng l&ecirc;n 31,05 điểm, mức cao nhất kể từ th&aacute;ng 4, cho thấy t&acirc;m l&yacute; lo ngại đang lan rộng. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; l&agrave; sự sụt giảm mạnh của nh&oacute;m c&ocirc;ng nghệ vốn h&oacute;a lớn - trụ cột của thị trường trong những năm gần đ&acirc;y. Nh&oacute;m &ldquo;Magnificent Seven&rdquo; - gồm 7 &ldquo;&ocirc;ng lớn&rdquo; c&ocirc;ng nghệ h&agrave;ng đầu nước Mỹ - đ&atilde; &ldquo;bốc hơi&rdquo; hơn 850 tỷ USD gi&aacute; trị thị trường chỉ trong một tuần, với nhiều cổ phiếu giảm s&acirc;u từ 6 - 11%. Điều n&agrave;y cho thấy d&ograve;ng tiền đang r&uacute;t khỏi c&aacute;c t&agrave;i sản rủi ro cao, thay v&igrave; chỉ lu&acirc;n chuyển giữa c&aacute;c nh&oacute;m ng&agrave;nh.

Xu hướng n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ giới hạn ở Mỹ. Theo c&aacute;c số liệu tổng hợp, chứng kho&aacute;n to&agrave;n cầu đ&atilde; giảm khoảng 5,5% kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran nổ ra, trong đ&oacute; c&aacute;c thị trường ch&acirc;u &Aacute; chịu t&aacute;c động nặng nề hơn do phụ thuộc lớn v&agrave;o năng lượng nhập khẩu.&nbsp;

Tuy nhi&ecirc;n, bức tranh kh&ocirc;ng ho&agrave;n to&agrave;n ti&ecirc;u cực. Nh&oacute;m năng lượng l&agrave; điểm s&aacute;ng hiếm hoi, khi cổ phiếu ng&agrave;nh n&agrave;y tại Mỹ tăng hơn 12% nhờ gi&aacute; dầu tăng mạnh. Một số thị trường như Nga - với vai tr&ograve; l&agrave; nh&agrave; cung cấp năng lượng ngo&agrave;i khu vực V&ugrave;ng Vịnh - cũng ghi nhận diễn biến t&iacute;ch cực hơn.

D&ugrave; vậy, đ&agrave; tăng của cổ phiếu năng lượng vẫn chậm hơn gi&aacute; dầu, phản &aacute;nh t&acirc;m l&yacute; ho&agrave;i nghi của nh&agrave; đầu tư về t&iacute;nh bền vững của c&uacute; sốc n&agrave;y. N&oacute;i c&aacute;ch kh&aacute;c, thị trường chứng kho&aacute;n đang &ldquo;đặt cược&rdquo; rằng gi&aacute; dầu c&oacute; thể kh&ocirc;ng duy tr&igrave; ở mức cao qu&aacute; l&acirc;u &ndash; một nhận định gắn chặt với triển vọng địa ch&iacute;nh trị.

V&agrave;ng mất vai tr&ograve; t&agrave;i sản tr&uacute; ẩn truyền thống

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260328/images/vang-28032t6.jpg" style="height:411px; width:600px" />

V&agrave;ng miếng được b&aacute;n tại s&agrave;n giao dịch ở Seoul, H&agrave;n Quốc. Ảnh: Yonhap/TTXVN

Một trong những diễn biến đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; sau một th&aacute;ng xung đột l&agrave; việc thị trường v&agrave;ng kh&ocirc;ng tăng như kỳ vọng, thậm ch&iacute; đi ngược lại quy luật truyền thống.

Th&ocirc;ng thường, trong bối cảnh bất ổn địa ch&iacute;nh trị, v&agrave;ng được xem l&agrave; nơi tr&uacute; ẩn an to&agrave;n. Tuy nhi&ecirc;n, thực tế lại cho thấy gi&aacute; v&agrave;ng đ&atilde; giảm khoảng 14 - 16% kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran bắt đầu nổ ra, trong khi gi&aacute; bạc c&ograve;n giảm mạnh hơn, tới 25 - 27%.

Nguy&ecirc;n nh&acirc;n ch&iacute;nh nằm ở sự thay đổi trong kỳ vọng về l&atilde;i suất của Cục Dự trữ li&ecirc;n bang Mỹ (Fed). Gi&aacute; năng lượng tăng mạnh khiến thị trường điều chỉnh lại dự b&aacute;o ch&iacute;nh s&aacute;ch tiền tệ, l&agrave;m giảm khả năng Fed cắt giảm l&atilde;i suất trong ngắn hạn. Trong m&ocirc;i trường l&atilde;i suất cao hơn, v&agrave;ng - vốn kh&ocirc;ng sinh lời - trở n&ecirc;n k&eacute;m hấp dẫn hơn so với c&aacute;c t&agrave;i sản như tr&aacute;i phiếu.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, đồng USD mạnh l&ecirc;n cũng l&agrave;m giảm nhu cầu đối với v&agrave;ng tr&ecirc;n thị trường quốc tế, khi kim loại qu&yacute; n&agrave;y được định gi&aacute; bằng USD. Diễn biến n&agrave;y cho thấy thị trường đang ưu ti&ecirc;n yếu tố &ldquo;chi ph&iacute; cơ hội&rdquo; hơn l&agrave; yếu tố &ldquo;tr&uacute; ẩn&rdquo;, &iacute;t nhất trong giai đoạn hiện tại. Điều n&agrave;y cũng phản &aacute;nh một thực tế rằng c&uacute; sốc lần n&agrave;y mang t&iacute;nh kinh tế r&otilde; n&eacute;t, kh&ocirc;ng chỉ đơn thuần l&agrave; rủi ro địa ch&iacute;nh trị.

Thị trường tiền tệ: Kỳ vọng đảo chiều

Sau một th&aacute;ng xung đột, thị trường tiền tệ to&agrave;n cầu chứng kiến sự đảo chiều r&otilde; rệt trong xu hướng v&agrave; kỳ vọng ch&iacute;nh s&aacute;ch, với đồng USD nổi l&ecirc;n như t&agrave;i sản hưởng lợi lớn nhất.

Đồng bạc xanh ghi nhận đ&agrave; tăng mạnh v&agrave; đang hướng tới th&aacute;ng tăng tốt nhất trong gần một năm. Chỉ số đồng USD - thước đo sức mạnh của đồng bạc xanh so với rổ tiền tệ chủ chốt- đ&atilde; l&ecirc;n quanh 100,17 điểm v&agrave;o cuối phi&ecirc;n 27/3, tăng khoảng 2,5% từ đầu th&aacute;ng - đ&aacute;nh dấu sự đảo chiều ho&agrave;n to&agrave;n sau chuỗi 4 th&aacute;ng suy yếu trước đ&oacute;. Động lực ch&iacute;nh đến từ t&acirc;m l&yacute; &ldquo;n&eacute; rủi ro&rdquo; gia tăng khi xung đột giữa Mỹ - Israel v&agrave; Iran leo thang, khiến d&ograve;ng vốn to&agrave;n cầu quay trở lại c&aacute;c t&agrave;i sản an to&agrave;n.

C&ugrave;ng với đ&oacute;, c&uacute; sốc gi&aacute; năng lượng đ&atilde; buộc thị trường phải điều chỉnh mạnh kỳ vọng về ch&iacute;nh s&aacute;ch tiền tệ. Nếu như trước xung đột, thị trường gần như chắc chắn về khả năng Fed sẽ cắt giảm l&atilde;i suất trong năm 2026, th&igrave; hiện tại kịch bản n&agrave;y đ&atilde; bị đảo ngược. Thậm ch&iacute;, x&aacute;c suất Fed tăng l&atilde;i suất trở lại v&agrave;o cuối năm đ&atilde; tăng đ&aacute;ng kể. Điều n&agrave;y đẩy lợi suất tr&aacute;i phiếu Ch&iacute;nh phủ Mỹ tăng l&ecirc;n v&ugrave;ng cao mới, với kỳ hạn 10 năm quanh 4,4% v&agrave; kỳ hạn 2 năm gần 3,9%, qua đ&oacute; củng cố th&ecirc;m sức mạnh của đồng USD.

Trong khi đ&oacute;, phần lớn c&aacute;c đồng tiền chủ chốt lại chịu &aacute;p lực suy yếu. Đồng yen Nhật Bản giảm mạnh, c&oacute; thời điểm xuống gần 160 yen/USD - mức thấp nhất trong nhiều th&aacute;ng, phản &aacute;nh sự ch&ecirc;nh lệch l&atilde;i suất v&agrave; mức độ phụ thuộc lớn v&agrave;o năng lượng nhập khẩu. Đồng euro v&agrave; bảng Anh cũng đi xuống, khi triển vọng kinh tế ch&acirc;u &Acirc;u trở n&ecirc;n bất định hơn trước c&uacute; sốc năng lượng, d&ugrave; Ng&acirc;n h&agrave;ng Trung ương ch&acirc;u &Acirc;u (ECB) v&agrave; Ng&acirc;n h&agrave;ng Trung ương Vương quốc Anh (BoE) đang chịu &aacute;p lực phải duy tr&igrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch thắt chặt.

Chủ tịch Fed Jerome Powell thừa nhận mức độ bất định của nền kinh tế đang ở mức &ldquo;cao bất thường&rdquo;, khi cơ quan n&agrave;y phải đồng thời đối mặt với &aacute;p lực lạm ph&aacute;t từ gi&aacute; năng lượng v&agrave; rủi ro tăng trưởng suy yếu, khiến việc định hướng ch&iacute;nh s&aacute;ch trở n&ecirc;n kh&oacute; khăn. Điều n&agrave;y khiến thị trường tiền tệ bước v&agrave;o giai đoạn biến động mạnh hơn, khi kỳ vọng ch&iacute;nh s&aacute;ch kh&ocirc;ng c&ograve;n r&otilde; r&agrave;ng như trước.

Sau một th&aacute;ng, c&aacute;c thị trường to&agrave;n cầu kh&ocirc;ng c&ograve;n phản ứng tức thời trước c&uacute; sốc ban đầu, m&agrave; đ&atilde; bước v&agrave;o giai đoạn t&aacute;i định gi&aacute; rủi ro một c&aacute;ch r&otilde; n&eacute;t v&agrave; s&acirc;u rộng hơn. Từ năng lượng, chứng kho&aacute;n đến v&agrave;ng v&agrave; tiền tệ, mọi chuyển động của từng thị trường đều xoay quanh hai biến số then chốt: diễn biến xung đột v&agrave; quỹ đạo gi&aacute; năng lượng.

Trong bối cảnh đ&oacute;, đồng USD mạnh l&ecirc;n, chứng kho&aacute;n suy yếu, v&agrave;ng mất vai tr&ograve; tr&uacute; ẩn truyền thống hay d&ograve;ng tiền r&uacute;t khỏi t&agrave;i sản rủi ro kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; những diễn biến ri&ecirc;ng lẻ, m&agrave; l&agrave; những mảnh gh&eacute;p của một bức tranh chung - nơi thị trường đang dần th&iacute;ch nghi với một trạng th&aacute;i bất định k&eacute;o d&agrave;i. Chừng n&agrave;o chưa xuất hiện t&iacute;n hiệu r&otilde; r&agrave;ng về việc hạ nhiệt căng thẳng, c&aacute;c thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục vận động trong trạng th&aacute;i nhạy cảm v&agrave; biến động cao.

Minh Trang (TTXVN)

<a href="https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/trung-dong-sau-mot-thang-xung-dot-tu-cu-soc-nang-luong-den-tai-dinh-gia-rui-ro-20260328150640315.htm">Link gốc</a>