&nbsp;Qu&yacute; I/2026 kh&eacute;p lại với bức tranh kinh tế mang nhiều &quot;gam m&agrave;u đan xen&quot;. Trong khi chi ph&iacute; sản xuất v&agrave; gi&aacute; nguy&ecirc;n, nhi&ecirc;n vật liệu tiếp tục gia tăng dưới t&aacute;c động của biến động to&agrave;n cầu, th&igrave; gi&aacute; xuất khẩu v&agrave; nhập khẩu h&agrave;ng h&oacute;a lại c&oacute; xu hướng giảm so với c&ugrave;ng kỳ năm trước. Diễn biến n&agrave;y phản &aacute;nh r&otilde; những t&aacute;c động đa chiều từ m&ocirc;i trường quốc tế, đồng thời cho thấy vai tr&ograve; điều h&agrave;nh linh hoạt của ch&iacute;nh s&aacute;ch vĩ m&ocirc; trong nước. 
 
Gi&aacute; sản xuất v&agrave; đầu v&agrave;o đồng loạt tăng

Tại b&aacute;o c&aacute;o tổng quan chỉ số gi&aacute; sản xuất, chỉ số gi&aacute; nguy&ecirc;n nhi&ecirc;n vật liệu d&ugrave;ng cho sản xuất, chỉ số gi&aacute; xuất, nhập khẩu h&agrave;ng h&oacute;a qu&yacute; I/2026 của Cục Thống k&ecirc; (Bộ T&agrave;i ch&iacute;nh) cho thấy, những th&aacute;ng đầu năm 2026, thị trường h&agrave;ng h&oacute;a thế giới diễn biến phức tạp, kh&oacute; lường. Căng thẳng địa ch&iacute;nh trị leo thang tại Trung Đ&ocirc;ng, đặc biệt li&ecirc;n quan đến xung đột giữa Mỹ, Israel v&agrave; Iran, l&agrave;m gia tăng rủi ro gi&aacute;n đoạn chuỗi cung ứng to&agrave;n cầu. C&aacute;c tuyến vận tải huyết mạch bị đe dọa, nhiều doanh nghiệp phải điều chỉnh h&agrave;nh tr&igrave;nh vận chuyển, k&eacute;o theo chi ph&iacute; logistics tăng cao v&agrave; thời gian giao h&agrave;ng k&eacute;o d&agrave;i.

Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, gi&aacute; năng lượng trở th&agrave;nh yếu tố chi phối mạnh đến chi ph&iacute; sản xuất. B&igrave;nh qu&acirc;n qu&yacute; I/2026, gi&aacute; dầu Brent đạt khoảng 77,78 USD/th&ugrave;ng, tăng 23,5% so với qu&yacute; trước v&agrave; tăng 3,96% so với c&ugrave;ng kỳ năm 2025. Diễn biến n&agrave;y g&acirc;y &aacute;p lực trực tiếp l&ecirc;n chi ph&iacute; đầu v&agrave;o của nhiều ng&agrave;nh, từ c&ocirc;ng nghiệp, vận tải đến n&ocirc;ng nghiệp.<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260418/images/z7732586487252-5a794017c6859c56f70b81d85545c04e20260417112522.jpg" style="height:453px; width:600px" />

Nguồn: Cục Thống k&ecirc;. Đồ họa: Phương Anh

Song song với đ&oacute;, xu hướng bảo hộ thương mại, kiểm so&aacute;t xuất nhập khẩu v&agrave; t&iacute;ch trữ h&agrave;ng h&oacute;a chiến lược tại nhiều quốc gia tiếp tục gia tăng. C&aacute;c ng&acirc;n h&agrave;ng trung ương lớn duy tr&igrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch tiền tệ thận trọng: Cục Dự trữ Li&ecirc;n bang Mỹ giữ l&atilde;i suất ở mức 3,5% - 3,75%, Ng&acirc;n h&agrave;ng Trung ương ch&acirc;u &Acirc;u duy tr&igrave; mức 2%, trong khi Ng&acirc;n h&agrave;ng Trung ương Anh giữ khoảng 3,75%. Những yếu tố n&agrave;y g&oacute;p phần duy tr&igrave; &aacute;p lực lạm ph&aacute;t v&agrave; ảnh hưởng đến nhu cầu to&agrave;n cầu.

Trong bối cảnh đ&oacute;, c&aacute;c chỉ số gi&aacute; trong nước ghi nhận xu hướng tăng r&otilde; rệt. Chỉ số gi&aacute; sản xuất qu&yacute; I/2026 tăng ở cả ba khu vực: n&ocirc;ng, l&acirc;m nghiệp v&agrave; thủy sản tăng 4,5% so với c&ugrave;ng kỳ; c&ocirc;ng nghiệp tăng 2,95%; dịch vụ tăng 4,07%.

Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, chỉ số gi&aacute; nguy&ecirc;n, nhi&ecirc;n vật liệu d&ugrave;ng cho sản xuất tăng 4,76% so với c&ugrave;ng kỳ năm trước. Đ&acirc;y l&agrave; yếu tố trực tiếp l&agrave;m gia tăng chi ph&iacute; sản xuất của doanh nghiệp.

Trong khu vực n&ocirc;ng nghiệp, gi&aacute; cả c&oacute; sự ph&acirc;n h&oacute;a. Gi&aacute; rau, hoa, c&acirc;y cảnh tăng mạnh do nhu cầu ti&ecirc;u d&ugrave;ng dịp Tết, trong khi gi&aacute; l&uacute;a gạo giảm 4,64% do t&aacute;c động từ thị trường thế giới v&agrave; nhu cầu xuất khẩu suy giảm. C&aacute;c mặt h&agrave;ng như hạt điều tăng 16,5%, hồ ti&ecirc;u tăng 2,74%, ch&egrave; tăng 7,01% nhờ nhu cầu xuất khẩu cải thiện. Ngược lại, gi&aacute; c&agrave; ph&ecirc; giảm 8,52% do nguồn cung to&agrave;n cầu dồi d&agrave;o.

Tỷ gi&aacute; thương mại cải thiện, củng cố lợi thế xuất khẩu

Theo Cục Thống k&ecirc;, qu&yacute; I/2026, tỷ gi&aacute; thương mại h&agrave;ng h&oacute;a (TOT) của Việt Nam giảm 0,32% so với qu&yacute; trước, nhưng tăng 1,26% so với c&ugrave;ng kỳ năm 2025, cho thấy xu hướng cải thiện theo năm vẫn được duy tr&igrave;. Diễn biến n&agrave;y phản &aacute;nh tương quan gi&aacute; giữa h&agrave;ng xuất khẩu v&agrave; nhập khẩu c&oacute; sự điều chỉnh trong bối cảnh thị trường to&agrave;n cầu nhiều biến động.

Ở lĩnh vực chăn nu&ocirc;i, gi&aacute; sản phẩm tăng 2,39% do chi ph&iacute; thức ăn v&agrave; năng lượng tăng. Thủy sản cũng ghi nhận xu hướng tăng, đặc biệt l&agrave; t&ocirc;m v&agrave; c&aacute; nu&ocirc;i biển, do chi ph&iacute; đầu v&agrave;o cao.

Trong khu vực c&ocirc;ng nghiệp, chỉ số gi&aacute; sản xuất tăng 2,95%. Ng&agrave;nh chế biến, chế tạo tăng 3,13%, phản &aacute;nh chi ph&iacute; nguy&ecirc;n liệu, nh&acirc;n c&ocirc;ng v&agrave; logistics gia tăng. Một số ng&agrave;nh c&oacute; mức tăng đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; như sản phẩm điện tử, m&aacute;y vi t&iacute;nh tăng 5,97%; h&oacute;a chất tăng 3,69%; sản phẩm gỗ tăng 4,13%.

Ngược lại, ng&agrave;nh khai kho&aacute;ng ghi nhận xu hướng giảm, với gi&aacute; dầu th&ocirc; v&agrave; kh&iacute; đốt giảm 7,29% so với c&ugrave;ng kỳ do dư cung to&agrave;n cầu, trong khi gi&aacute; than giảm 2,84%. Tuy nhi&ecirc;n, gi&aacute; quặng kim loại tăng mạnh 17,91% do nhu cầu từ c&aacute;c ng&agrave;nh chiến lược.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, khu vực dịch vụ ghi nhận mức tăng gi&aacute; đ&aacute;ng kể, với chỉ số gi&aacute; sản xuất dịch vụ tăng 4,07% so với c&ugrave;ng kỳ năm trước.

Trong đ&oacute;, dịch vụ vận tải v&agrave; kho b&atilde;i tăng mạnh nhất, l&ecirc;n tới 8,77%. Đặc biệt, gi&aacute; vận tải h&agrave;ng kh&ocirc;ng tăng đột biến 69,85% do nhu cầu đi lại, du lịch tăng cao trong dịp Tết v&agrave; chi ph&iacute; nhi&ecirc;n liệu duy tr&igrave; ở mức cao. Vận tải đường bộ v&agrave; đường thủy cũng tăng do gi&aacute; xăng dầu v&agrave; nhu cầu vận chuyển h&agrave;ng h&oacute;a tăng.

Dịch vụ lưu tr&uacute; v&agrave; ăn uống tăng lần lượt 8,98% v&agrave; 4,78%, phản &aacute;nh sự phục hồi t&iacute;ch cực của ng&agrave;nh du lịch. Nhu cầu du lịch nội địa v&agrave; quốc tế tăng, c&ugrave;ng với chi ph&iacute; vận h&agrave;nh v&agrave; nh&acirc;n c&ocirc;ng cao hơn, đ&atilde; đẩy gi&aacute; dịch vụ đi l&ecirc;n.

Ngo&agrave;i ra, c&aacute;c dịch vụ kh&aacute;c như gi&uacute;p việc gia đ&igrave;nh, sửa chữa, tổ chức sự kiện cũng tăng mạnh, chủ yếu do nhu cầu tăng cao v&agrave; điều chỉnh lương tối thiểu.

Một điểm đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; l&agrave; chi ph&iacute; nguy&ecirc;n vật liệu cho x&acirc;y dựng tăng mạnh nhất, với mức tăng 6,32% so với c&ugrave;ng kỳ. Đặc biệt, gi&aacute; đ&aacute;, c&aacute;t, sỏi tăng tới 30,66% do nguồn cung hạn chế v&agrave; chi ph&iacute; khai th&aacute;c, vận chuyển tăng cao.

Trong khi đ&oacute;, nguy&ecirc;n liệu phục vụ sản xuất c&ocirc;ng nghiệp như sản phẩm từ dầu mỏ tăng 6,21%, thủy tinh tăng 3,49%, sữa v&agrave; sản phẩm từ sữa tăng 5,35%. Những yếu tố n&agrave;y tiếp tục tạo &aacute;p lực l&ecirc;n gi&aacute; th&agrave;nh sản xuất.

Xuất, nhập khẩu hạ nhiệt, tạo dư địa ổn định vĩ m&ocirc;

Tr&aacute;i ngược với xu hướng tăng của gi&aacute; sản xuất, chỉ số gi&aacute; xuất khẩu v&agrave; nhập khẩu h&agrave;ng h&oacute;a lại giảm so với c&ugrave;ng kỳ năm trước.

Cụ thể, chỉ số gi&aacute; xuất khẩu giảm 0,18%. Nhiều mặt h&agrave;ng n&ocirc;ng sản chủ lực ghi nhận mức giảm mạnh như c&agrave; ph&ecirc; giảm 12,17%, gạo giảm 12,34%, rau quả giảm 8,01%. Nguy&ecirc;n nh&acirc;n chủ yếu do nguồn cung to&agrave;n cầu dồi d&agrave;o v&agrave; nhu cầu từ c&aacute;c thị trường lớn suy yếu.

Ở chiều ngược lại, một số mặt h&agrave;ng xuất khẩu tăng gi&aacute; như thủy sản tăng 4,98%, ph&acirc;n b&oacute;n tăng 7,67%, điện thoại v&agrave; thiết bị di động tăng 5,61%, phản &aacute;nh nhu cầu phục hồi v&agrave; cải thiện chất lượng sản phẩm.

Chỉ số gi&aacute; nhập khẩu giảm 1,42%, g&oacute;p phần giảm &aacute;p lực chi ph&iacute; đầu v&agrave;o. Một số mặt h&agrave;ng giảm mạnh như nguy&ecirc;n liệu dược phẩm giảm 11,16%, than đ&aacute; giảm 10,07%, kh&iacute; đốt h&oacute;a lỏng giảm 9,18%.

Tuy nhi&ecirc;n, gi&aacute; nhập khẩu một số mặt h&agrave;ng chiến lược lại tăng, như linh kiện &ocirc; t&ocirc; tăng 6,30%, ph&acirc;n b&oacute;n tăng 4,76%, h&oacute;a chất tăng 1,35%, phản &aacute;nh nhu cầu mở rộng sản xuất v&agrave; dự trữ nguy&ecirc;n liệu.

Nhiều giải ph&aacute;p linh hoạt

Trước những biến động phức tạp của thị trường trong v&agrave; ngo&agrave;i nước, Cục Thống k&ecirc; nhận định, Ch&iacute;nh phủ đ&atilde; triển khai đồng bộ nhiều giải ph&aacute;p nhằm ổn định kinh tế vĩ m&ocirc;, kiểm so&aacute;t lạm ph&aacute;t v&agrave; hỗ trợ doanh nghiệp.

Điều h&agrave;nh ch&iacute;nh s&aacute;ch được thực hiện theo hướng linh hoạt, phối hợp chặt chẽ giữa t&agrave;i kh&oacute;a, tiền tệ v&agrave; c&aacute;c c&ocirc;ng cụ vĩ m&ocirc; kh&aacute;c, qua đ&oacute; g&oacute;p phần củng cố niềm tin thị trường v&agrave; hỗ trợ doanh nghiệp duy tr&igrave; hoạt động sản xuất.

Song song, cải c&aacute;ch thủ tục h&agrave;nh ch&iacute;nh, đơn giản h&oacute;a điều kiện kinh doanh v&agrave; th&uacute;c đẩy chuyển đổi số tiếp tục được đẩy mạnh. C&aacute;c bộ, ng&agrave;nh tập trung r&agrave; so&aacute;t, ho&agrave;n thiện thể chế, th&aacute;o gỡ kh&oacute; khăn trong đầu tư, sản xuất v&agrave; thương mại, tạo m&ocirc;i trường kinh doanh th&ocirc;ng tho&aacute;ng hơn cho doanh nghiệp.

Nh&oacute;m ch&iacute;nh s&aacute;ch hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt l&agrave; doanh nghiệp nhỏ v&agrave; vừa, khu vực kinh tế tư nh&acirc;n v&agrave; hộ kinh doanh, tiếp tục được ưu ti&ecirc;n. Nhiều chương tr&igrave;nh về đ&agrave;o tạo, chuyển đổi số, đổi mới c&ocirc;ng nghệ v&agrave; x&uacute;c tiến thương mại được triển khai, gi&uacute;p doanh nghiệp n&acirc;ng cao năng lực cạnh tranh v&agrave; tham gia s&acirc;u hơn v&agrave;o chuỗi gi&aacute; trị.

C&ugrave;ng với đ&oacute;, ch&iacute;nh s&aacute;ch thuế, ph&iacute; v&agrave; quản l&yacute; thị trường được điều chỉnh theo hướng giảm chi ph&iacute; đầu v&agrave;o, tăng t&iacute;nh minh bạch v&agrave; cạnh tranh b&igrave;nh đẳng giữa c&aacute;c th&agrave;nh phần kinh tế.

Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, trước biến động kh&oacute; lường của gi&aacute; năng lượng thế giới, cơ quan quản l&yacute; đ&atilde; chủ động theo d&otilde;i s&aacute;t diễn biến thị trường, điều h&agrave;nh linh hoạt gi&aacute; xăng dầu, bảo đảm nguồn cung ổn định cho sản xuất v&agrave; ti&ecirc;u d&ugrave;ng trong nước.

Đặc biệt, nhiều địa phương cũng chủ động triển khai c&aacute;c chương tr&igrave;nh bảo đảm nguồn cung h&agrave;ng h&oacute;a dịp Tết Nguy&ecirc;n đ&aacute;n, từ hỗ trợ ti&ecirc;u thụ n&ocirc;ng sản, b&igrave;nh ổn lương thực đến tăng cường cung ứng h&agrave;ng thiết yếu phục vụ đời sống người d&acirc;n.

Những giải ph&aacute;p n&agrave;y g&oacute;p phần giữ ổn định thị trường nội địa trong bối cảnh chi ph&iacute; đầu v&agrave;o tăng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp duy tr&igrave; sản xuất trong những th&aacute;ng đầu năm./.

<a href="https://thoibaotaichinhvietnam.vn/nhieu-giai-phap-on-dinh-gia-truoc-ap-luc-chi-phi-san-xuat-gia-tang-195870-195870.html">Link gốc</a>

 Quý I/2026 khép lại với bức tranh kinh tế mang nhiều "gam màu đan xen". Trong khi chi phí sản xuất và giá nguyên, nhiên vật liệu tiếp tục gia tăng dưới tác động của biến động toàn cầu, thì giá xuất khẩu và nhập khẩu hàng hóa lại có xu hướng giảm so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này phản ánh rõ những tác động đa chiều từ môi trường quốc tế, đồng thời cho thấy vai trò điều hành linh hoạt của chính sách vĩ mô trong nước.