Đối với doanh nghiệp, &#39;ngồi tr&ecirc;n n&uacute;i tiền&#39; vừa l&agrave; đặc quyền, vừa l&agrave; &aacute;p lực. Nếu kh&ocirc;ng c&oacute; chiến lược ph&acirc;n bổ tiền ph&ugrave; hợp v&agrave; c&oacute; hiệu quả, &ldquo;n&uacute;i tiền&rdquo; c&oacute; thể l&agrave; dấu hiệu của sự thiếu động lực ph&aacute;t triển.

Trong một thị trường m&agrave; l&atilde;i suất, d&ograve;ng tiền v&agrave; m&ocirc;i trường kinh doanh c&oacute; thể đổi chiều chỉ sau v&agrave;i qu&yacute;, tiền mặt kh&ocirc;ng c&ograve;n đơn thuần l&agrave; một chỉ ti&ecirc;u kế to&aacute;n. N&oacute; l&agrave; &ldquo;quyền lực mềm&rdquo; nằm tr&ecirc;n bảng c&acirc;n đối, l&agrave; v&ugrave;ng đệm gi&uacute;p doanh nghiệp đứng vững khi t&iacute;n dụng thắt lại v&agrave; l&agrave; nguồn lực để chớp cơ hội khi t&agrave;i sản được định gi&aacute; hấp dẫn. Doanh nghiệp nhiều tiền thường được nh&igrave;n nhận l&agrave; an to&agrave;n hơn, linh hoạt hơn, &iacute;t rủi ro hơn.

Nhưng tiền nhiều cũng kh&ocirc;ng phải l&uacute;c n&agrave;o cũng l&agrave; t&iacute;n hiệu t&iacute;ch cực. Nếu kh&ocirc;ng được sử dụng hiệu quả, giữ tiền mặt lớn l&agrave;m tăng chi ph&iacute; cơ hội, từ đ&oacute; giảm tỷ suất sinh lời tr&ecirc;n vốn, thậm ch&iacute; phản &aacute;nh sự chững lại trong chiến lược tăng trưởng.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260302/images/image(27).png" style="height:405px; width:600px">

Dữ liệu t&agrave;i ch&iacute;nh năm 2025 của c&aacute;c doanh nghiệp thuộc nh&oacute;m VN100 cho thấy nhiều doanh nghiệp lớn giữ lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; khổng lồ, trong đ&oacute;, &ldquo;tiền mặt&rdquo; được hiểu bao gồm hai khoản mục trong b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh c&oacute; t&iacute;nh thanh khoản cao nhất l&agrave; &ldquo;Tiền v&agrave; c&aacute;c khoản tương đương tiền&rdquo; v&agrave; &ldquo;Đầu tư t&agrave;i ch&iacute;nh ngắn hạn&rdquo;. T&iacute;nh to&aacute;n cho thấy, chỉ 15 doanh nghiệp dẫn đầu về lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; đ&atilde; ghi nhận tổng cộng khoảng 486.000 tỷ đồng.

Dẫn đầu l&agrave; Tập đo&agrave;n Vingroup (VIC) với 81.779 tỷ đồng v&agrave; tiếp ngay sau l&agrave; &ldquo;người anh em&rdquo; Vinhomes (VHM) với 52.208 tỷ đồng. Theo sau l&agrave; C&ocirc;ng ty Lọc h&oacute;a dầu B&igrave;nh Sơn (<a class='symbol'>BSR</a>) với 43.762 tỷ đồng, Tập đo&agrave;n <a class='symbol'>FPT</a> (<a class='symbol'>FPT</a>) với 40.153 tỷ v&agrave; Tổng c&ocirc;ng ty Kh&iacute; Việt Nam (<a class='symbol'>GAS</a>) với 39.767 tỷ đồng.

Nh&oacute;m từ 20.000 đến dưới 40.000 tỷ đồng c&oacute; sự hiện diện của C&ocirc;ng ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG), Petrolimex (PLX), Tập đo&agrave;n H&ograve;a Ph&aacute;t (<a class='symbol'>HPG</a>), Vinamilk (VNM) v&agrave; Tập đo&agrave;n C&ocirc;ng nghiệp Cao su Việt Nam (<a class='symbol'>GVR</a>). Nh&oacute;m c&ograve;n lại dưới 20.000 tỷ gồm PV POWER (POW), Sabeco (SAB), Gelex (<a class='symbol'>GEX</a>), Masan (<a class='symbol'>MSN</a>) v&agrave; Vietjet (VJC).

Tiền nhiều để l&agrave;m g&igrave;?

Xếp theo từng nh&oacute;m ng&agrave;nh, bất động sản l&agrave; nh&oacute;m ng&agrave;nh c&oacute; &ldquo;n&uacute;i tiền&rdquo; cao nhất. Mặc d&ugrave; điều n&agrave;y c&oacute; phần đặc biệt do Vingroup v&agrave; Vinhomes l&agrave; hai doanh nghiệp c&oacute; quy m&ocirc; h&agrave;ng đầu Việt Nam khiến cho &ldquo;c&aacute;n c&acirc;n&rdquo; c&oacute; phần bị nghi&ecirc;ng lệch, tuy nhi&ecirc;n, bất động sản cũng l&agrave; một ng&agrave;nh m&agrave; doanh nghiệp cần chuẩn bị lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; lớn do chu kỳ c&aacute;c dự &aacute;n bất động sản thường d&agrave;i, nhu cầu vốn lớn trong khi d&ograve;ng tiền về phụ thuộc tiến độ b&aacute;n h&agrave;ng v&agrave; giải ng&acirc;n theo c&aacute;c mốc ph&aacute;p l&yacute;; đ&oacute; l&agrave; chưa kể đến việc ph&aacute;t triển c&aacute;c dự &aacute;n mới. Trong m&ocirc;i trường kinh doanh đầy t&iacute;nh nhạy cảm như hiện nay, tiền mặt l&agrave; điều kiện sống c&ograve;n để đảm bảo sự tồn tại.

Ngay sau bất động sản l&agrave; nh&oacute;m ng&agrave;nh năng lượng &ndash; c&ocirc;ng nghiệp với <a class='symbol'>BSR</a>, <a class='symbol'>GAS</a>, POW v&agrave; <a class='symbol'>HPG</a>. Đ&acirc;y l&agrave; c&aacute;c doanh nghiệp doanh thu lớn, vận h&agrave;nh trong m&ocirc;i trường biến động gi&aacute; h&agrave;ng h&oacute;a v&agrave; chịu điều tiết ch&iacute;nh s&aacute;ch. Ở c&aacute;c ng&agrave;nh hạ tầng như điện, kh&iacute;, lọc h&oacute;a dầu hay th&eacute;p, tiền mặt vừa l&agrave; lớp đệm an to&agrave;n, vừa l&agrave; nguồn lực cho bảo dưỡng, n&acirc;ng cấp v&agrave; mở rộng c&ocirc;ng suất.

Nh&oacute;m ti&ecirc;u d&ugrave;ng &ndash; b&aacute;n lẻ cũng g&oacute;p mặt đ&aacute;ng kể. MWG v&agrave; PLX đại diện cho m&ocirc; h&igrave;nh b&aacute;n lẻ quy m&ocirc; lớn với nhu cầu vốn lưu động cao; trong khi VNM, SAB v&agrave; <a class='symbol'>MSN</a> l&agrave; những doanh nghiệp c&oacute; khả năng tạo tiền tương đối đều từ hoạt động kinh doanh h&agrave;ng ti&ecirc;u d&ugrave;ng thiết yếu.&nbsp;

Ri&ecirc;ng <a class='symbol'>FPT</a> cho thấy một h&igrave;nh ảnh kh&aacute;c: m&ocirc; h&igrave;nh kinh doanh c&ocirc;ng nghệ &iacute;t phụ thuộc v&agrave;o t&agrave;i sản thực nhưng tạo d&ograve;ng tiền rất tốt.

Trong nhiều trường hợp, lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; lớn l&agrave; để chờ cơ hội. Doanh nghiệp c&oacute; thể t&iacute;ch lũy nguồn lực để thực hiện M&amp;A, đầu tư mở rộng khi định gi&aacute; t&agrave;i sản hấp dẫn hơn. Nhưng nếu thời gian chờ đợi k&eacute;o d&agrave;i, hiệu quả sử dụng vốn giảm s&uacute;t v&agrave; kh&ocirc;ng c&oacute; chiến lược ph&acirc;n bổ r&otilde; r&agrave;ng, &ldquo;n&uacute;i tiền&rdquo; c&oacute; thể trở th&agrave;nh dấu hiệu của sự thiếu động lực ph&aacute;t triển.

&ldquo;Ngồi tr&ecirc;n n&uacute;i tiền&rdquo; vừa l&agrave; đặc quyền, vừa l&agrave; &aacute;p lực. C&agrave;ng nhiều tiền, thị trường c&agrave;ng y&ecirc;u cầu c&acirc;u trả lời r&otilde; r&agrave;ng cho c&acirc;u hỏi: số tiền đ&oacute; sẽ được chuyển h&oacute;a th&agrave;nh lợi thế cạnh tranh, lợi nhuận v&agrave; gi&aacute; trị bền vững cho cổ đ&ocirc;ng bằng c&aacute;ch n&agrave;o, v&agrave; trong bao l&acirc;u.

Doanh nghiệp &#39;nhiều tiền&#39;: Đừng vội d&aacute;n nh&atilde;n &#39;an to&agrave;n&#39;

Số tiền lớn tạo cảm gi&aacute;c ph&ograve;ng thủ, thanh khoản dồi d&agrave;o v&agrave; khả năng chống chịu rủi ro cao. Tuy nhi&ecirc;n, tiền nhiều kh&ocirc;ng phải l&uacute;c n&agrave;o cũng l&agrave; &ldquo;lời khẳng định&rdquo; cho một doanh nghiệp an to&agrave;n.

Tiền mặt nhiều do vay nợ nhiều l&agrave; một v&iacute; dụ. Khi tiền mặt tăng l&ecirc;n v&igrave; vay nợ, doanh nghiệp tr&ocirc;ng c&oacute; vẻ an to&agrave;n hơn (nhiều tiền), nhưng rủi ro thực chất c&oacute; thể đang tăng l&ecirc;n (nhiều nghĩa vụ trả nợ).

Vậy khi n&agrave;o một doanh nghiệp c&oacute; nhiều tiền v&agrave; an to&agrave;n? Đ&oacute; l&agrave; khi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tạo ra d&ograve;ng tiền tốt trong thời gian đủ d&agrave;i, kết hợp với kỷ luật chi ti&ecirc;u v&agrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch t&agrave;i ch&iacute;nh thận trọng, sẽ gi&uacute;p d&ograve;ng tiền t&iacute;ch lũy dần qua năm th&aacute;ng, từ đ&oacute; gi&uacute;p doanh nghiệp c&oacute; được &ldquo;tấm đệm&rdquo; trước c&aacute;c biến động kinh doanh v&agrave; chủ động trong c&aacute;c quyết định chiến lược.

Số liệu năm 2025 của 6 doanh nghiệp c&oacute; tỷ trọng &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; (gồm tiền v&agrave; c&aacute;c khoản tương đương tiền v&agrave; c&aacute;c khoản đầu tư t&agrave;i ch&iacute;nh ngắn hạn, tức l&agrave; c&aacute;c t&agrave;i sản c&oacute; thanh khoản cao nhất) so với tổng t&agrave;i sản cao nhất trong nh&oacute;m VN100 l&agrave; minh chứng cho nhận định tr&ecirc;n. Cụ thể, trong số 6 doanh nghiệp n&agrave;y, c&oacute; tới 5 doanh nghiệp c&oacute; d&ograve;ng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh dương gồm C&ocirc;ng ty Cổ phần Nhựa B&igrave;nh Minh (<a class='symbol'>BMP</a>), C&ocirc;ng ty Cổ phần Lọc h&oacute;a dầu B&igrave;nh Sơn (<a class='symbol'>BSR</a>), C&ocirc;ng ty Cổ phần Ho&aacute; chất Đức Giang (<a class='symbol'>DGC</a>), Tổng c&ocirc;ng ty Bia - Rượu - Nước giải kh&aacute;t S&agrave;i G&ograve;n - Sabeco (SAB) v&agrave; C&ocirc;ng ty Cổ phần Dịch vụ H&agrave;ng h&oacute;a S&agrave;i G&ograve;n (SCS).

Nh&oacute;m thể hiện r&otilde; nhất đặc t&iacute;nh &ldquo;cỗ m&aacute;y tiền mặt&rdquo; l&agrave; SAB, <a class='symbol'>BMP</a> v&agrave; SCS. Theo đ&oacute;, SAB sở hữu lượng &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; hơn 19.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 58% tổng t&agrave;i sản, trong khi nợ vay ở mức rất thấp. Quan trọng hơn, d&ograve;ng tiền từ hoạt động kinh doanh đạt gần 4.000 tỷ đồng, cho thấy tiền t&iacute;ch lũy được nu&ocirc;i dưỡng bởi khả năng tạo tiền từ hoạt động cốt l&otilde;i. Với c&aacute;c doanh nghiệp ti&ecirc;u d&ugrave;ng như SAB, d&ograve;ng tiền vận h&agrave;nh dương ổn định ch&iacute;nh l&agrave; nền tảng để duy tr&igrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch cổ tức tiền mặt cao v&agrave; tạo v&ugrave;ng đệm chống chịu biến động chu kỳ.

<a class='symbol'>BMP</a> c&oacute; quy m&ocirc; nhỏ hơn nhưng m&ocirc; h&igrave;nh tương tự. &ldquo;Tiền mặt&rdquo; thực tế chiếm tr&ecirc;n 60% tổng t&agrave;i sản, nợ vay gần như kh&ocirc;ng đ&aacute;ng kể. D&ograve;ng tiền từ hoạt động kinh doanh l&ecirc;n đến hơn cả ngh&igrave;n tỷ đồng cho thấy khả năng tạo tiền mạnh của &ldquo;&ocirc;ng lớn&rdquo; ng&agrave;nh nhựa n&agrave;y, trong bối cảnh doanh nghiệp kiểm so&aacute;t vốn lưu động tốt v&agrave; kh&ocirc;ng đẩy mạnh đầu tư quy m&ocirc; lớn.

SCS thậm ch&iacute; c&ograve;n mức độ &ldquo;tiền h&oacute;a&rdquo; mạnh hơn. &ldquo;Tiền mặt&rdquo; thực tế chiếm gần 72% tổng t&agrave;i sản, nợ vay thấp v&agrave; d&ograve;ng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh ở mức h&agrave;ng trăm tỷ đồng trong năm 2025. Đ&acirc;y l&agrave; cấu tr&uacute;c thường gặp ở c&aacute;c doanh nghiệp khai th&aacute;c dịch vụ hạ tầng c&oacute; bi&ecirc;n lợi nhuận cao v&agrave; nhu cầu đ&ograve;n bẩy thấp. Khi d&ograve;ng tiền thu về vượt nhu cầu đầu tư duy tr&igrave;, tiền t&iacute;ch lũy tăng nhanh theo thời gian.&nbsp;

Hai doanh nghiệp c&ograve;n lại trong nh&oacute;m l&agrave; <a class='symbol'>DGC</a> v&agrave; <a class='symbol'>BSR</a>. <a class='symbol'>DGC</a> duy tr&igrave; tỷ trọng tiền mặt cao v&agrave; d&ograve;ng tiền kinh doanh năm 2025 tr&ecirc;n 2.000 tỷ đồng. Tuy nhi&ecirc;n, tiền t&iacute;ch lũy tại <a class='symbol'>DGC</a> kh&ocirc;ng chỉ mang &yacute; nghĩa ph&ograve;ng thủ m&agrave; c&ograve;n đ&oacute;ng vai tr&ograve; &ldquo;đạn dược&rdquo; cho chiến lược mở rộng. Doanh nghiệp đang triển khai dự &aacute;n h&oacute;a chất Nghi Sơn với quy m&ocirc; vốn đầu tư lớn, lộ tr&igrave;nh vận h&agrave;nh thương mại dự kiến giai đoạn 2026&ndash;2027. D&ograve;ng tiền kinh doanh dương ch&iacute;nh l&agrave; nền tảng để t&iacute;ch lũy tiền, c&ograve;n hiệu quả của c&aacute;c dự &aacute;n đầu tư mới sẽ quyết định lượng tiền ấy được chuyển h&oacute;a th&agrave;nh tăng trưởng hay bị &ldquo;b&agrave;o m&ograve;n&rdquo; bởi chi ph&iacute; cơ hội.

<a class='symbol'>BSR</a> c&oacute; quy m&ocirc; &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; lớn nhất trong nh&oacute;m, với tr&ecirc;n 43.700 tỷ đồng. D&ograve;ng tiền kinh doanh hơn 5.200 tỷ đồng cho thấy khả năng tạo tiền mạnh của <a class='symbol'>BSR</a> trong giai đoạn thuận lợi. Tuy nhi&ecirc;n, <a class='symbol'>BSR</a> cũng đang bước v&agrave;o chu kỳ đầu tư lớn với dự &aacute;n n&acirc;ng cấp, mở rộng nh&agrave; m&aacute;y lọc dầu Dung Quất, tổng mức đầu tư l&ecirc;n tới 1,5 tỷ USD v&agrave; kế hoạch vận h&agrave;nh thương mại dự kiến v&agrave;o năm 2028. Như vậy, trạng th&aacute;i &ldquo;tiền nhiều&rdquo; h&ocirc;m nay l&agrave; kết quả của d&ograve;ng tiền kinh doanh trong qu&aacute; khứ, nhưng trạng th&aacute;i tiền mặt trong tương lai sẽ phụ thuộc v&agrave;o tiến độ v&agrave; hiệu quả của chu kỳ đầu tư sắp tới.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260302/images/image(26).png" style="height:375px; width:565px"> 
Tiền nhiều kh&ocirc;ng phải l&uacute;c n&agrave;o cũng l&agrave; &ldquo;lời khẳng định&rdquo; cho một doanh nghiệp an to&agrave;n.

Tuy nhi&ecirc;n, ngay cả khi tiền được t&iacute;ch lũy từ d&ograve;ng tiền kinh doanh t&iacute;ch cực, trạng th&aacute;i &ldquo;nhiều tiền&rdquo; vẫn kh&ocirc;ng đồng nghĩa với an to&agrave;n tuyệt đối. C&oacute; ba t&igrave;nh huống c&oacute; thể l&agrave;m thay đổi cấu tr&uacute;c an to&agrave;n đ&oacute;: d&ograve;ng tiền kinh doanh suy yếu, chu kỳ đầu tư lớn ti&ecirc;u hao tiền v&agrave; hiệu quả ph&acirc;n bổ vốn giảm dần theo thời gian.

Rủi ro đầu ti&ecirc;n l&agrave; d&ograve;ng tiền kinh doanh đảo chiều. Trường hợp của Tổng c&ocirc;ng ty Ph&acirc;n b&oacute;n v&agrave; H&oacute;a chất Dầu kh&iacute; (<a class='symbol'>DPM</a>) cho thấy r&otilde; điều đ&oacute;. <a class='symbol'>DPM</a> vẫn duy tr&igrave; tỷ lệ &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; cao trong tổng t&agrave;i sản trong năm 2025 (l&ecirc;n đến tr&ecirc;n 50%) nhưng vẫn sụt giảm kh&aacute; mạnh so với năm ngo&aacute;i, do d&ograve;ng tiền từ hoạt động kinh doanh &acirc;m hơn 2.000 tỷ đồng.

Rủi ro thứ hai nằm ở chu kỳ đầu tư lớn. Điều n&agrave;y kh&ocirc;ng đồng nghĩa với ti&ecirc;u cực. Với <a class='symbol'>DGC</a> v&agrave; <a class='symbol'>BSR</a>, tiền nhiều h&ocirc;m nay l&agrave; tiền đề cho giai đoạn giải ng&acirc;n mạnh sắp tới. L&uacute;c n&agrave;y, điều m&agrave; c&aacute;c nh&agrave; đầu tư quan t&acirc;m l&agrave; liệu dự &aacute;n mới c&oacute; tạo ra d&ograve;ng tiền lớn hơn sau khi đi v&agrave;o hoạt động hay kh&ocirc;ng.

Rủi ro thứ ba l&agrave; hiệu quả sử dụng vốn. Ngay cả c&aacute;c &ldquo;cỗ m&aacute;y tiền mặt&rdquo; như SAB, <a class='symbol'>BMP</a> v&agrave; SCS cũng đối mặt th&aacute;ch thức n&agrave;y. Khi doanh nghiệp li&ecirc;n tục tạo tiền đều đặn nhưng thiếu động lực tăng trưởng mới hoặc kh&ocirc;ng c&oacute; chiến lược ph&acirc;n bổ vốn tối ưu, tiền t&iacute;ch lũy lớn c&oacute; thể l&agrave;m giảm hiệu quả sinh lời tr&ecirc;n vốn theo thời gian. Doanh nghiệp khi đ&oacute; vẫn an to&agrave;n về thanh khoản, nhưng k&eacute;m hấp dẫn hơn về tăng trưởng v&agrave; định gi&aacute;.

Thanh Long

<a href="https://vietnamfinance.vn/nhung-doanh-nghiep-ngoi-tren-nui-tien-tien-nhieu-de-lam-gi-d140839.html">Link gốc</a>

Đối với doanh nghiệp, 'ngồi trên núi tiền' vừa là đặc quyền, vừa là áp lực. Nếu không có chiến lược phân bổ tiền phù hợp và có hiệu quả, “núi tiền” có thể là dấu hiệu của sự thiếu động lực phát triển.

Đối với doanh nghiệp, &#39;ngồi tr&ecirc;n n&uacute;i tiền&#39; vừa l&agrave; đặc quyền, vừa l&agrave; &aacute;p lực. Nếu kh&ocirc;ng c&oacute; chiến lược ph&acirc;n bổ tiền ph&ugrave; hợp v&agrave; c&oacute; hiệu quả, &ldquo;n&uacute;i tiền&rdquo; c&oacute; thể l&agrave; dấu hiệu của sự thiếu động lực ph&aacute;t triển.

Trong một thị trường m&agrave; l&atilde;i suất, d&ograve;ng tiền v&agrave; m&ocirc;i trường kinh doanh c&oacute; thể đổi chiều chỉ sau v&agrave;i qu&yacute;, tiền mặt kh&ocirc;ng c&ograve;n đơn thuần l&agrave; một chỉ ti&ecirc;u kế to&aacute;n. N&oacute; l&agrave; &ldquo;quyền lực mềm&rdquo; nằm tr&ecirc;n bảng c&acirc;n đối, l&agrave; v&ugrave;ng đệm gi&uacute;p doanh nghiệp đứng vững khi t&iacute;n dụng thắt lại v&agrave; l&agrave; nguồn lực để chớp cơ hội khi t&agrave;i sản được định gi&aacute; hấp dẫn. Doanh nghiệp nhiều tiền thường được nh&igrave;n nhận l&agrave; an to&agrave;n hơn, linh hoạt hơn, &iacute;t rủi ro hơn.

Nhưng tiền nhiều cũng kh&ocirc;ng phải l&uacute;c n&agrave;o cũng l&agrave; t&iacute;n hiệu t&iacute;ch cực. Nếu kh&ocirc;ng được sử dụng hiệu quả, giữ tiền mặt lớn l&agrave;m tăng chi ph&iacute; cơ hội, từ đ&oacute; giảm tỷ suất sinh lời tr&ecirc;n vốn, thậm ch&iacute; phản &aacute;nh sự chững lại trong chiến lược tăng trưởng.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260302/images/image(27).png" style="height:405px; width:600px" />

Dữ liệu t&agrave;i ch&iacute;nh năm 2025 của c&aacute;c doanh nghiệp thuộc nh&oacute;m VN100 cho thấy nhiều doanh nghiệp lớn giữ lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; khổng lồ, trong đ&oacute;, &ldquo;tiền mặt&rdquo; được hiểu bao gồm hai khoản mục trong b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh c&oacute; t&iacute;nh thanh khoản cao nhất l&agrave; &ldquo;Tiền v&agrave; c&aacute;c khoản tương đương tiền&rdquo; v&agrave; &ldquo;Đầu tư t&agrave;i ch&iacute;nh ngắn hạn&rdquo;. T&iacute;nh to&aacute;n cho thấy, chỉ 15 doanh nghiệp dẫn đầu về lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; đ&atilde; ghi nhận tổng cộng khoảng 486.000 tỷ đồng.

Dẫn đầu l&agrave; Tập đo&agrave;n Vingroup (VIC) với 81.779 tỷ đồng v&agrave; tiếp ngay sau l&agrave; &ldquo;người anh em&rdquo; Vinhomes (VHM) với 52.208 tỷ đồng. Theo sau l&agrave; C&ocirc;ng ty Lọc h&oacute;a dầu B&igrave;nh Sơn (BSR) với 43.762 tỷ đồng, Tập đo&agrave;n FPT (FPT) với 40.153 tỷ v&agrave; Tổng c&ocirc;ng ty Kh&iacute; Việt Nam (GAS) với 39.767 tỷ đồng.

Nh&oacute;m từ 20.000 đến dưới 40.000 tỷ đồng c&oacute; sự hiện diện của C&ocirc;ng ty Cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG), Petrolimex (PLX), Tập đo&agrave;n H&ograve;a Ph&aacute;t (HPG), Vinamilk (VNM) v&agrave; Tập đo&agrave;n C&ocirc;ng nghiệp Cao su Việt Nam (GVR). Nh&oacute;m c&ograve;n lại dưới 20.000 tỷ gồm PV POWER (POW), Sabeco (SAB), Gelex (GEX), Masan (MSN) v&agrave; Vietjet (VJC).

Tiền nhiều để l&agrave;m g&igrave;?

Xếp theo từng nh&oacute;m ng&agrave;nh, bất động sản l&agrave; nh&oacute;m ng&agrave;nh c&oacute; &ldquo;n&uacute;i tiền&rdquo; cao nhất. Mặc d&ugrave; điều n&agrave;y c&oacute; phần đặc biệt do Vingroup v&agrave; Vinhomes l&agrave; hai doanh nghiệp c&oacute; quy m&ocirc; h&agrave;ng đầu Việt Nam khiến cho &ldquo;c&aacute;n c&acirc;n&rdquo; c&oacute; phần bị nghi&ecirc;ng lệch, tuy nhi&ecirc;n, bất động sản cũng l&agrave; một ng&agrave;nh m&agrave; doanh nghiệp cần chuẩn bị lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; lớn do chu kỳ c&aacute;c dự &aacute;n bất động sản thường d&agrave;i, nhu cầu vốn lớn trong khi d&ograve;ng tiền về phụ thuộc tiến độ b&aacute;n h&agrave;ng v&agrave; giải ng&acirc;n theo c&aacute;c mốc ph&aacute;p l&yacute;; đ&oacute; l&agrave; chưa kể đến việc ph&aacute;t triển c&aacute;c dự &aacute;n mới. Trong m&ocirc;i trường kinh doanh đầy t&iacute;nh nhạy cảm như hiện nay, tiền mặt l&agrave; điều kiện sống c&ograve;n để đảm bảo sự tồn tại.

Ngay sau bất động sản l&agrave; nh&oacute;m ng&agrave;nh năng lượng &ndash; c&ocirc;ng nghiệp với BSR, GAS, POW v&agrave; HPG. Đ&acirc;y l&agrave; c&aacute;c doanh nghiệp doanh thu lớn, vận h&agrave;nh trong m&ocirc;i trường biến động gi&aacute; h&agrave;ng h&oacute;a v&agrave; chịu điều tiết ch&iacute;nh s&aacute;ch. Ở c&aacute;c ng&agrave;nh hạ tầng như điện, kh&iacute;, lọc h&oacute;a dầu hay th&eacute;p, tiền mặt vừa l&agrave; lớp đệm an to&agrave;n, vừa l&agrave; nguồn lực cho bảo dưỡng, n&acirc;ng cấp v&agrave; mở rộng c&ocirc;ng suất.

Nh&oacute;m ti&ecirc;u d&ugrave;ng &ndash; b&aacute;n lẻ cũng g&oacute;p mặt đ&aacute;ng kể. MWG v&agrave; PLX đại diện cho m&ocirc; h&igrave;nh b&aacute;n lẻ quy m&ocirc; lớn với nhu cầu vốn lưu động cao; trong khi VNM, SAB v&agrave; MSN l&agrave; những doanh nghiệp c&oacute; khả năng tạo tiền tương đối đều từ hoạt động kinh doanh h&agrave;ng ti&ecirc;u d&ugrave;ng thiết yếu.&nbsp;

Ri&ecirc;ng FPT cho thấy một h&igrave;nh ảnh kh&aacute;c: m&ocirc; h&igrave;nh kinh doanh c&ocirc;ng nghệ &iacute;t phụ thuộc v&agrave;o t&agrave;i sản thực nhưng tạo d&ograve;ng tiền rất tốt.

Trong nhiều trường hợp, lượng &ldquo;tiền mặt&rdquo; lớn l&agrave; để chờ cơ hội. Doanh nghiệp c&oacute; thể t&iacute;ch lũy nguồn lực để thực hiện M&amp;A, đầu tư mở rộng khi định gi&aacute; t&agrave;i sản hấp dẫn hơn. Nhưng nếu thời gian chờ đợi k&eacute;o d&agrave;i, hiệu quả sử dụng vốn giảm s&uacute;t v&agrave; kh&ocirc;ng c&oacute; chiến lược ph&acirc;n bổ r&otilde; r&agrave;ng, &ldquo;n&uacute;i tiền&rdquo; c&oacute; thể trở th&agrave;nh dấu hiệu của sự thiếu động lực ph&aacute;t triển.

&ldquo;Ngồi tr&ecirc;n n&uacute;i tiền&rdquo; vừa l&agrave; đặc quyền, vừa l&agrave; &aacute;p lực. C&agrave;ng nhiều tiền, thị trường c&agrave;ng y&ecirc;u cầu c&acirc;u trả lời r&otilde; r&agrave;ng cho c&acirc;u hỏi: số tiền đ&oacute; sẽ được chuyển h&oacute;a th&agrave;nh lợi thế cạnh tranh, lợi nhuận v&agrave; gi&aacute; trị bền vững cho cổ đ&ocirc;ng bằng c&aacute;ch n&agrave;o, v&agrave; trong bao l&acirc;u.

Doanh nghiệp &#39;nhiều tiền&#39;: Đừng vội d&aacute;n nh&atilde;n &#39;an to&agrave;n&#39;

Số tiền lớn tạo cảm gi&aacute;c ph&ograve;ng thủ, thanh khoản dồi d&agrave;o v&agrave; khả năng chống chịu rủi ro cao. Tuy nhi&ecirc;n, tiền nhiều kh&ocirc;ng phải l&uacute;c n&agrave;o cũng l&agrave; &ldquo;lời khẳng định&rdquo; cho một doanh nghiệp an to&agrave;n.

Tiền mặt nhiều do vay nợ nhiều l&agrave; một v&iacute; dụ. Khi tiền mặt tăng l&ecirc;n v&igrave; vay nợ, doanh nghiệp tr&ocirc;ng c&oacute; vẻ an to&agrave;n hơn (nhiều tiền), nhưng rủi ro thực chất c&oacute; thể đang tăng l&ecirc;n (nhiều nghĩa vụ trả nợ).

Vậy khi n&agrave;o một doanh nghiệp c&oacute; nhiều tiền v&agrave; an to&agrave;n? Đ&oacute; l&agrave; khi hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tạo ra d&ograve;ng tiền tốt trong thời gian đủ d&agrave;i, kết hợp với kỷ luật chi ti&ecirc;u v&agrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch t&agrave;i ch&iacute;nh thận trọng, sẽ gi&uacute;p d&ograve;ng tiền t&iacute;ch lũy dần qua năm th&aacute;ng, từ đ&oacute; gi&uacute;p doanh nghiệp c&oacute; được &ldquo;tấm đệm&rdquo; trước c&aacute;c biến động kinh doanh v&agrave; chủ động trong c&aacute;c quyết định chiến lược.

Số liệu năm 2025 của 6 doanh nghiệp c&oacute; tỷ trọng &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; (gồm tiền v&agrave; c&aacute;c khoản tương đương tiền v&agrave; c&aacute;c khoản đầu tư t&agrave;i ch&iacute;nh ngắn hạn, tức l&agrave; c&aacute;c t&agrave;i sản c&oacute; thanh khoản cao nhất) so với tổng t&agrave;i sản cao nhất trong nh&oacute;m VN100 l&agrave; minh chứng cho nhận định tr&ecirc;n. Cụ thể, trong số 6 doanh nghiệp n&agrave;y, c&oacute; tới 5 doanh nghiệp c&oacute; d&ograve;ng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh dương gồm C&ocirc;ng ty Cổ phần Nhựa B&igrave;nh Minh (BMP), C&ocirc;ng ty Cổ phần Lọc h&oacute;a dầu B&igrave;nh Sơn (BSR), C&ocirc;ng ty Cổ phần Ho&aacute; chất Đức Giang (DGC), Tổng c&ocirc;ng ty Bia - Rượu - Nước giải kh&aacute;t S&agrave;i G&ograve;n - Sabeco (SAB) v&agrave; C&ocirc;ng ty Cổ phần Dịch vụ H&agrave;ng h&oacute;a S&agrave;i G&ograve;n (SCS).

Nh&oacute;m thể hiện r&otilde; nhất đặc t&iacute;nh &ldquo;cỗ m&aacute;y tiền mặt&rdquo; l&agrave; SAB, BMP v&agrave; SCS. Theo đ&oacute;, SAB sở hữu lượng &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; hơn 19.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 58% tổng t&agrave;i sản, trong khi nợ vay ở mức rất thấp. Quan trọng hơn, d&ograve;ng tiền từ hoạt động kinh doanh đạt gần 4.000 tỷ đồng, cho thấy tiền t&iacute;ch lũy được nu&ocirc;i dưỡng bởi khả năng tạo tiền từ hoạt động cốt l&otilde;i. Với c&aacute;c doanh nghiệp ti&ecirc;u d&ugrave;ng như SAB, d&ograve;ng tiền vận h&agrave;nh dương ổn định ch&iacute;nh l&agrave; nền tảng để duy tr&igrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch cổ tức tiền mặt cao v&agrave; tạo v&ugrave;ng đệm chống chịu biến động chu kỳ.

BMP c&oacute; quy m&ocirc; nhỏ hơn nhưng m&ocirc; h&igrave;nh tương tự. &ldquo;Tiền mặt&rdquo; thực tế chiếm tr&ecirc;n 60% tổng t&agrave;i sản, nợ vay gần như kh&ocirc;ng đ&aacute;ng kể. D&ograve;ng tiền từ hoạt động kinh doanh l&ecirc;n đến hơn cả ngh&igrave;n tỷ đồng cho thấy khả năng tạo tiền mạnh của &ldquo;&ocirc;ng lớn&rdquo; ng&agrave;nh nhựa n&agrave;y, trong bối cảnh doanh nghiệp kiểm so&aacute;t vốn lưu động tốt v&agrave; kh&ocirc;ng đẩy mạnh đầu tư quy m&ocirc; lớn.

SCS thậm ch&iacute; c&ograve;n mức độ &ldquo;tiền h&oacute;a&rdquo; mạnh hơn. &ldquo;Tiền mặt&rdquo; thực tế chiếm gần 72% tổng t&agrave;i sản, nợ vay thấp v&agrave; d&ograve;ng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh ở mức h&agrave;ng trăm tỷ đồng trong năm 2025. Đ&acirc;y l&agrave; cấu tr&uacute;c thường gặp ở c&aacute;c doanh nghiệp khai th&aacute;c dịch vụ hạ tầng c&oacute; bi&ecirc;n lợi nhuận cao v&agrave; nhu cầu đ&ograve;n bẩy thấp. Khi d&ograve;ng tiền thu về vượt nhu cầu đầu tư duy tr&igrave;, tiền t&iacute;ch lũy tăng nhanh theo thời gian.&nbsp;

Hai doanh nghiệp c&ograve;n lại trong nh&oacute;m l&agrave; DGC v&agrave; BSR. DGC duy tr&igrave; tỷ trọng tiền mặt cao v&agrave; d&ograve;ng tiền kinh doanh năm 2025 tr&ecirc;n 2.000 tỷ đồng. Tuy nhi&ecirc;n, tiền t&iacute;ch lũy tại DGC kh&ocirc;ng chỉ mang &yacute; nghĩa ph&ograve;ng thủ m&agrave; c&ograve;n đ&oacute;ng vai tr&ograve; &ldquo;đạn dược&rdquo; cho chiến lược mở rộng. Doanh nghiệp đang triển khai dự &aacute;n h&oacute;a chất Nghi Sơn với quy m&ocirc; vốn đầu tư lớn, lộ tr&igrave;nh vận h&agrave;nh thương mại dự kiến giai đoạn 2026&ndash;2027. D&ograve;ng tiền kinh doanh dương ch&iacute;nh l&agrave; nền tảng để t&iacute;ch lũy tiền, c&ograve;n hiệu quả của c&aacute;c dự &aacute;n đầu tư mới sẽ quyết định lượng tiền ấy được chuyển h&oacute;a th&agrave;nh tăng trưởng hay bị &ldquo;b&agrave;o m&ograve;n&rdquo; bởi chi ph&iacute; cơ hội.

BSR c&oacute; quy m&ocirc; &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; lớn nhất trong nh&oacute;m, với tr&ecirc;n 43.700 tỷ đồng. D&ograve;ng tiền kinh doanh hơn 5.200 tỷ đồng cho thấy khả năng tạo tiền mạnh của BSR trong giai đoạn thuận lợi. Tuy nhi&ecirc;n, BSR cũng đang bước v&agrave;o chu kỳ đầu tư lớn với dự &aacute;n n&acirc;ng cấp, mở rộng nh&agrave; m&aacute;y lọc dầu Dung Quất, tổng mức đầu tư l&ecirc;n tới 1,5 tỷ USD v&agrave; kế hoạch vận h&agrave;nh thương mại dự kiến v&agrave;o năm 2028. Như vậy, trạng th&aacute;i &ldquo;tiền nhiều&rdquo; h&ocirc;m nay l&agrave; kết quả của d&ograve;ng tiền kinh doanh trong qu&aacute; khứ, nhưng trạng th&aacute;i tiền mặt trong tương lai sẽ phụ thuộc v&agrave;o tiến độ v&agrave; hiệu quả của chu kỳ đầu tư sắp tới.

<img src="https://static.fireant.vn/Upload/20260302/images/image(26).png" style="height:375px; width:565px" /> 
Tiền nhiều kh&ocirc;ng phải l&uacute;c n&agrave;o cũng l&agrave; &ldquo;lời khẳng định&rdquo; cho một doanh nghiệp an to&agrave;n.

Tuy nhi&ecirc;n, ngay cả khi tiền được t&iacute;ch lũy từ d&ograve;ng tiền kinh doanh t&iacute;ch cực, trạng th&aacute;i &ldquo;nhiều tiền&rdquo; vẫn kh&ocirc;ng đồng nghĩa với an to&agrave;n tuyệt đối. C&oacute; ba t&igrave;nh huống c&oacute; thể l&agrave;m thay đổi cấu tr&uacute;c an to&agrave;n đ&oacute;: d&ograve;ng tiền kinh doanh suy yếu, chu kỳ đầu tư lớn ti&ecirc;u hao tiền v&agrave; hiệu quả ph&acirc;n bổ vốn giảm dần theo thời gian.

Rủi ro đầu ti&ecirc;n l&agrave; d&ograve;ng tiền kinh doanh đảo chiều. Trường hợp của Tổng c&ocirc;ng ty Ph&acirc;n b&oacute;n v&agrave; H&oacute;a chất Dầu kh&iacute; (DPM) cho thấy r&otilde; điều đ&oacute;. DPM vẫn duy tr&igrave; tỷ lệ &ldquo;tiền mặt thực tế&rdquo; cao trong tổng t&agrave;i sản trong năm 2025 (l&ecirc;n đến tr&ecirc;n 50%) nhưng vẫn sụt giảm kh&aacute; mạnh so với năm ngo&aacute;i, do d&ograve;ng tiền từ hoạt động kinh doanh &acirc;m hơn 2.000 tỷ đồng.

Rủi ro thứ hai nằm ở chu kỳ đầu tư lớn. Điều n&agrave;y kh&ocirc;ng đồng nghĩa với ti&ecirc;u cực. Với DGC v&agrave; BSR, tiền nhiều h&ocirc;m nay l&agrave; tiền đề cho giai đoạn giải ng&acirc;n mạnh sắp tới. L&uacute;c n&agrave;y, điều m&agrave; c&aacute;c nh&agrave; đầu tư quan t&acirc;m l&agrave; liệu dự &aacute;n mới c&oacute; tạo ra d&ograve;ng tiền lớn hơn sau khi đi v&agrave;o hoạt động hay kh&ocirc;ng.

Rủi ro thứ ba l&agrave; hiệu quả sử dụng vốn. Ngay cả c&aacute;c &ldquo;cỗ m&aacute;y tiền mặt&rdquo; như SAB, BMP v&agrave; SCS cũng đối mặt th&aacute;ch thức n&agrave;y. Khi doanh nghiệp li&ecirc;n tục tạo tiền đều đặn nhưng thiếu động lực tăng trưởng mới hoặc kh&ocirc;ng c&oacute; chiến lược ph&acirc;n bổ vốn tối ưu, tiền t&iacute;ch lũy lớn c&oacute; thể l&agrave;m giảm hiệu quả sinh lời tr&ecirc;n vốn theo thời gian. Doanh nghiệp khi đ&oacute; vẫn an to&agrave;n về thanh khoản, nhưng k&eacute;m hấp dẫn hơn về tăng trưởng v&agrave; định gi&aacute;.

Thanh Long

<a href="https://vietnamfinance.vn/nhung-doanh-nghiep-ngoi-tren-nui-tien-tien-nhieu-de-lam-gi-d140839.html">Link gốc</a>

Doanh nghiệp

Vietnam Finance

Những doanh nghiệp ngồi trên 'núi tiền': Đừng vội dán nhãn 'an toàn'

Nguyễn Đức Nhượng

Bsr gi&#225; qu&#225; ảo r&#249;i. 
M&#224; đa số d&#242;ng dầu. 
Nhưng ở vn. L&#225;i quyết định hết

Bsr giá quá ảo rùi. 
Mà đa số dòng dầu. 
Nhưng ở vn. Lái quyết định hết