Từ Vicem Hải V&acirc;n bị hủy ni&ecirc;m yết bắt buộc, Cảng Phước An lỗ hơn 500 tỷ đồng đến Thủy sản Minh Hải ch&igrave;m s&acirc;u trong thua lỗ k&eacute;o d&agrave;i, điểm chung l&agrave; chi ph&iacute; t&agrave;i ch&iacute;nh v&agrave; l&atilde;i vay tăng cao. Thực tế n&agrave;y đặt ra y&ecirc;u cầu cấp b&aacute;ch với doanh nghiệp Việt: quản trị rủi ro d&ograve;ng tiền chặt chẽ hơn để tr&aacute;nh rơi v&agrave;o v&ograve;ng xo&aacute;y lỗ &ndash; nợ.

	Trong một động th&aacute;i g&acirc;y ch&uacute; &yacute; v&agrave;o hạ tuần th&aacute;ng 1/2026, Sở Giao dịch Chứng kho&aacute;n Tp.HCM (HoSE) th&ocirc;ng b&aacute;o về việc sẽ thực hiện hủy ni&ecirc;m yết bắt buộc với cổ phiếu của CTCP Xi măng Vicem Hải V&acirc;n (<a class='symbol'>HVX</a>). Trước đ&oacute;, h&ocirc;m 22/1/2026, HoSE nhận được c&ocirc;ng bố th&ocirc;ng tin b&aacute;o c&aacute;o kiểm to&aacute;n năm 2025 của <a class='symbol'>HVX</a> với t&igrave;nh trạng lợi nhuận sau thuế &acirc;m 45,7 tỷ đồng. V&agrave; t&iacute;nh ra, doanh nghiệp (DN) n&agrave;y đ&atilde; thua lỗ trong 3 năm li&ecirc;n tiếp 2023, 2024, 2025.

	Lỗ đậm v&igrave; nặng g&aacute;nh nợ vay

	Cần nhắc lại, đơn vị kiểm to&aacute;n chỉ ra tại ng&agrave;y 31/12/2025, ph&iacute;a <a class='symbol'>HVX</a> c&oacute; lỗ lũy kế v&agrave; nợ ngắn hạn vượt qu&aacute; t&agrave;i sản ngắn hạn với số tiền lần lượt l&agrave; 142 tỷ đồng v&agrave; 147,85 tỷ đồng. Trong đ&oacute; nợ phải trả C&ocirc;ng ty mẹ - Tổng C&ocirc;ng ty Xi măng Việt Nam v&agrave; c&aacute;c đơn vị th&agrave;nh vi&ecirc;n khoảng 135,26 tỷ đồng.&nbsp;

	<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260128/images/452db84d18d84f9190ad6ec30386b2f0-3923.png" style="width: 604px; height: 388px;">

	Do chi ph&iacute; vốn vượt doanh thu, khoản lỗ sau thuế trong qu&yacute; IV/2025 của CTCP Dầu kh&iacute; Đầu tư Khai th&aacute;c Cảng Phước An l&ecirc;n tới 125 tỷ đồng, tăng gấp 5,2 lần so với mức lỗ c&ugrave;ng kỳ năm trước.

	Theo giới quan s&aacute;t, một trong những nguy&ecirc;n nh&acirc;n ch&iacute;nh khiến cho c&ocirc;ng ty n&ecirc;u tr&ecirc;n thua lỗ li&ecirc;n tiếp trong 3 năm trở lại đ&acirc;y l&agrave; do chi ph&iacute; t&agrave;i ch&iacute;nh v&agrave; nợ vay. Nhất l&agrave; g&aacute;nh nặng nợ vay v&agrave; l&atilde;i vay cao tạo ra &aacute;p lực t&agrave;i ch&iacute;nh lớn, mặc d&ugrave; DN đ&atilde; c&oacute; những nỗ lực giảm dư nợ. Đ&oacute; c&ograve;n l&agrave; do chi ph&iacute; sản xuất tăng khi gi&aacute; vốn cao v&agrave; chi ph&iacute; quản l&yacute; tăng.

	Ngo&agrave;i <a class='symbol'>HVX</a>, trường hợp thua lỗ thứ hai phải kể đến CTCP Dầu kh&iacute; Đầu tư Khai th&aacute;c Cảng Phước An (<a class='symbol'>PAP</a>) vừa c&ocirc;ng bố b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh qu&yacute; IV/2025 cho thấy khoản lỗ sau thuế trong qu&yacute; IV l&ecirc;n tới 125 tỷ đồng, tăng gấp 5,2 lần so với mức lỗ gần 24 tỷ đồng của c&ugrave;ng kỳ năm trước. Nguy&ecirc;n nh&acirc;n l&agrave; do chi ph&iacute; vốn trong kỳ lại vượt doanh thu. C&ugrave;ng với đ&oacute; l&agrave; g&aacute;nh nặng từ c&aacute;c khoản chi ph&iacute; kh&aacute;c tiếp tục gia tăng (trong đ&oacute; chi ph&iacute; t&agrave;i ch&iacute;nh l&ecirc;n tới 79 tỷ đồng, c&ugrave;ng chi ph&iacute; b&aacute;n h&agrave;ng v&agrave; chi ph&iacute; quản l&yacute; doanh nghiệp vẫn ở mức cao).

	T&iacute;nh cả năm 2025, mặc d&ugrave; doanh thu thuần của <a class='symbol'>PAP</a> đạt 155 tỷ đồng, cao gấp khoảng 70 lần so với năm trước, nhưng do chi ph&iacute; tăng nhanh hơn tốc độ tạo doanh thu đ&atilde; khiến DN ghi nhận khoản lỗ sau thuế l&ecirc;n tới 504 tỷ đồng. Đ&acirc;y cũng l&agrave; mức lỗ cao nhất trong lịch sử DN n&agrave;y. Trong đ&oacute;, chi ph&iacute; l&atilde;i vay tiếp tục l&agrave; yếu tố g&acirc;y &aacute;p lực lớn nhất, với tổng số ph&aacute;t sinh trong năm l&ecirc;n tới 277 tỷ đồng.

	Trường hợp thua lỗ thứ ba l&agrave; CTCP Chế biến Thủy sản xuất khẩu Minh Hải (JOS). B&aacute;o c&aacute;o cập nhật b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh qu&yacute; IV/2025 được h&eacute; lộ trong th&aacute;ng 1/2026 cho thấy lợi nhuận sau thuế đạt &acirc;m 177,55 tỷ đồng. T&iacute;nh lũy kế cả năm 2025, mặc d&ugrave; DN n&agrave;y c&oacute; doanh thu đạt 50,21 tỷ đồng (tăng 30,05% so với c&ugrave;ng kỳ) nhưng lợi nhuận lũy kế đạt &acirc;m 189,48 tỷ đồng. Nguy&ecirc;n nh&acirc;n lỗ đậm được cho l&agrave; do chi ph&iacute; t&agrave;i ch&iacute;nh tăng rất cao so với c&ugrave;ng kỳ.

	Đ&acirc;y đ&atilde; l&agrave; năm lỗ thứ 14 li&ecirc;n tiếp của DN n&agrave;y, tổng lỗ lũy kế hơn 760 tỷ đồng. Nhiều năm qua, theo giới quan s&aacute;t, bức tranh t&agrave;i ch&iacute;nh của JOS vẫn phủ m&agrave;u ảm đạm. Việc tăng trưởng nhanh của c&ocirc;ng ty cũng khiến nợ vay v&agrave; h&agrave;ng tồn kho ph&igrave;nh to. Chi ph&iacute; l&atilde;i vay vẫn duy tr&igrave; ở mức cao, khiến DN ch&igrave;m trong thua lỗ.

	T&igrave;nh trạng t&agrave;i ch&iacute;nh sa s&uacute;t k&eacute;o d&agrave;i khiến JOS nhiều lần gặp kh&oacute; trong việc đối chiếu, x&aacute;c nhận số dư nợ gốc, l&atilde;i vay v&agrave; l&atilde;i phạt chậm trả với c&aacute;c ng&acirc;n h&agrave;ng. Nhiều năm liền, c&ocirc;ng ty b&aacute;o c&aacute;o t&igrave;nh trạng nợ qu&aacute; hạn lớn, đ&acirc;y cũng l&agrave; nguy&ecirc;n nh&acirc;n ch&iacute;nh khiến thua lỗ nối d&agrave;i.

	Nh&igrave;n v&agrave;o 3 trường hợp như vậy để thấy đ&oacute; l&agrave; b&agrave;i học cho DN Việt cần phải thận trọng &ldquo;giữ tiền&rdquo; để trong thời gian tới kh&ocirc;ng phải rơi v&agrave;o t&igrave;nh cảnh lỗ đậm.

	&ldquo;Gồng lỗ&rdquo; hay &ldquo;cắt lỗ&rdquo;?

	N&ecirc;n lưu &yacute; th&ecirc;m, trong kết quả điều tra khảo s&aacute;t được đưa ra mới đ&acirc;y của Cục Thống k&ecirc; (Bộ T&agrave;i ch&iacute;nh) đối với xu hướng của c&aacute;c DN ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghiệp chế biến chế tạo c&oacute; chỉ r&otilde; niềm tin của DN chưa thực sự vững chắc, khi vẫn chịu t&aacute;c động bởi nhiều yếu tố bất lợi như chi ph&iacute; sản xuất gia tăng, l&atilde;i suất vay vốn c&ograve;n cao.&nbsp;

	Điều n&agrave;y khiến cho DN vẫn duy tr&igrave; t&acirc;m l&yacute; thận trọng trong quyết định mở rộng đầu tư v&agrave; tuyển dụng lao động, trong bối cảnh sức cầu thị trường trong nước phục hồi chậm, mức độ cạnh tranh ng&agrave;y c&agrave;ng gay gắt.

	Mặc d&ugrave; vậy, theo kết quả khảo s&aacute;t của Cục Thống k&ecirc;, dự b&aacute;o số lượng đơn đặt h&agrave;ng mới qu&yacute; I/2026 so với qu&yacute; IV/2025 tăng với 80,9% DN dự b&aacute;o tăng v&agrave; giữ nguy&ecirc;n. C&ugrave;ng với đ&oacute; c&aacute;c DN dự b&aacute;o số lượng đơn đặt h&agrave;ng xuất khẩu mới qu&yacute; I/2026 khả quan hơn với 81,4% DN dự b&aacute;o tăng v&agrave; giữ nguy&ecirc;n.&nbsp;

	Kết quả khảo s&aacute;t đ&atilde; phần n&agrave;o phản &aacute;nh sự phục hồi từng bước của nhu cầu thị trường trong nước v&agrave; quốc tế. Tuy nhi&ecirc;n, tr&ecirc;n bước đường phục hồi th&igrave; liệu c&aacute;c DN c&oacute; vượt qua th&aacute;ch thức về &aacute;p lực t&agrave;i ch&iacute;nh?

	Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, trong nhận định mới đ&acirc;y về ng&agrave;nh ng&acirc;n h&agrave;ng, Bộ phận ph&acirc;n t&iacute;ch thuộc C&ocirc;ng ty chứng kho&aacute;n VCBS c&oacute; chỉ r&otilde; rủi ro nợ xấu tiềm ẩn đối với hệ thống ng&acirc;n h&agrave;ng trong năm 2026.&nbsp;

	Tr&ecirc;n thực tế, nh&igrave;n lại năm 2025 vừa qua sẽ thấy đ&ecirc;̉ h&ocirc;̃ trợ DN trong giai đoạn khó khăn, ngành ngân hàng đã tri&ecirc;̉n khai chủ trương cơ c&acirc;́u lại nợ và giữ nguyên nhóm nợ theo Thông tư 02/2023, sau đó ti&ecirc;́p tục gia hạn bằng Thông tư 06/2023.&nbsp;

	Cách làm này gi&ocirc;́ng như mua thêm thời gian, giúp DN có cơ hội h&ocirc;̀i phục và ngân hàng tránh phải đ&acirc;̉y nợ ra ngoại bảng ngay lập tức. Thế nhưng, một hệ quả khác của việc cơ c&acirc;́u nợ kéo dài và chênh lệch kỳ hạn là rủi ro thanh khoản gia tăng.

	Ngo&agrave;i ra, x&eacute;t th&ecirc;m về c&acirc;u chuyện &ldquo;giữ tiền&rdquo; của DN, trong buổi chia sẻ gần đ&acirc;y với c&aacute;c DN nhỏ v&agrave; vừa trong m&ugrave;a kinh doanh Tết Nguy&ecirc;n đ&aacute;n 2026, chuy&ecirc;n gia t&agrave;i ch&iacute;nh Nguyễn Thị Cẩm Chi, Gi&aacute;m đốc khối Ph&aacute;t triển bền vững, MCG Management Consulting, c&oacute; lời khuy&ecirc;n cho họ l&agrave; cần chuẩn bị sẵn phương &aacute;n đ&ograve;n bẩy t&agrave;i ch&iacute;nh.

	&ldquo;Chẳng hạn, nếu thấy chắc chắn m&ugrave;a Tết c&oacute; thể b&aacute;n gấp 2&ndash;3 lần b&igrave;nh thường, DN n&ecirc;n t&iacute;nh to&aacute;n vay vốn lưu động trong khả năng trả nợ, thay v&igrave; bỏ lỡ cơ hội v&igrave; thiếu tiền nhập h&agrave;ng&rdquo;, b&agrave; Cẩm Chi n&oacute;i.

	Vị chuy&ecirc;n gia n&agrave;y cho rằng nhiều chủ DN vẫn đang &ldquo;đo&aacute;n d&ograve;ng tiền bằng c&aacute;ch nh&igrave;n số dư t&agrave;i khoản&rdquo;, trong khi d&ograve;ng tiền chuẩn bị cho c&aacute;c bước đầu tư ti&ecirc;u chuẩn 2026 cần được dự b&aacute;o chi tiết, như doanh thu kỳ vọng, chi ph&iacute; ch&iacute;nh, lợi nhuận mục ti&ecirc;u. C&aacute;c DN cũng cần x&aacute;c định r&otilde; phần d&agrave;nh cho đầu tư chuẩn h&oacute;a (m&aacute;y m&oacute;c, chứng nhận, hệ thống truy xuất, đ&agrave;o tạo).

	V&agrave; từ b&agrave;i học thua lỗ do gia tăng chi ph&iacute; v&agrave; l&atilde;i vay, điều mong mỏi trong thời gian tới l&agrave; DN Việt cần quản l&yacute; rủi ro chặt chẽ hơn nữa về d&ograve;ng tiền, kh&ocirc;ng ph&aacute; vỡ c&aacute;c quy tắc đặt ra, như việc &ldquo;gồng lỗ&rdquo; thay v&igrave; &ldquo;cắt lỗ&rdquo; để &ldquo;giữ tiền&rdquo;, nhằm đảm bảo tho&aacute;t khỏi t&igrave;nh h&igrave;nh t&agrave;i ch&iacute;nh sa s&uacute;t.

	Thế Vinh

	<a href="https://vnbusiness.vn/hang-tram-ty-dong-boc-hoi-doanh-nghiep-viet-doi-mat-bai-toan-giu-tien-truoc-ap-luc-no-vay.html">Link gốc</a>

Từ Vicem Hải Vân bị hủy niêm yết bắt buộc, Cảng Phước An lỗ hơn 500 tỷ đồng đến Thủy sản Minh Hải chìm sâu trong thua lỗ kéo dài, điểm chung là chi phí tài chính và lãi vay tăng cao. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp bách với doanh nghiệp Việt: quản trị rủi ro dòng tiền chặt chẽ hơn để tránh rơi vào vòng xoáy lỗ – nợ.
