&nbsp;B&agrave;i viết ph&acirc;n t&iacute;ch vai tr&ograve; chiến lược của Iran trong thị trường dầu kh&iacute; to&agrave;n cầu năm 2026, cho thấy quan hệ ngoại giao Mỹ-Iran l&agrave; biến số địa ch&iacute;nh trị quan trọng ảnh hưởng trực tiếp tới gi&aacute; dầu v&agrave; c&acirc;n bằng cung - cầu. 
&nbsp;

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260208/images/trung-quoc-va-nga-thuc-day-tru-luong-dau-mo-cua-iran-20250910143820.png" style="height:341px; width:600px" />

(Ảnh minh họa)

D&ugrave; chỉ chiếm tỷ trọng khi&ecirc;m tốn trong sản lượng dầu thế giới, Iran lại c&oacute; ảnh hưởng vượt trội nhờ vị tr&iacute; địa l&yacute; then chốt tại eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển năng lượng sống c&ograve;n của to&agrave;n cầu. Bất kỳ căng thẳng n&agrave;o tại khu vực n&agrave;y đều c&oacute; nguy cơ g&acirc;y gi&aacute;n đoạn nguồn cung v&agrave; khiến gi&aacute; dầu biến động mạnh.

Do c&aacute;c lệnh cấm vận k&eacute;o d&agrave;i, Iran hiện kh&ocirc;ng thể duy tr&igrave; hay mở rộng sản lượng. Hạn chế về c&ocirc;ng nghệ v&agrave; t&agrave;i ch&iacute;nh khiến sản lượng thực tế thấp hơn tiềm năng, thậm ch&iacute; c&oacute; nguy cơ suy giảm nếu trừng phạt kh&ocirc;ng được nới lỏng. V&igrave; vậy, thị trường lu&ocirc;n phải c&acirc;n nhắc song song hai khả năng: Iran c&oacute; thể quay lại với nguồn cung lớn hơn, hoặc tiếp tục bị k&igrave;m h&atilde;m trong d&agrave;i hạn.

Thị trường năng lượng đặc biệt nhạy cảm với c&aacute;c t&iacute;n hiệu ch&iacute;nh trị giữa Washington v&agrave; Tehran. Chỉ trong thời gian ngắn, c&aacute;c th&ocirc;ng tin về đ&agrave;m ph&aacute;n hay căng thẳng ngoại giao cũng đủ l&agrave;m gi&aacute; dầu biến động mạnh, phản &aacute;nh t&acirc;m l&yacute; rủi ro của giới đầu tư. Tiến triển ngoại giao thường k&eacute;o gi&aacute; xuống, trong khi lo ngại đổ vỡ đối thoại hay siết chặt trừng phạt lại đẩy gi&aacute; l&ecirc;n v&agrave; duy tr&igrave; ph&iacute; rủi ro địa ch&iacute;nh trị trong thời gian d&agrave;i.

Ngo&agrave;i ch&iacute;nh trị, c&aacute;c yếu tố t&agrave;i ch&iacute;nh như biến động của đồng USD cũng ảnh hưởng đ&aacute;ng kể. Đồng USD mạnh khiến dầu trở n&ecirc;n đắt hơn với người mua quốc tế, g&acirc;y &aacute;p lực giảm gi&aacute;. Song song đ&oacute;, c&aacute;c dữ liệu kỹ thuật về nguồn cung, như tồn kho dầu th&ocirc; của Mỹ, vẫn đ&oacute;ng vai tr&ograve; điều chỉnh ngắn hạn đối với diễn biến gi&aacute;.

Một yếu tố cốt l&otilde;i kh&aacute;c l&agrave; c&aacute;ch thị trường định gi&aacute; rủi ro địa ch&iacute;nh trị. C&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh ph&acirc;n t&iacute;ch thường xem x&eacute;t nguy cơ gi&aacute;n đoạn nguồn cung từ Iran, khả năng b&ugrave; đắp của c&aacute;c nh&agrave; khai th&aacute;c kh&aacute;c, mức độ dễ tổn thương của c&aacute;c tuyến vận chuyển v&agrave; thời gian gi&aacute;n đoạn dự kiến. Ngay cả khi c&aacute;c nước v&ugrave;ng Vịnh c&oacute; c&ocirc;ng suất dự ph&ograve;ng, độ trễ trong việc tăng sản lượng vẫn khiến thị trường duy tr&igrave; mức ph&iacute; rủi ro nhất định.

Để đối ph&oacute; với trừng phạt, Iran đ&atilde; x&acirc;y dựng mạng lưới hạm đội b&iacute; mật nhằm tiếp tục xuất khẩu dầu. Nhờ hệ thống n&agrave;y, Iran vẫn duy tr&igrave; được d&ograve;ng doanh thu quan trọng cho nền kinh tế, d&ugrave; sản lượng thấp hơn đ&aacute;ng kể so với giai đoạn trước khi bị trừng phạt.

Chiến lược xuất khẩu của Iran tập trung mạnh v&agrave;o ch&acirc;u &Aacute;, đặc biệt l&agrave; Trung Quốc, c&ugrave;ng với việc sử dụng c&aacute;c cơ chế t&agrave;i ch&iacute;nh thay thế để tr&aacute;nh thanh to&aacute;n bằng USD. Điều n&agrave;y kh&ocirc;ng chỉ gi&uacute;p Tehran duy tr&igrave; xuất khẩu m&agrave; c&ograve;n g&oacute;p phần l&agrave;m thay đổi cấu tr&uacute;c v&agrave; d&ograve;ng chảy của thị trường năng lượng to&agrave;n cầu.

Quan hệ Mỹ-Iran gắn chặt với tiến tr&igrave;nh đ&agrave;m ph&aacute;n hạt nh&acirc;n, song kh&aacute;c biệt s&acirc;u sắc về mục ti&ecirc;u v&agrave; điều kiện khiến c&aacute;c cuộc thương lượng thường rơi v&agrave;o bế tắc. Những chu kỳ đ&agrave;m ph&aacute;n gi&aacute;n đoạn n&agrave;y tạo ra trạng th&aacute;i bất ổn k&eacute;o d&agrave;i, khiến gi&aacute; dầu lu&ocirc;n nhạy cảm với tin tức ch&iacute;nh trị li&ecirc;n quan tới Iran.

Ảnh hưởng của ngoại giao dầu mỏ Iran lan tỏa ra to&agrave;n bộ chuỗi cung ứng năng lượng. Nguy cơ gi&aacute;n đoạn từ Iran buộc c&aacute;c nh&agrave; khai th&aacute;c kh&aacute;c phải duy tr&igrave; dự trữ c&ocirc;ng suất cao hơn, l&agrave;m tăng chi ph&iacute; vận tải, bảo hiểm v&agrave; ảnh hưởng tới c&aacute;c quyết định đầu tư năng lượng trong khu vực.

B&agrave;i viết cũng n&ecirc;u ba kịch bản ch&iacute;nh cho thị trường tương lai: Đạt được đột ph&aacute; ngoại giao v&agrave; gi&aacute; dầu giảm; duy tr&igrave; trạng th&aacute;i hiện tại với biến động thường xuy&ecirc;n; hoặc leo thang căng thẳng dẫn tới gi&aacute; tăng mạnh. Mỗi kịch bản đều mang hệ quả kh&aacute;c nhau đối với nguồn cung v&agrave; đầu tư năng lượng to&agrave;n cầu.

Tổng thể, vị thế chiến lược của Iran kh&ocirc;ng chỉ nằm ở sản lượng dầu m&agrave; c&ograve;n ở vai tr&ograve; địa ch&iacute;nh trị v&agrave; địa l&yacute; đặc biệt. Những biến động li&ecirc;n quan tới Tehran tiếp tục l&agrave; nh&acirc;n tố khiến thị trường dầu mỏ to&agrave;n cầu nhạy cảm v&agrave; kh&oacute; lường trong bối cảnh nhu cầu năng lượng c&ograve;n nhiều biến động.

<a href="https://petrotimes.vn/iran-mat-xich-chien-luoc-trong-cau-truc-thi-truong-dau-mo-toan-cau-737620.html">Link gốc</a>

 Bài viết phân tích vai trò chiến lược của Iran trong thị trường dầu khí toàn cầu năm 2026, cho thấy quan hệ ngoại giao Mỹ-Iran là biến số địa chính trị quan trọng ảnh hưởng trực tiếp tới giá dầu và cân bằng cung - cầu.


Thế giới

PetroTimes

Iran - Mắt xích chiến lược trong cấu trúc thị trường dầu mỏ toàn cầu

Nguyễn Đăng Khoa

Iran n&#243; nhận thấy thằng nga n&#243; kh&#244;ng cứu nổi venezuela, cuba n&#234;n buộc phải quay sang th&#226;n mỹ th&#244;i chứ lếu kh&#244;ng thằng gi&#225;o chủ sẽ được hội ngộ với maduro lu&#244;n chứ đ&#249;a

Iran nó nhận thấy thằng nga nó không cứu nổi venezuela, cuba nên buộc phải quay sang thân mỹ thôi chứ lếu không thằng giáo chủ sẽ được hội ngộ với maduro luôn chứ đùa