Như ch&uacute;ng ta đ&atilde; biết, v&agrave;o ng&agrave;y 20/02/2026, T&ograve;a &aacute;n Tối cao Mỹ đ&atilde; ra ph&aacute;n quyết khẳng định Tổng thống Donald Trump kh&ocirc;ng thể &aacute;p đặt thuế quan dựa tr&ecirc;n đạo luật IEEPA. Ph&aacute;n quyết n&agrave;y đ&atilde; v&ocirc; hiệu h&oacute;a to&agrave;n bộ c&aacute;c mức thuế đối ứng m&agrave; &ocirc;ng Trump thiết lập trước đ&oacute;, dẫn đến việc Hải quan Mỹ th&ocirc;ng b&aacute;o ngừng thu thuế từ ng&agrave;y 24/02. Tuy nhi&ecirc;n, ngay sau động th&aacute;i của T&ograve;a &aacute;n, &ocirc;ng Trump đ&atilde; k&yacute; lệnh h&agrave;nh ph&aacute;p &aacute;p thuế nhập khẩu 10% đối với tất cả h&agrave;ng h&oacute;a theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, v&agrave; tiếp tục n&acirc;ng mức thuế n&agrave;y l&ecirc;n 15% chỉ một ng&agrave;y sau đ&oacute;.

Bề ngo&agrave;i, ph&aacute;n quyết của T&ograve;a &aacute;n gi&uacute;p mức thuế quan m&agrave; nhiều quốc gia phải đối mặt khi xuất khẩu sang Mỹ giảm đ&aacute;ng kể. Nhưng thực tế, kh&ocirc;ng phải tất cả c&aacute;c quốc gia đều được hưởng lợi như vậy. Bởi v&igrave; mức thuế quan đối ứng, d&ugrave; c&oacute; vẻ cao, nhưng sau khi đ&agrave;m ph&aacute;n, được &aacute;p dụng một c&aacute;ch c&oacute; chọn lọc. Trong khi mức thuế quan 15% bao tr&ugrave;m gần như tất cả c&aacute;c mặt h&agrave;ng. Như vậy một số quốc gia, thực tế lại phải chịu mức thuế cao hơn trước.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(37).png" style="height:503px; width:650px">

Ngo&agrave;i việc mức thuế thực thu c&oacute; thể cao hơn, sự trở lại của t&igrave;nh trạng bất ổn thuế quan c&ograve;n nghi&ecirc;m trọng hơn. Nếu như trước đ&acirc;y, mỗi quốc gia chịu một mức thuế cố định v&agrave; tập trung đ&agrave;m ph&aacute;n để hạ thấp con số đ&oacute;, th&igrave; hiện tại, việc &aacute;p thuế theo Mục 122 chỉ c&oacute; hiệu lực tối đa 150 ng&agrave;y. Sự mơ hồ về việc mức thuế sẽ ra sao sau thời hạn n&agrave;y g&acirc;y thiệt hại cho doanh nghiệp c&ograve;n lớn hơn cả bản th&acirc;n mức thuế cao.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(36).png" style="height:455px; width:650px">

Trước t&igrave;nh h&igrave;nh đ&oacute;, c&aacute;c quốc gia chịu ảnh hưởng như Việt Nam đang đứng trước c&acirc;u hỏi lớn về chiến lược ứng ph&oacute;. Trong khi Trung Quốc k&ecirc;u gọi Mỹ gỡ bỏ thuế đồng loạt v&agrave; c&oacute; khả năng dừng mua đậu tương theo thỏa thuận sơ bộ, th&igrave; EU lại hối th&uacute;c Washington t&ocirc;n trọng c&aacute;c cam kết đạt được hồi năm ngo&aacute;i. Ở những khu vực kh&aacute;c, Ấn Độ chọn c&aacute;ch tr&igrave; ho&atilde;n đ&agrave;m ph&aacute;n, c&ograve;n Malaysia v&agrave; Indonesia cho biết c&aacute;c thỏa thuận thuế với Mỹ vẫn chưa được ph&ecirc; chuẩn. Phần lớn c&aacute;c nước hiện nay chọn phương &aacute;n chờ đợi v&agrave; quan s&aacute;t, một động th&aacute;i hợp l&yacute; v&igrave; &ocirc;ng Trump chắc chắn kh&ocirc;ng dễ d&agrave;ng để c&ocirc;ng cụ ch&iacute;nh trị ưa th&iacute;ch n&agrave;y tuột khỏi tay, v&agrave; bất kỳ h&agrave;nh động đối đầu trực diện n&agrave;o cũng c&oacute; thể dẫn đến những cuộc trả đũa khốc liệt về sau.

C&Ocirc;NG CỤ THAY THẾ

&Ocirc;ng Trump vẫn nắm trong tay nhiều kẽ hở luật ph&aacute;p để dựng l&ecirc;n c&aacute;c h&agrave;ng r&agrave;o mới, d&ugrave; thủ tục c&oacute; phần phức tạp hơn. Ngo&agrave;i Mục 122 đ&atilde; được sử dụng, Điều 338 của Luật Thuế quan 1930 cũng cho ph&eacute;p &aacute;p thuế diện rộng nhưng dễ bị cản trở bởi hệ thống t&ograve;a &aacute;n do thiếu tiền lệ.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(35).png" style="height:511px; width:650px">

Ngược lại, c&aacute;c c&ocirc;ng cụ như Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại 1962, hay Mục 201 v&agrave; 301 của Luật Thương mại 1974 lại mang t&iacute;nh vững chắc hơn về mặt ph&aacute;p l&yacute;. D&ugrave; c&aacute;c điều luật n&agrave;y y&ecirc;u cầu phạm vi &aacute;p dụng hẹp hơn v&agrave; phải trải qua qu&aacute; tr&igrave;nh điều tra chứng minh lợi &iacute;ch Mỹ bị tổn hại, ch&uacute;ng lại c&oacute; tiền lệ &aacute;p dụng rất mạnh mẽ.

Những phương &aacute;n tr&ecirc;n đ&atilde; được Thẩm ph&aacute;n Brett Kavanaugh của T&ograve;a Tối cao Mỹ n&ecirc;u cụ thể trong một &ldquo;bức thư phản đối&rdquo; ph&aacute;n quyết của T&ograve;a, một văn bản gần như l&agrave; vẽ đường cho &ocirc;ng Trump, v&agrave; cũng được &ocirc;ng Trump tr&iacute;ch lại trong b&agrave;i đăng của m&igrave;nh.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(34).png" style="height:387px; width:650px">

Nhận định của t&ocirc;i trong vấn đề n&agrave;y l&agrave;, ch&iacute;nh quyền của &ocirc;ng Trump sẽ sử dụng c&aacute;c mục luật cho ph&eacute;p đ&aacute;nh thuế rộng để &ldquo;buy time&rdquo; cho c&aacute;c h&agrave;nh động ph&aacute;p l&yacute;, dẫn tới c&aacute;c biện ph&aacute;p thuế vững chắc hơn.

IEEPA VẪN C&Oacute; T&Aacute;C DỤNG

Mặc d&ugrave; ph&aacute;n quyết của T&ograve;a Tối cao Mỹ cho rằng &ocirc;ng Trump kh&ocirc;ng thể sử dụng thuế quan như một biện ph&aacute;p điều tiết thương mại theo điều luật IEEPA, nhưng đồng thời n&oacute; cũng khẳng định những biện ph&aacute;p điều tiết kh&aacute;c m&agrave; &ocirc;ng Trump c&oacute; thể sử dụng, như hạn ngạch, h&agrave;ng r&agrave;o kỹ thuật, giấy ph&eacute;p nhập khẩu&hellip;

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(33).png" style="height:1359px; width:975px">

Điều n&agrave;y cũng đ&atilde; được &ocirc;ng Trump n&ecirc;u tr&ecirc;n Truth của m&igrave;nh. Khả năng cao, &ocirc;ng Trump sẽ d&ugrave;ng những biện ph&aacute;p n&agrave;y như một đ&ograve;n bẩy để buộc c&aacute;c nước tiếp tục đ&agrave;m ph&aacute;n thương mại.

N&oacute;i chung, việc T&ograve;a Tối cao Mỹ b&aacute;c bỏ c&aacute;c biện ph&aacute;p thuế quan đối ứng theo luật IEEPA của &ocirc;ng Trump kh&ocirc;ng mang lại qu&aacute; nhiều điều t&iacute;ch cực đối với thế giới, ngo&agrave;i việc thuế quan giảm trong ngắn hạn, những h&agrave;nh động tiếp theo của &ocirc;ng Trump c&oacute; thể tạo th&ecirc;m nhiều bất ổn v&agrave; rắc rối hơn đối với nền kinh tế thế giới.

Như chúng ta đã biết, vào ngày 20/02/2026, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết khẳng định Tổng thống Donald Trump không thể áp đặt thuế quan dựa trên đạo luật IEEPA. Phán quyết này đã vô hiệu hóa toàn bộ các mức thuế đối ứng mà ông Trump thiết lập trước đó, dẫn đến việc Hải quan Mỹ thông báo ngừng thu thuế từ ngày 24/02. Tuy nhiên, ngay sau động thái của Tòa án, ông Trump đã ký lệnh hành pháp áp thuế nhập khẩu 10% đối với tất cả hàng hóa theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, và tiếp tục nâng mức thuế này lên 15% chỉ một ngày sau đó.

Như ch&uacute;ng ta đ&atilde; biết, v&agrave;o ng&agrave;y 20/02/2026, T&ograve;a &aacute;n Tối cao Mỹ đ&atilde; ra ph&aacute;n quyết khẳng định Tổng thống Donald Trump kh&ocirc;ng thể &aacute;p đặt thuế quan dựa tr&ecirc;n đạo luật IEEPA. Ph&aacute;n quyết n&agrave;y đ&atilde; v&ocirc; hiệu h&oacute;a to&agrave;n bộ c&aacute;c mức thuế đối ứng m&agrave; &ocirc;ng Trump thiết lập trước đ&oacute;, dẫn đến việc Hải quan Mỹ th&ocirc;ng b&aacute;o ngừng thu thuế từ ng&agrave;y 24/02. Tuy nhi&ecirc;n, ngay sau động th&aacute;i của T&ograve;a &aacute;n, &ocirc;ng Trump đ&atilde; k&yacute; lệnh h&agrave;nh ph&aacute;p &aacute;p thuế nhập khẩu 10% đối với tất cả h&agrave;ng h&oacute;a theo Mục 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, v&agrave; tiếp tục n&acirc;ng mức thuế n&agrave;y l&ecirc;n 15% chỉ một ng&agrave;y sau đ&oacute;.

Bề ngo&agrave;i, ph&aacute;n quyết của T&ograve;a &aacute;n gi&uacute;p mức thuế quan m&agrave; nhiều quốc gia phải đối mặt khi xuất khẩu sang Mỹ giảm đ&aacute;ng kể. Nhưng thực tế, kh&ocirc;ng phải tất cả c&aacute;c quốc gia đều được hưởng lợi như vậy. Bởi v&igrave; mức thuế quan đối ứng, d&ugrave; c&oacute; vẻ cao, nhưng sau khi đ&agrave;m ph&aacute;n, được &aacute;p dụng một c&aacute;ch c&oacute; chọn lọc. Trong khi mức thuế quan 15% bao tr&ugrave;m gần như tất cả c&aacute;c mặt h&agrave;ng. Như vậy một số quốc gia, thực tế lại phải chịu mức thuế cao hơn trước.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(37).png" style="height:503px; width:650px" />

Ngo&agrave;i việc mức thuế thực thu c&oacute; thể cao hơn, sự trở lại của t&igrave;nh trạng bất ổn thuế quan c&ograve;n nghi&ecirc;m trọng hơn. Nếu như trước đ&acirc;y, mỗi quốc gia chịu một mức thuế cố định v&agrave; tập trung đ&agrave;m ph&aacute;n để hạ thấp con số đ&oacute;, th&igrave; hiện tại, việc &aacute;p thuế theo Mục 122 chỉ c&oacute; hiệu lực tối đa 150 ng&agrave;y. Sự mơ hồ về việc mức thuế sẽ ra sao sau thời hạn n&agrave;y g&acirc;y thiệt hại cho doanh nghiệp c&ograve;n lớn hơn cả bản th&acirc;n mức thuế cao.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(36).png" style="height:455px; width:650px" />

Trước t&igrave;nh h&igrave;nh đ&oacute;, c&aacute;c quốc gia chịu ảnh hưởng như Việt Nam đang đứng trước c&acirc;u hỏi lớn về chiến lược ứng ph&oacute;. Trong khi Trung Quốc k&ecirc;u gọi Mỹ gỡ bỏ thuế đồng loạt v&agrave; c&oacute; khả năng dừng mua đậu tương theo thỏa thuận sơ bộ, th&igrave; EU lại hối th&uacute;c Washington t&ocirc;n trọng c&aacute;c cam kết đạt được hồi năm ngo&aacute;i. Ở những khu vực kh&aacute;c, Ấn Độ chọn c&aacute;ch tr&igrave; ho&atilde;n đ&agrave;m ph&aacute;n, c&ograve;n Malaysia v&agrave; Indonesia cho biết c&aacute;c thỏa thuận thuế với Mỹ vẫn chưa được ph&ecirc; chuẩn. Phần lớn c&aacute;c nước hiện nay chọn phương &aacute;n chờ đợi v&agrave; quan s&aacute;t, một động th&aacute;i hợp l&yacute; v&igrave; &ocirc;ng Trump chắc chắn kh&ocirc;ng dễ d&agrave;ng để c&ocirc;ng cụ ch&iacute;nh trị ưa th&iacute;ch n&agrave;y tuột khỏi tay, v&agrave; bất kỳ h&agrave;nh động đối đầu trực diện n&agrave;o cũng c&oacute; thể dẫn đến những cuộc trả đũa khốc liệt về sau.

C&Ocirc;NG CỤ THAY THẾ

&Ocirc;ng Trump vẫn nắm trong tay nhiều kẽ hở luật ph&aacute;p để dựng l&ecirc;n c&aacute;c h&agrave;ng r&agrave;o mới, d&ugrave; thủ tục c&oacute; phần phức tạp hơn. Ngo&agrave;i Mục 122 đ&atilde; được sử dụng, Điều 338 của Luật Thuế quan 1930 cũng cho ph&eacute;p &aacute;p thuế diện rộng nhưng dễ bị cản trở bởi hệ thống t&ograve;a &aacute;n do thiếu tiền lệ.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(35).png" style="height:511px; width:650px" />

Ngược lại, c&aacute;c c&ocirc;ng cụ như Mục 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại 1962, hay Mục 201 v&agrave; 301 của Luật Thương mại 1974 lại mang t&iacute;nh vững chắc hơn về mặt ph&aacute;p l&yacute;. D&ugrave; c&aacute;c điều luật n&agrave;y y&ecirc;u cầu phạm vi &aacute;p dụng hẹp hơn v&agrave; phải trải qua qu&aacute; tr&igrave;nh điều tra chứng minh lợi &iacute;ch Mỹ bị tổn hại, ch&uacute;ng lại c&oacute; tiền lệ &aacute;p dụng rất mạnh mẽ.

Những phương &aacute;n tr&ecirc;n đ&atilde; được Thẩm ph&aacute;n Brett Kavanaugh của T&ograve;a Tối cao Mỹ n&ecirc;u cụ thể trong một &ldquo;bức thư phản đối&rdquo; ph&aacute;n quyết của T&ograve;a, một văn bản gần như l&agrave; vẽ đường cho &ocirc;ng Trump, v&agrave; cũng được &ocirc;ng Trump tr&iacute;ch lại trong b&agrave;i đăng của m&igrave;nh.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(34).png" style="height:387px; width:650px" />

Nhận định của t&ocirc;i trong vấn đề n&agrave;y l&agrave;, ch&iacute;nh quyền của &ocirc;ng Trump sẽ sử dụng c&aacute;c mục luật cho ph&eacute;p đ&aacute;nh thuế rộng để &ldquo;buy time&rdquo; cho c&aacute;c h&agrave;nh động ph&aacute;p l&yacute;, dẫn tới c&aacute;c biện ph&aacute;p thuế vững chắc hơn.

IEEPA VẪN C&Oacute; T&Aacute;C DỤNG

Mặc d&ugrave; ph&aacute;n quyết của T&ograve;a Tối cao Mỹ cho rằng &ocirc;ng Trump kh&ocirc;ng thể sử dụng thuế quan như một biện ph&aacute;p điều tiết thương mại theo điều luật IEEPA, nhưng đồng thời n&oacute; cũng khẳng định những biện ph&aacute;p điều tiết kh&aacute;c m&agrave; &ocirc;ng Trump c&oacute; thể sử dụng, như hạn ngạch, h&agrave;ng r&agrave;o kỹ thuật, giấy ph&eacute;p nhập khẩu&hellip;

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260225/images/image(33).png" style="height:1359px; width:975px" />

Điều n&agrave;y cũng đ&atilde; được &ocirc;ng Trump n&ecirc;u tr&ecirc;n Truth của m&igrave;nh. Khả năng cao, &ocirc;ng Trump sẽ d&ugrave;ng những biện ph&aacute;p n&agrave;y như một đ&ograve;n bẩy để buộc c&aacute;c nước tiếp tục đ&agrave;m ph&aacute;n thương mại.

N&oacute;i chung, việc T&ograve;a Tối cao Mỹ b&aacute;c bỏ c&aacute;c biện ph&aacute;p thuế quan đối ứng theo luật IEEPA của &ocirc;ng Trump kh&ocirc;ng mang lại qu&aacute; nhiều điều t&iacute;ch cực đối với thế giới, ngo&agrave;i việc thuế quan giảm trong ngắn hạn, những h&agrave;nh động tiếp theo của &ocirc;ng Trump c&oacute; thể tạo th&ecirc;m nhiều bất ổn v&agrave; rắc rối hơn đối với nền kinh tế thế giới.