Trong bối cảnh thị trường Hoa Kỳ ng&agrave;y c&agrave;ng siết chặt c&aacute;c ti&ecirc;u chuẩn về m&ocirc;i trường, lao động v&agrave; truy xuất nguồn gốc, th&aacute;ch thức lớn nhất với h&agrave;ng h&oacute;a Việt Nam kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; tiếp cận thị trường, m&agrave; l&agrave; duy tr&igrave; được thị trường.

Nỗ lực gỡ rào cho h&agrave;ng ho&aacute; xu&acirc;́t kh&acirc;̉u Hoa Kỳ

Mới đ&acirc;y, trong khu&ocirc;n khổ c&aacute;c hoạt động b&ecirc;n lề Hội chợ Thủy sản Bắc Mỹ đang diễn ra, Cơ quan đại diện v&agrave; Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ đ&atilde; phối hợp với Hiệp hội Chế biến v&agrave; Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) tổ chức buổi l&agrave;m việc với Viện Thủy sản Quốc gia Hoa Kỳ (NFI) để trao đổi về c&aacute;c vấn đề li&ecirc;n quan đến quy định của Hoa Kỳ đối với thủy sản nhập khẩu, đặc biệt l&agrave; việc thực thi Đạo luật Bảo vệ Động vật c&oacute; v&uacute; biển (MMPA).

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260317/images/32145eed6d1345b18a9be0ddc43bafea-6022.jpg" style="height:434px; width:600px" />

Cơ quan đại diện v&agrave; Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ phối hợp VASEP l&agrave;m việc với NFI nhằm th&aacute;o gỡ vướng mắc cho xuất khẩu thủy sản.

Tại buổi l&agrave;m việc, ph&iacute;a Việt Nam đ&atilde; trao đổi với NFI về tiến tr&igrave;nh triển khai c&aacute;c y&ecirc;u cầu của Hoa Kỳ theo MMPA, trong đ&oacute; trọng t&acirc;m l&agrave; qu&aacute; tr&igrave;nh r&agrave; so&aacute;t kết quả so s&aacute;nh tương đương (comparability finding) đối với một số nghề khai th&aacute;c thủy sản của Việt Nam. Ph&iacute;a Việt Nam cho biết hiện c&ograve;n một số nghề khai th&aacute;c đang trong qu&aacute; tr&igrave;nh đ&aacute;nh gi&aacute; v&agrave; cần tiếp tục ho&agrave;n thiện hồ sơ, dữ liệu để đ&aacute;p ứng c&aacute;c ti&ecirc;u ch&iacute; kỹ thuật của Hoa Kỳ.

Li&ecirc;n quan 2 vụ việc điều tra theo Mục 301 về lao động cưỡng bức v&agrave; sản xuất dư thừa c&ocirc;ng suất c&oacute; hệ thống, Thương vụ Việt Nam đ&atilde; khuyến kh&iacute;ch NFI phối hợp với c&aacute;c doanh nghiệp th&agrave;nh vi&ecirc;n, tham gia đ&oacute;ng g&oacute;p &yacute; kiến ủng hộ Việt Nam trong giai đoạn Văn ph&ograve;ng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ tiếp nhận &yacute; kiến c&ocirc;ng khai tr&ecirc;n hệ thống cổng điện tử.

Đ&acirc;y l&agrave; một trong những nỗ lực điển h&igrave;nh của cơ quan Ch&iacute;nh phủ v&agrave; hiệp hội ng&agrave;nh h&agrave;ng nhằm th&aacute;o gỡ vướng mắc cho h&agrave;ng ho&aacute; Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Hoa Kỳ.

Theo VASEP, th&aacute;ng 2/2026, kim ngạch xuất khẩu thuỷ sản sang Hoa Kỳ chỉ đạt khoảng 80,8 triệu USD, giảm mạnh 25,7% so với c&ugrave;ng kỳ; lũy kế 2 th&aacute;ng đầu năm đạt 209,3 triệu USD, giảm 3%. T&ocirc;m - mặt h&agrave;ng chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt 60 triệu USD, giảm mạnh 22% do t&aacute;c động của thuế chống b&aacute;n ph&aacute; gi&aacute;. C&aacute; ngừ đạt hơn 42 triệu USD, giảm 15,1% do ảnh hưởng của quy định MMPA. C&aacute; tra đạt khoảng 37,9 triệu USD, giảm 5,3%.

Kh&ocirc;ng ri&ecirc;ng thuỷ sản, Hoa Kỳ l&agrave; thị trường c&oacute; &yacute; nghĩa đặc biệt quan trọng đối với xuất khẩu của Việt Nam nhờ c&oacute; quy m&ocirc; lớn, sức mua cao v&agrave; khả năng hấp thụ h&agrave;ng h&oacute;a rất mạnh. Năm 2025, trao đổi thương mại h&agrave;ng h&oacute;a Việt Nam - Hoa Kỳ tiếp tục tăng trưởng. Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Hoa Kỳ trong năm 2025 đạt 153,2 tỷ USD.

Theo &ocirc;ng Đỗ Ngọc Hưng, Tham t&aacute;n thương mại - Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Hoa Kỳ, Hoa Kỳ tiếp tục l&agrave; thị trường mục ti&ecirc;u h&agrave;ng đầu đối với nhiều nh&oacute;m h&agrave;ng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam nhưng cạnh tranh ng&agrave;y c&agrave;ng gay gắt v&agrave; y&ecirc;u cầu thị trường ng&agrave;y c&agrave;ng cao.

Xu hướng ti&ecirc;u d&ugrave;ng hiện nay tại Hoa Kỳ tập trung v&agrave;o sản phẩm tốt cho sức khỏe, gi&agrave;u dinh dưỡng, tiện lợi, chế biến s&acirc;u, đồng thời đ&ograve;i hỏi cao hơn về t&iacute;nh bền vững, truy xuất nguồn gốc v&agrave; minh bạch chuỗi cung ứng.

Đơn cử, trong ng&agrave;nh thủy hải sản, Việt Nam l&agrave; nh&agrave; cung cấp quan trọng tại thị trường n&agrave;y, đặc biệt với sản phẩm t&ocirc;m v&agrave; một số mặt h&agrave;ng chế biến. Tuy nhi&ecirc;n, &aacute;p lực cạnh tranh của thuỷ hải sản Việt Nam với Canada, Chile, Ấn Độ, Ecuador, Indonesia v&agrave; c&aacute;c nước kh&aacute;c vẫn rất mạnh.

Trong khi đ&oacute;, m&ocirc;i trường ch&iacute;nh s&aacute;ch tại Hoa Kỳ đang trở n&ecirc;n phức tạp hơn, tạo th&ecirc;m sức &eacute;p đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Ngo&agrave;i yếu tố thuế quan, Hoa Kỳ đang đồng thời tăng cường sử dụng nhiều c&ocirc;ng cụ quản l&yacute; v&agrave; thực thi thị trường kh&aacute;c nhau. Chỉ ri&ecirc;ng lĩnh vực thủy sản, một loạt c&aacute;c biện ph&aacute;p li&ecirc;n quan đến IUU, lao động cưỡng bức, truy xuất nguồn gốc, gi&aacute;m s&aacute;t hải sản nhập khẩu v&agrave; triển khai MMPA c&oacute; thể t&aacute;c động trực tiếp tới khả năng tiếp cận thị trường của một số nh&oacute;m h&agrave;ng khai th&aacute;c của Việt Nam.

Chưa kể, với c&aacute;c lĩnh vực kh&aacute;c như dệt may, da gi&agrave;y v&agrave; h&agrave;ng ti&ecirc;u d&ugrave;ng, Hoa Kỳ cũng tiếp tục siết y&ecirc;u cầu về chất liệu, h&oacute;a chất, độ ch&aacute;y, an to&agrave;n người ti&ecirc;u d&ugrave;ng, xuất xứ v&agrave; truy xuất nguồn gốc.&nbsp;

&ldquo;Đ&aacute;ng lưu &yacute;, Hoa Kỳ đang tiếp tục đẩy mạnh thực thi Đạo luật chống lao động cưỡng bức UFLPA. D&ugrave; số vụ việc li&ecirc;n quan đến h&agrave;ng h&oacute;a Việt Nam c&oacute; xu hướng giảm dần, y&ecirc;u cầu r&agrave; so&aacute;t nh&agrave; cung cấp, kiểm tra đầu v&agrave;o, chuẩn h&oacute;a chứng từ v&agrave; chuẩn bị bộ hồ sơ phản hồi vẫn l&agrave; y&ecirc;u cầu mang t&iacute;nh bắt buộc đối với doanh nghiệp muốn duy tr&igrave; đơn h&agrave;ng ổn định tại thị trường Hoa Kỳ&rdquo;, &ocirc;ng Hưng lưu &yacute;.

Ngo&agrave;i ra, nguy cơ điều tra ph&ograve;ng vệ thương mại vẫn hiện hữu, đặc biệt đối với một số mặt h&agrave;ng c&oacute; kim ngạch lớn, tăng trưởng nhanh hoặc c&oacute; dấu hiệu bị ph&iacute;a Hoa Kỳ ch&uacute; &yacute;.&nbsp;

Lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh mới

Tham t&aacute;n Thương mại Việt Nam tại Hoa Kỳ nhấn mạnh, kh&oacute; khăn của doanh nghiệp hiện nay kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; kh&oacute; khăn về gi&aacute; cả hay tiếp cận thị trường, m&agrave; l&agrave; kh&oacute; khăn về năng lực tu&acirc;n thủ v&agrave; quản trị rủi ro. Theo &ocirc;ng, vấn đề hiện nay kh&ocirc;ng c&ograve;n chỉ l&agrave; &ldquo;v&agrave;o được thị trường&rdquo;, m&agrave; l&agrave; &ldquo;duy tr&igrave; được thị trường&rdquo;, &ldquo;giữ được kh&aacute;ch h&agrave;ng&rdquo; v&agrave; &ldquo;mở rộng được thị phần&rdquo; trong điều kiện cạnh tranh khốc liệt v&agrave; ti&ecirc;u chuẩn ng&agrave;y c&agrave;ng cao.

Trong bối cảnh hiện nay, c&aacute;c hiệp hội ng&agrave;nh h&agrave;ng, địa phương v&agrave; doanh nghiệp cần chủ động x&acirc;y dựng kế hoạch x&uacute;c tiến thương mại b&aacute;m s&aacute;t diễn biến ch&iacute;nh s&aacute;ch của Hoa Kỳ v&agrave; chuẩn bị phương &aacute;n ứng ph&oacute; từ sớm, đặc biệt l&agrave; về thuế quan, hải quan, truy xuất nguồn gốc, UFLPA, ti&ecirc;u chuẩn m&ocirc;i trường, an to&agrave;n sản phẩm v&agrave; y&ecirc;u cầu bền vững.

Doanh nghiệp cũng cần tăng cường đầu tư cho hệ thống quản trị nội bộ, quản l&yacute; chuỗi cung ứng, dữ liệu nguy&ecirc;n liệu, hồ sơ xuất xứ, ti&ecirc;u chuẩn lao động, m&ocirc;i trường v&agrave; bộ hồ sơ phản hồi khi bị y&ecirc;u cầu kiểm tra. Đ&acirc;y l&agrave; điều kiện để giữ được uy t&iacute;n, giảm rủi ro v&agrave; n&acirc;ng cao năng lực cạnh tranh thực chất tại thị trường Hoa Kỳ.

&ldquo;Trong giai đoạn tới, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam tại Hoa Kỳ sẽ kh&ocirc;ng chỉ nằm ở gi&aacute; cả hay năng lực sản xuất, m&agrave; ng&agrave;y c&agrave;ng phụ thuộc v&agrave;o khả năng tu&acirc;n thủ, khả năng minh bạch h&oacute;a chuỗi cung ứng, khả năng giao h&agrave;ng ổn định v&agrave; khả năng th&iacute;ch ứng với c&aacute;c biến động lớn của m&ocirc;i trường thương mại quốc tế&rdquo;, Tham t&aacute;n nhận định.

Đồng quan điểm, b&agrave; L&ecirc; Hằng, Ph&oacute; Tổng thư k&yacute; VASEP cũng lưy &yacute;, c&aacute;c doanh nghiệp xuất khẩu cần chủ động r&agrave; so&aacute;t v&agrave; n&acirc;ng cao c&aacute;c biện ph&aacute;p quản l&yacute; trong to&agrave;n bộ chuỗi cung ứng.

Một số vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt lưu &yacute; gồm, kiểm so&aacute;t chặt chẽ dư lượng kh&aacute;ng sinh trong nguy&ecirc;n liệu, tu&acirc;n thủ đầy đủ hệ thống HACCP theo y&ecirc;u cầu của FDA, đảm bảo khả năng truy xuất nguồn gốc r&otilde; r&agrave;ng v&agrave; theo d&otilde;i c&aacute;c quy định mới li&ecirc;n quan đến khai th&aacute;c bền vững v&agrave; m&ocirc;i trường.

&ldquo;Việc chủ động n&acirc;ng cao năng lực tu&acirc;n thủ kh&ocirc;ng chỉ gi&uacute;p giảm thiểu rủi ro khi xuất khẩu v&agrave;o Mỹ m&agrave; c&ograve;n g&oacute;p phần n&acirc;ng cao uy t&iacute;n v&agrave; khả năng cạnh tranh của thủy sản Việt Nam tr&ecirc;n thị trường quốc tế&rdquo;, chuy&ecirc;n gia chỉ ra.

Đỗ Kiều

<a href="https://vnbusiness.vn/khong-chi-vao-duoc-doanh-nghiep-viet-phai-giu-duoc-thi-truong-hoa-ky.html">Link gốc</a>

Trong bối cảnh thị trường Hoa Kỳ ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn về môi trường, lao động và truy xuất nguồn gốc, thách thức lớn nhất với hàng hóa Việt Nam không còn là tiếp cận thị trường, mà là duy trì được thị trường.
