Việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch của dầu mỏ to&agrave;n cầu - đang l&agrave;m rung chuyển thị trường v&agrave; l&agrave;m dấy l&ecirc;n lo ngại về an ninh năng lượng. Với Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu th&ocirc; lớn nhất thế giới, ảnh hưởng l&agrave; ngay lập tức, trong bối cảnh &ldquo;trật tự thương mại to&agrave;n cầu v&agrave; an ninh năng lượng&rdquo; bị đặt dưới &aacute;p lực trực tiếp.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260329/images/petrochina-lngjfif20260205205918.jpg" style="height:400px; width:600px" />

Phụ thuộc lớn v&agrave;o nhập khẩu năng lượng, Trung Quốc đặc biệt dễ bị tổn thương khi eo biển Hormuz bị phong tỏa. (Ảnh: AFP)

Eo biển Hormuz chiếm vai tr&ograve; then chốt trong d&ograve;ng chảy năng lượng to&agrave;n cầu. Việc t&ecirc; liệt tuyến n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; vấn đề dầu mỏ. &ldquo;Thực tế l&agrave; tất cả đều bị ảnh hưởng. Mọi quốc gia, kh&ocirc;ng ngoại lệ&rdquo;, gi&aacute;o sư Vương Nghị Vĩ, giảng vi&ecirc;n khoa ngoại giao thuộc Học viện Quan hệ Quốc tế, Đại học Nh&acirc;n d&acirc;n Trung Quốc, nhận định.

Theo &ocirc;ng, khủng hoảng ảnh hưởng cả b&ecirc;n nhập khẩu lẫn xuất khẩu, v&agrave; g&acirc;y sức &eacute;p l&ecirc;n to&agrave;n bộ hệ thống: &ldquo;Trật tự thương mại to&agrave;n cầu v&agrave; an ninh năng lượng đang đối mặt những th&aacute;ch thức lớn&rdquo;.

Chi ph&iacute; bảo hiểm tăng, tuyến h&agrave;ng hải bị gi&aacute;n đoạn, doanh nghiệp đối mặt bất định - c&uacute; sốc lần n&agrave;y vừa mang t&iacute;nh năng lượng, vừa l&agrave; thương mại v&agrave; t&agrave;i ch&iacute;nh.

Trung Quốc ở tuyến đầu

Phụ thuộc lớn v&agrave;o nhập khẩu năng lượng, Trung Quốc đặc biệt dễ bị tổn thương. Khu vực V&ugrave;ng Vịnh vẫn l&agrave; nguồn cung chủ chốt, n&ecirc;n bất kỳ gi&aacute;n đoạn k&eacute;o d&agrave;i n&agrave;o cũng ảnh hưởng ngay tới nền kinh tế. &ldquo;Những nước phụ thuộc nhiều v&agrave;o nhập khẩu năng lượng như Trung Quốc chắc chắn bị ảnh hưởng&rdquo;, &ocirc;ng Vương n&oacute;i. &ldquo;S&aacute;ng kiến V&agrave;nh đai v&agrave; Con đường cũng đang gặp kh&oacute; khăn đ&aacute;ng kể&rdquo;.

Trung Đ&ocirc;ng l&agrave; mắt x&iacute;ch trung t&acirc;m: &ldquo;Đ&acirc;y l&agrave; điểm kết nối ch&acirc;u Phi, ch&acirc;u &Aacute; v&agrave; ch&acirc;u &Acirc;u&rdquo;, chuy&ecirc;n gia nhấn mạnh. Bắc Kinh đ&atilde; đầu tư mạnh v&agrave;o khu vực, đặc biệt tại Ả Rập X&ecirc;-&uacute;t v&agrave; UAE. Nhưng kh&ocirc;ng chỉ c&aacute;c dự &aacute;n, m&agrave; sự ổn định của khu vực chiến lược n&agrave;y cũng đang bị đe dọa.

Ảnh hưởng lan tới c&ocirc;ng nghiệp

Trung Quốc hiện c&oacute; &ldquo;hơn 100 ng&agrave;y dự trữ dầu chiến lược&rdquo;, gi&uacute;p giảm bớt ảnh hưởng trong ngắn hạn. Tuy nhi&ecirc;n, lớp đệm n&agrave;y c&oacute; giới hạn. &ldquo;Nếu phong tỏa k&eacute;o d&agrave;i, ảnh hưởng sẽ lan rộng l&agrave; điều kh&ocirc;ng tr&aacute;nh khỏi&rdquo;, &ocirc;ng cảnh b&aacute;o.

Theo &ocirc;ng, c&aacute;c ng&agrave;nh bị ảnh hưởng đầu ti&ecirc;n l&agrave; ở kh&acirc;u hạ nguồn: &ldquo;C&ocirc;ng nghiệp h&oacute;a dầu v&agrave; c&aacute;c ng&agrave;nh li&ecirc;n quan đến lọc dầu sẽ chịu ảnh hưởng mạnh&rdquo;. Đ&acirc;y l&agrave; những ng&agrave;nh cốt l&otilde;i trong hệ thống khai th&aacute;c, phụ thuộc trực tiếp v&agrave;o sản phẩm từ dầu kh&iacute;.

C&aacute;c doanh nghiệp tư nh&acirc;n v&agrave; địa phương - &iacute;t được bảo vệ hơn so với doanh nghiệp nh&agrave; nước - đặc biệt dễ bị tổn thương. &ldquo;C&uacute; sốc đ&atilde; rất lớn v&agrave; bắt đầu thể hiện r&otilde;&rdquo;, &ocirc;ng nhấn mạnh.

Phụ thuộc được kiểm so&aacute;t tốt hơn

D&ugrave; vậy, Trung Quốc bước v&agrave;o khủng hoảng lần n&agrave;y với nhiều c&ocirc;ng cụ hơn trước. &ldquo;An ninh năng lượng của Trung Quốc hiện vững chắc hơn nhiều&rdquo;, &ocirc;ng Vương cho biết. Tỷ lệ phụ thuộc nhập khẩu đ&atilde; giảm từ tr&ecirc;n 70% xuống dưới 50%.

Trung Quốc cũng đ&atilde; đa dạng h&oacute;a nguồn cung v&agrave; tuyến vận chuyển: &ldquo;Ch&uacute;ng t&ocirc;i c&oacute; cả đường biển v&agrave; đường bộ, đặc biệt l&agrave; c&aacute;c tuyến ống dẫn&rdquo;. Nguồn cung hiện đến từ nhiều khu vực như Trung &Aacute;, ch&acirc;u Phi v&agrave; Mỹ Latinh. B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, sự ph&aacute;t triển của năng lượng t&aacute;i tạo cũng &ldquo;gi&uacute;p giảm bớt ảnh hưởng trong những năm gần đ&acirc;y&rdquo;.

Thận trọng với Iran

Trong bối cảnh n&agrave;y, Trung Quốc vẫn giữ th&aacute;i độ thận trọng với Iran - trung t&acirc;m của cuộc khủng hoảng hiện tại. &Ocirc;ng Vương cho biết d&ugrave; từng c&ocirc;ng bố thỏa thuận hợp t&aacute;c lớn, đầu tư của Trung Quốc v&agrave;o Iran vẫn hạn chế: &ldquo;Iran lu&ocirc;n l&agrave; nguồn bất ổn, v&agrave; Trung Quốc đ&atilde; rất thận trọng&rdquo;.

Giữa c&aacute;c lệnh trừng phạt của Mỹ v&agrave; sự thiếu tin cậy lẫn nhau, Bắc Kinh tập trung đầu tư v&agrave;o c&aacute;c nước V&ugrave;ng Vịnh thay v&igrave; Iran.

Khủng hoảng phản &aacute;nh cục diện địa ch&iacute;nh trị

Ngo&agrave;i yếu tố kinh tế, cuộc khủng hoảng c&ograve;n cho thấy r&otilde; tương quan quyền lực trong khu vực. &ldquo;Trung Quốc trước hết l&agrave; một cường quốc kinh tế. Họ kh&ocirc;ng c&oacute; hệ thống li&ecirc;n minh như Mỹ&rdquo;, &ocirc;ng Vương nhận định.

Trong bối cảnh đ&oacute;, tồn tại một thế c&acirc;n bằng: &ldquo;An ninh dựa v&agrave;o Mỹ, c&ograve;n kinh tế dựa v&agrave;o Trung Quốc&rdquo;.

Tuy nhi&ecirc;n, thế c&acirc;n bằng n&agrave;y đang bị lung lay. Một số cường quốc khu vực c&oacute; thể muốn đa dạng h&oacute;a quan hệ trong bối cảnh bất định gia tăng. Với Bắc Kinh, c&aacute;ch tiếp cận vẫn kh&ocirc;ng thay đổi: Th&uacute;c đẩy đối thoại v&agrave; ổn định. &ldquo;Trung Quốc ưu ti&ecirc;n đ&agrave;m ph&aacute;n h&ograve;a b&igrave;nh v&igrave; họ l&agrave; một t&aacute;c nh&acirc;n kinh tế v&agrave; nh&agrave; đầu tư&rdquo;, &ocirc;ng n&oacute;i, đồng thời kết luận: &ldquo;Khủng hoảng cũng c&oacute; thể tạo ra cơ hội&rdquo;.

Nh.Thạch-AFP

<a href="https://petrotimes.vn/phong-toa-eo-bien-hormuz-trung-quoc-doi-mat-cu-soc-nang-luong-ra-sao-739226.html">Link gốc</a>

Việc phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch của dầu mỏ toàn cầu - đang làm rung chuyển thị trường và làm dấy lên lo ngại về an ninh năng lượng. Với Trung Quốc, nước nhập khẩu dầu thô lớn nhất thế giới, ảnh hưởng là ngay lập tức, trong bối cảnh “trật tự thương mại toàn cầu và an ninh năng lượng” bị đặt dưới áp lực trực tiếp.

Thế giới

PetroTimes

Phong tỏa eo biển Hormuz: Trung Quốc đối mặt cú sốc năng lượng ra sao? 

Nguyễn Thị Phương Thảo

T&#224;u TQ vẫn đi qua b&#236;nh thường nhưng gi&#225; mua chắc tăng

Tàu TQ vẫn đi qua bình thường nhưng giá mua chắc tăng