&nbsp;Nhiều doanh nghiệp c&oacute; vốn Nh&agrave; nước với quy m&ocirc; lớn d&ugrave; chưa đạt chuẩn c&ocirc;ng ty đại ch&uacute;ng vẫn đang nỗ lực t&igrave;m phương &aacute;n để thoả m&atilde;n quy định của Luật Chứng kho&aacute;n.

	Loạt doanh nghiệp tỷ đ&ocirc; kh&ocirc;ng thoả m&atilde;n điều kiện đại ch&uacute;ng

	Trong th&ocirc;ng b&aacute;o mới đ&acirc;y, Tổng C&ocirc;ng ty Kh&iacute; Việt Nam &ndash; CTCP (PV <a class='symbol'>GAS</a>, HoSE: <a class='symbol'>GAS</a>) cho biết, căn cứ b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh qu&yacute; III/2025 v&agrave; danh s&aacute;ch người sở hữu chứng kho&aacute;n tại ng&agrave;y chốt 29/8/2025, doanh nghiệp hiện c&oacute; tổng cộng 17.495 cổ đ&ocirc;ng. Trong đ&oacute;, cổ đ&ocirc;ng lớn duy nhất l&agrave; Tập đo&agrave;n C&ocirc;ng nghiệp &ndash; Năng lượng Quốc gia Việt Nam (PVN) nắm giữ tới 95,76% số cổ phiếu c&oacute; quyền biểu quyết; 17.494 cổ đ&ocirc;ng c&ograve;n lại chỉ sở hữu 4,24%.

	Theo <a class='symbol'>GAS</a>, với cơ cấu sở hữu n&agrave;y, doanh nghiệp chưa đ&aacute;p ứng điều kiện l&agrave; c&ocirc;ng ty đại ch&uacute;ng theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 32 Luật Chứng kho&aacute;n số 54/2019/QH14, được sửa đổi, bổ sung tại Luật số 56/2024/QH15. Cụ thể, c&ocirc;ng ty kh&ocirc;ng đảm bảo y&ecirc;u cầu tối thiểu 10% số cổ phiếu c&oacute; quyền biểu quyết do &iacute;t nhất 100 nh&agrave; đầu tư kh&ocirc;ng phải cổ đ&ocirc;ng lớn nắm giữ.

	<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260106/images/122331vnf_0577-1223.png" style="width: 600px; height: 338px;">

	Rời s&agrave;n khi kh&ocirc;ng thoả m&atilde;n điều kiện đại ch&uacute;ng: C&oacute; phải lựa chọn cho tất cả?

	Trước đ&oacute;, v&agrave;o cuối th&aacute;ng 11/2025, Tổng C&ocirc;ng ty Kho&aacute;ng sản &ndash; TKV (Vimico, HNX: KSV) cũng rơi v&agrave;o t&igrave;nh trạng tương tự khi Tập đo&agrave;n C&ocirc;ng nghiệp Than &ndash; Kho&aacute;ng sản Việt Nam (TKV) sở hữu hơn 98% vốn điều lệ.

	Điểm chung của c&aacute;c doanh nghiệp n&agrave;y l&agrave; đều c&oacute; cổ đ&ocirc;ng chi phối nắm giữ phần lớn vốn, đồng thời đều l&agrave; đại diện phần vốn Nh&agrave; nước. Ngo&agrave;i <a class='symbol'>GAS</a> v&agrave; KSV, h&agrave;ng loạt doanh nghiệp kh&aacute;c cũng ở trong t&igrave;nh trạng tương tự l&agrave; CTCP Lọc h&oacute;a dầu B&igrave;nh Sơn (HoSE: <a class='symbol'>BSR</a>), Tập đo&agrave;n Đầu tư v&agrave; Ph&aacute;t triển C&ocirc;ng nghiệp Becamex &ndash; CTCP (HoSE: <a class='symbol'>BCM</a>), Tập đo&agrave;n Cao su Việt Nam (HoSE: <a class='symbol'>GVR</a>), Tổng C&ocirc;ng ty H&agrave;ng kh&ocirc;ng Việt Nam &ndash; CTCP (HoSE: <a class='symbol'>HVN</a>), Tổng c&ocirc;ng ty Cảng h&agrave;ng kh&ocirc;ng Việt Nam (UPCoM: <a class='symbol'>ACV</a>), Tổng C&ocirc;ng ty cổ phần Đầu tư Quốc tế Viettel (UPCoM: <a class='symbol'>VGI</a>), Tổng c&ocirc;ng ty H&agrave;ng hải Việt Nam &ndash; CTCP (UPCoM: <a class='symbol'>MVN</a>), CTCP Viễn th&ocirc;ng <a class='symbol'>FPT</a> (UPCoM: <a class='symbol'>FOX</a>)&hellip; Đ&acirc;y đều l&agrave; c&aacute;c doanh nghiệp c&oacute; mức vốn ho&aacute; cao, gi&aacute; trị l&ecirc;n tới h&agrave;ng tỷ USD.

	Ng&agrave;y 14/6/2025, Quốc hội đ&atilde; th&ocirc;ng qua Luật Quản l&yacute; v&agrave; đầu tư vốn nh&agrave; nước tại doanh nghiệp (Luật số 68/2025/QH15, c&oacute; hiệu lực từ 1/8/2025).

	Trong đ&oacute;, Khoản 7 Điều 59 của Luật n&agrave;y quy định r&otilde;: Trong thời gian thực hiện kế hoạch cơ cấu lại đ&atilde; được cơ quan c&oacute; thẩm quyền ph&ecirc; duyệt, c&aacute;c doanh nghiệp nh&agrave; nước (DNNN) được chuyển đổi từ doanh nghiệp 100% vốn nh&agrave; nước th&agrave;nh c&ocirc;ng ty cổ phần đang ni&ecirc;m yết, đăng k&yacute; giao dịch nếu chưa đ&aacute;p ứng điều kiện c&ocirc;ng ty đại ch&uacute;ng về cơ cấu cổ đ&ocirc;ng theo Luật Chứng kho&aacute;n th&igrave; kh&ocirc;ng bị hủy tư c&aacute;ch c&ocirc;ng ty đại ch&uacute;ng.

	Quy định n&agrave;y được cho l&agrave; sẽ gi&uacute;p c&aacute;c doanh nghiệp c&oacute; vốn Nh&agrave; nước n&ecirc;u tr&ecirc;n (nếu đang trong thời gian thực hiện t&aacute;i cơ cấu) giữ được cổ phiếu ở tr&ecirc;n c&aacute;c s&agrave;n ni&ecirc;m yết hay hệ thống UPCoM, tr&aacute;nh khỏi trường hợp hủy ni&ecirc;m yết trong giai đoạn chuyển tiếp.

	C&oacute; phải lựa chọn cho tất cả?

	Ở chiều ngược lại, thời gian gần đ&acirc;y, kh&ocirc;ng &iacute;t doanh nghiệp tư nh&acirc;n với thương hiệu l&acirc;u đời đ&atilde; lựa chọn hủy tư c&aacute;ch c&ocirc;ng ty đại ch&uacute;ng v&agrave; rời s&agrave;n, như Tổng C&ocirc;ng ty C&ocirc;ng nghiệp Dầu thực vật Việt Nam (Vocarimex), CTCP Bao b&igrave; Bi&ecirc;n H&ograve;a (Sovi), CTCP Bibica, CTCP Vang Thăng Long&hellip;

	Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, trước khi đưa ra quyết định rời thị trường chứng kho&aacute;n, phần lớn cổ phiếu của c&aacute;c doanh nghiệp n&agrave;y đều rơi v&agrave;o t&igrave;nh trạng thanh khoản thấp k&eacute;o d&agrave;i, gần như kh&ocirc;ng c&oacute; giao dịch, gi&aacute; cổ phiếu &ldquo;đứng y&ecirc;n&rdquo;.

	Sự hiện diện của c&aacute;c m&atilde; n&agrave;y tr&ecirc;n thị trường được v&iacute; như những &ldquo;b&oacute;ng mờ&rdquo;, tồn tại nhưng kh&ocirc;ng tạo ra gi&aacute; trị giao dịch hay th&ocirc;ng tin tham chiếu đ&aacute;ng kể. V&igrave; vậy, việc rời s&agrave;n của c&aacute;c m&atilde; n&agrave;y chủ yếu chỉ để lại tiếc nuối ngắn hạn với giới quan s&aacute;t, gần như kh&ocirc;ng g&acirc;y ảnh hưởng đến to&agrave;n thị trường.

	B&igrave;nh luận về xu hướng nhiều doanh nghiệp ni&ecirc;m yết hủy tư c&aacute;ch đại ch&uacute;ng trong thời gian qua, &ocirc;ng Johan Nyvene, Chủ tịch HĐQT C&ocirc;ng ty Chứng kho&aacute;n TP. HCM (HSC) &ndash; cho rằng nguy&ecirc;n nh&acirc;n chủ yếu đến từ những ho&agrave;n cảnh đặc th&ugrave; của từng doanh nghiệp hoặc nh&oacute;m cổ đ&ocirc;ng chi phối.

	Theo &ocirc;ng Johan Nyvene, nếu một c&ocirc;ng ty ni&ecirc;m yết kh&ocirc;ng đ&aacute;p ứng được bản chất của một c&ocirc;ng ty đại ch&uacute;ng, kh&ocirc;ng thỏa m&atilde;n nhu cầu tối thiểu của thị trường về thanh khoản, trong khi gi&aacute; cổ phiếu bị chi phối bởi một nh&oacute;m cổ đ&ocirc;ng lớn, th&igrave; việc kh&ocirc;ng ni&ecirc;m yết sẽ l&agrave; lựa chọn tốt hơn. &ldquo;Kh&ocirc;ng cần đặt dấu hỏi việc hủy ni&ecirc;m yết l&agrave; tự nhi&ecirc;n hay kh&ocirc;ng tự nhi&ecirc;n&rdquo;, &ocirc;ng nhấn mạnh.

	Tuy nhi&ecirc;n, khi đặt g&oacute;c nh&igrave;n v&agrave;o c&aacute;c doanh nghiệp c&oacute; vốn Nh&agrave; nước hiện chưa đ&aacute;p ứng đầy đủ điều kiện c&ocirc;ng ty đại ch&uacute;ng, bức tranh lại c&oacute; phần kh&aacute;c biệt. Theo đ&oacute;, đ&acirc;y đều l&agrave; những doanh nghiệp đầu ng&agrave;nh, sở hữu quy m&ocirc; tổng t&agrave;i sản, doanh thu v&agrave; thị phần vượt trội, thậm ch&iacute; nắm giữ lợi thế độc quyền trong c&aacute;c lĩnh vực then chốt như h&agrave;ng kh&ocirc;ng, dầu kh&iacute;, viễn th&ocirc;ng.

	Vị thế dẫn đầu gi&uacute;p c&aacute;c doanh nghiệp n&agrave;y, d&ugrave; c&oacute; tỷ lệ free-float kh&aacute; mỏng, vẫn duy tr&igrave; được sức h&uacute;t lớn đối với nh&agrave; đầu tư. Thực tế cho thấy, d&ugrave; thanh khoản chưa tương xứng với quy m&ocirc; vốn h&oacute;a, cổ phiếu của nh&oacute;m n&agrave;y vẫn giao dịch s&ocirc;i động hơn mặt bằng chung của c&aacute;c doanh nghiệp c&oacute; cơ cấu sở hữu c&ocirc; đặc.

	Quan trọng hơn, việc duy tr&igrave; c&aacute;c doanh nghiệp Nh&agrave; nước quy m&ocirc; lớn tr&ecirc;n s&agrave;n chứng kho&aacute;n c&ograve;n mang &yacute; nghĩa chiến lược, đ&oacute;ng vai tr&ograve; l&agrave; &ldquo;nguồn h&agrave;ng chất lượng&rdquo; để thu h&uacute;t d&ograve;ng vốn mới. Giới ph&acirc;n t&iacute;ch cho rằng, trong bối cảnh thị trường c&ograve;n thiếu c&aacute;c doanh nghiệp đầu ng&agrave;nh đủ tầm, nh&oacute;m cổ phiếu Nh&agrave; nước vẫn được kỳ vọng sẽ l&agrave; lời giải cho b&agrave;i to&aacute;n khan hiếm h&agrave;ng h&oacute;a chất lượng cao.

	Bản th&acirc;n c&aacute;c doanh nghiệp n&agrave;y cũng đang t&iacute;ch cực l&agrave;m việc với cổ đ&ocirc;ng lớn v&agrave; cơ quan quản l&yacute; nhằm sớm đ&aacute;p ứng c&aacute;c quy định của Luật Chứng kho&aacute;n. PV <a class='symbol'>GAS</a> cho biết đang phối hợp với PVN, đồng thời b&aacute;o c&aacute;o, kiến nghị c&aacute;c cơ quan c&oacute; thẩm quyền để t&igrave;m phương &aacute;n xử l&yacute; ph&ugrave; hợp.

	Tại Becamex (<a class='symbol'>BCM</a>), doanh nghiệp từng l&ecirc;n kế hoạch đấu gi&aacute; c&ocirc;ng khai 300 triệu cổ phiếu nhằm giảm tỷ lệ sở hữu Nh&agrave; nước xuống 74%. Tuy nhi&ecirc;n, do điều kiện thị trường kh&ocirc;ng thuận lợi, kế hoạch n&agrave;y phải tạm ho&atilde;n. Phương &aacute;n ch&agrave;o b&aacute;n th&ecirc;m 150 triệu cổ phiếu ra c&ocirc;ng ch&uacute;ng sau đ&oacute; cũng kh&ocirc;ng được th&ocirc;ng qua do tỷ lệ t&aacute;n th&agrave;nh thấp.

	Trong khi đ&oacute;, KSV đ&atilde; thống nhất tiếp tục để Tổng gi&aacute;m đốc b&aacute;o c&aacute;o, giải tr&igrave;nh với Ủy ban Chứng kho&aacute;n Nh&agrave; nước về &ldquo;đặc th&ugrave; cơ cấu cổ đ&ocirc;ng hiện nay&rdquo; của Tổng c&ocirc;ng ty.

	Dẫu vậy, giới chuy&ecirc;n m&ocirc;n cho rằng tỷ lệ free-float qu&aacute; thấp vẫn l&agrave; r&agrave;o cản đ&aacute;ng kể đối với c&aacute;c cổ phiếu n&agrave;y. <a class='symbol'>BCM</a> l&agrave; v&iacute; dụ điển h&igrave;nh khi C&ocirc;ng ty Chứng kho&aacute;n BIDV (BSC) mới đ&acirc;y dự b&aacute;o cổ phiếu n&agrave;y c&oacute; thể bị loại khỏi rổ VN30 do kh&ocirc;ng đ&aacute;p ứng c&aacute;c ti&ecirc;u ch&iacute; về gi&aacute; trị v&agrave; khối lượng giao dịch.

	<a href="https://vietnamfinance.vn/khong-du-dieu-kien-dai-chung-tu-nhan-roi-san-dnnn-co-nga-re-rieng-d138338.html">Link gốc</a>

 Nhiều doanh nghiệp có vốn Nhà nước với quy mô lớn dù chưa đạt chuẩn công ty đại chúng vẫn đang nỗ lực tìm phương án để thoả mãn quy định của Luật Chứng khoán.