Cuộc tấn c&ocirc;ng của Mỹ v&agrave; Israel v&agrave;o Iran đ&atilde; l&agrave;m n&oacute;ng lại nguy cơ gi&aacute;n đoạn nguồn cung dầu qua Eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch chi phối 20 - 30% thương mại dầu mỏ to&agrave;n cầu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260302/images/69a3d8fbdc9646282cf23724.jpg" style="height:374px; width:600px">

Eo biển Hormuz đang bị đe dọa

Iran hiện l&agrave; nh&agrave; sản xuất dầu lớn thứ tư trong OPEC, với sản lượng duy tr&igrave; tr&ecirc;n 3 triệu th&ugrave;ng/ng&agrave;y trong th&aacute;ng 1/2026, củng cố vai tr&ograve; đ&aacute;ng kể của nước n&agrave;y trong c&aacute;n c&acirc;n cung cầu năng lượng to&agrave;n cầu. D&ugrave; kh&ocirc;ng ở nh&oacute;m dẫn đầu như Saudi Arabia hay Iraq, quy m&ocirc; khai th&aacute;c của Tehran vẫn đủ lớn để t&aacute;c động đến t&acirc;m l&yacute; thị trường mỗi khi nguồn cung đối mặt rủi ro địa ch&iacute;nh trị.

Theo Bob McNally - người s&aacute;ng lập v&agrave; Chủ tịch của Rapidan Energy, thị trường dầu mỏ từ l&acirc;u đ&atilde; xem nhẹ rủi ro gi&aacute;n đoạn nguồn cung dầu ở Trung Đ&ocirc;ng. C&aacute;c nh&agrave; giao dịch đang đ&aacute;nh gi&aacute; thấp mối đe dọa m&agrave; sự trả đũa của Iran đối với cuộc tấn c&ocirc;ng của Mỹ v&agrave; Israel g&acirc;y ra cho thị trường.

Một số chuy&ecirc;n gia năng lượng cho rằng Iran c&oacute; thể sử dụng đ&ograve;n bẩy địa ch&iacute;nh trị bằng c&aacute;ch l&agrave;m gia tăng rủi ro an ninh tại Eo biển Hormuz nhằm g&acirc;y sức &eacute;p l&ecirc;n Tổng thống Donald Trump. Trong kịch bản tuyến h&agrave;ng hải huyết mạch n&agrave;y bị gi&aacute;n đoạn, gi&aacute; dầu thế giới ho&agrave;n to&agrave;n c&oacute; thể vượt ngưỡng 100 USD/th&ugrave;ng do lo ngại đứt g&atilde;y nguồn cung, khi khoảng 20% lưu lượng dầu thương mại to&agrave;n cầu đi qua khu vực n&agrave;y mỗi ng&agrave;y.

Tehran được cho l&agrave; sở hữu đ&aacute;ng kể vũ kh&iacute; c&oacute; thể g&acirc;y gi&aacute;n đoạn nghi&ecirc;m trọng hoạt động vận tải thương mại khi căng thẳng leo thang. Điều n&agrave;y đồng nghĩa bất kỳ biến động n&agrave;o tại Hormuz cũng c&oacute; thể nhanh ch&oacute;ng chuyển h&oacute;a th&agrave;nh &aacute;p lực tăng gi&aacute; tr&ecirc;n thị trường năng lượng quốc tế.

Theo một số nguồn tin, Iran đ&atilde; tuy&ecirc;n bố phong tỏa cửa Eo biển Hormuz, đồng thời cảnh b&aacute;o kh&ocirc;ng đảm bảo an to&agrave;n cho tất cả t&agrave;u thuyền đi v&agrave;o khu vực n&agrave;y. Nhiều t&agrave;u chở dầu buộc phải điều chỉnh hải tr&igrave;nh hoặc neo chờ để đ&aacute;nh gi&aacute; t&igrave;nh h&igrave;nh an ninh.

Theo dữ liệu từ Kpler, trong năm 2025 c&oacute; hơn 14 triệu th&ugrave;ng dầu mỗi ng&agrave;y được vận chuyển qua Eo biển Hormuz, tương đương khoảng 1/3 tổng lượng dầu th&ocirc; xuất khẩu bằng đường biển tr&ecirc;n to&agrave;n cầu. Con số n&agrave;y cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của thị trường năng lượng thế giới v&agrave;o tuyến h&agrave;ng hải then chốt n&agrave;y.

Khoảng 3/4 lượng dầu đi qua Hormuz được xuất sang c&aacute;c nền kinh tế ch&acirc;u &Aacute;, bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản v&agrave; H&agrave;n Quốc. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, ri&ecirc;ng Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - tiếp nhận khoảng một nửa tổng lượng dầu th&ocirc; nhập khẩu qua eo biển n&agrave;y, củng cố vai tr&ograve; trung t&acirc;m của ch&acirc;u &Aacute; trong cấu tr&uacute;c nhu cầu năng lượng to&agrave;n cầu.

Phần lớn nguồn cung dầu xuất khẩu từ c&aacute;c quốc gia v&ugrave;ng Vịnh phải đi qua Eo biển Hormuz trước khi tiếp cận thị trường quốc tế. Nếu eo biển n&agrave;y bị phong tỏa k&eacute;o d&agrave;i, d&ograve;ng chảy dầu mỏ từ khu vực gi&agrave;u trữ lượng nhất thế giới sẽ bị gi&aacute;n đoạn nghi&ecirc;m trọng, khiến thị trường to&agrave;n cầu rơi v&agrave;o trạng th&aacute;i c&ocirc; lập về nguồn cung trong ngắn hạn.

Kh&ocirc;ng chỉ dầu th&ocirc;, khoảng 20% sản lượng kh&iacute; tự nhi&ecirc;n h&oacute;a lỏng (LNG) xuất khẩu to&agrave;n cầu cũng trung chuyển qua Hormuz, phần lớn đến từ Qatar - một trong những nh&agrave; cung cấp LNG h&agrave;ng đầu thế giới. Nếu tuyến vận tải n&agrave;y bị đ&igrave;nh trệ, khối lượng kh&iacute; đốt n&oacute;i tr&ecirc;n gần như kh&ocirc;ng thể được thay thế kịp thời, l&agrave;m gia tăng &aacute;p lực l&ecirc;n gi&aacute; năng lượng v&agrave; an ninh cung ứng của nhiều nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu.

Chỉ một phần nhỏ lượng dầu đi qua Eo biển Hormuz c&oacute; thể được chuyển hướng khi tuyến n&agrave;y bị gi&aacute;n đoạn. Saudi Arabia c&oacute; đường ống Đ&ocirc;ng - T&acirc;y đưa dầu ra Biển Đỏ, c&ograve;n UAE c&oacute; tuyến ống dẫn ra Vịnh Oman để tr&aacute;nh Hormuz. Tuy nhi&ecirc;n, c&ocirc;ng suất c&aacute;c tuyến thay thế n&agrave;y kh&oacute; b&ugrave; đắp ho&agrave;n to&agrave;n lưu lượng khổng lồ vốn trung chuyển qua eo biển chiến lược n&agrave;y.

Iran đ&atilde; ph&oacute;ng t&ecirc;n lửa nhằm v&agrave;o c&aacute;c căn cứ của Mỹ tại Qatar, Kuwait, UAE v&agrave; Bahrain. Theo &ocirc;ng Tom Kloza, chuy&ecirc;n gia tại Kloza Advisors, c&aacute;c động th&aacute;i n&agrave;y c&oacute; thể l&agrave;m gia tăng rủi ro đối với hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz, qua đ&oacute; t&aacute;c động đến thị trường năng lượng to&agrave;n cầu.

Theo &ocirc;ng Kevin Book, Gi&aacute;m đốc điều h&agrave;nh nghi&ecirc;n cứu tại ClearView Energy Partners, ch&iacute;nh quyền của Tổng thống Donald Trump c&oacute; thể c&acirc;n nhắc sử dụng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) nếu gi&aacute; dầu tăng vọt nhằm ổn định thị trường. Lượng dầu tại SPR hiện v&agrave;o khoảng 415 triệu th&ugrave;ng, tạo dư địa nhất định để Washington can thiệp trong trường hợp nguồn cung to&agrave;n cầu bị gi&aacute;n đoạn.

Tuy vậy, c&aacute;c chuy&ecirc;n gia cảnh b&aacute;o rằng trong khủng hoảng nguồn cung, yếu tố thời gian v&agrave; quy m&ocirc; đều mang t&iacute;nh quyết định. Nếu xảy ra gi&aacute;n đoạn to&agrave;n diện tại Eo biển Hormuz, mức độ thiếu hụt c&oacute; thể vượt qu&aacute; khả năng b&ugrave; đắp của SPR cũng như nguồn dự trữ chung của c&aacute;c nước thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Trương Khắc Tr&agrave;

<a href="https://diendandoanhnghiep.vn/gia-dau-se-tang-len-toi-dau-do-xung-dot-trung-dong-10171952.html">Link gốc</a>

Cuộc tấn công của Mỹ và Israel vào Iran đã làm nóng lại nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu qua Eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch chi phối 20 - 30% thương mại dầu mỏ toàn cầu.



Cuộc tấn c&ocirc;ng của Mỹ v&agrave; Israel v&agrave;o Iran đ&atilde; l&agrave;m n&oacute;ng lại nguy cơ gi&aacute;n đoạn nguồn cung dầu qua Eo biển Hormuz - tuyến huyết mạch chi phối 20 - 30% thương mại dầu mỏ to&agrave;n cầu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260302/images/69a3d8fbdc9646282cf23724.jpg" style="height:374px; width:600px" />

Eo biển Hormuz đang bị đe dọa

Iran hiện l&agrave; nh&agrave; sản xuất dầu lớn thứ tư trong OPEC, với sản lượng duy tr&igrave; tr&ecirc;n 3 triệu th&ugrave;ng/ng&agrave;y trong th&aacute;ng 1/2026, củng cố vai tr&ograve; đ&aacute;ng kể của nước n&agrave;y trong c&aacute;n c&acirc;n cung cầu năng lượng to&agrave;n cầu. D&ugrave; kh&ocirc;ng ở nh&oacute;m dẫn đầu như Saudi Arabia hay Iraq, quy m&ocirc; khai th&aacute;c của Tehran vẫn đủ lớn để t&aacute;c động đến t&acirc;m l&yacute; thị trường mỗi khi nguồn cung đối mặt rủi ro địa ch&iacute;nh trị.

Theo Bob McNally - người s&aacute;ng lập v&agrave; Chủ tịch của Rapidan Energy, thị trường dầu mỏ từ l&acirc;u đ&atilde; xem nhẹ rủi ro gi&aacute;n đoạn nguồn cung dầu ở Trung Đ&ocirc;ng. C&aacute;c nh&agrave; giao dịch đang đ&aacute;nh gi&aacute; thấp mối đe dọa m&agrave; sự trả đũa của Iran đối với cuộc tấn c&ocirc;ng của Mỹ v&agrave; Israel g&acirc;y ra cho thị trường.

Một số chuy&ecirc;n gia năng lượng cho rằng Iran c&oacute; thể sử dụng đ&ograve;n bẩy địa ch&iacute;nh trị bằng c&aacute;ch l&agrave;m gia tăng rủi ro an ninh tại Eo biển Hormuz nhằm g&acirc;y sức &eacute;p l&ecirc;n Tổng thống Donald Trump. Trong kịch bản tuyến h&agrave;ng hải huyết mạch n&agrave;y bị gi&aacute;n đoạn, gi&aacute; dầu thế giới ho&agrave;n to&agrave;n c&oacute; thể vượt ngưỡng 100 USD/th&ugrave;ng do lo ngại đứt g&atilde;y nguồn cung, khi khoảng 20% lưu lượng dầu thương mại to&agrave;n cầu đi qua khu vực n&agrave;y mỗi ng&agrave;y.

Tehran được cho l&agrave; sở hữu đ&aacute;ng kể vũ kh&iacute; c&oacute; thể g&acirc;y gi&aacute;n đoạn nghi&ecirc;m trọng hoạt động vận tải thương mại khi căng thẳng leo thang. Điều n&agrave;y đồng nghĩa bất kỳ biến động n&agrave;o tại Hormuz cũng c&oacute; thể nhanh ch&oacute;ng chuyển h&oacute;a th&agrave;nh &aacute;p lực tăng gi&aacute; tr&ecirc;n thị trường năng lượng quốc tế.

Theo một số nguồn tin, Iran đ&atilde; tuy&ecirc;n bố phong tỏa cửa Eo biển Hormuz, đồng thời cảnh b&aacute;o kh&ocirc;ng đảm bảo an to&agrave;n cho tất cả t&agrave;u thuyền đi v&agrave;o khu vực n&agrave;y. Nhiều t&agrave;u chở dầu buộc phải điều chỉnh hải tr&igrave;nh hoặc neo chờ để đ&aacute;nh gi&aacute; t&igrave;nh h&igrave;nh an ninh.

Theo dữ liệu từ Kpler, trong năm 2025 c&oacute; hơn 14 triệu th&ugrave;ng dầu mỗi ng&agrave;y được vận chuyển qua Eo biển Hormuz, tương đương khoảng 1/3 tổng lượng dầu th&ocirc; xuất khẩu bằng đường biển tr&ecirc;n to&agrave;n cầu. Con số n&agrave;y cho thấy mức độ phụ thuộc lớn của thị trường năng lượng thế giới v&agrave;o tuyến h&agrave;ng hải then chốt n&agrave;y.

Khoảng 3/4 lượng dầu đi qua Hormuz được xuất sang c&aacute;c nền kinh tế ch&acirc;u &Aacute;, bao gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản v&agrave; H&agrave;n Quốc. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, ri&ecirc;ng Trung Quốc - nền kinh tế lớn thứ hai thế giới - tiếp nhận khoảng một nửa tổng lượng dầu th&ocirc; nhập khẩu qua eo biển n&agrave;y, củng cố vai tr&ograve; trung t&acirc;m của ch&acirc;u &Aacute; trong cấu tr&uacute;c nhu cầu năng lượng to&agrave;n cầu.

Phần lớn nguồn cung dầu xuất khẩu từ c&aacute;c quốc gia v&ugrave;ng Vịnh phải đi qua Eo biển Hormuz trước khi tiếp cận thị trường quốc tế. Nếu eo biển n&agrave;y bị phong tỏa k&eacute;o d&agrave;i, d&ograve;ng chảy dầu mỏ từ khu vực gi&agrave;u trữ lượng nhất thế giới sẽ bị gi&aacute;n đoạn nghi&ecirc;m trọng, khiến thị trường to&agrave;n cầu rơi v&agrave;o trạng th&aacute;i c&ocirc; lập về nguồn cung trong ngắn hạn.

Kh&ocirc;ng chỉ dầu th&ocirc;, khoảng 20% sản lượng kh&iacute; tự nhi&ecirc;n h&oacute;a lỏng (LNG) xuất khẩu to&agrave;n cầu cũng trung chuyển qua Hormuz, phần lớn đến từ Qatar - một trong những nh&agrave; cung cấp LNG h&agrave;ng đầu thế giới. Nếu tuyến vận tải n&agrave;y bị đ&igrave;nh trệ, khối lượng kh&iacute; đốt n&oacute;i tr&ecirc;n gần như kh&ocirc;ng thể được thay thế kịp thời, l&agrave;m gia tăng &aacute;p lực l&ecirc;n gi&aacute; năng lượng v&agrave; an ninh cung ứng của nhiều nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu.

Chỉ một phần nhỏ lượng dầu đi qua Eo biển Hormuz c&oacute; thể được chuyển hướng khi tuyến n&agrave;y bị gi&aacute;n đoạn. Saudi Arabia c&oacute; đường ống Đ&ocirc;ng - T&acirc;y đưa dầu ra Biển Đỏ, c&ograve;n UAE c&oacute; tuyến ống dẫn ra Vịnh Oman để tr&aacute;nh Hormuz. Tuy nhi&ecirc;n, c&ocirc;ng suất c&aacute;c tuyến thay thế n&agrave;y kh&oacute; b&ugrave; đắp ho&agrave;n to&agrave;n lưu lượng khổng lồ vốn trung chuyển qua eo biển chiến lược n&agrave;y.

Iran đ&atilde; ph&oacute;ng t&ecirc;n lửa nhằm v&agrave;o c&aacute;c căn cứ của Mỹ tại Qatar, Kuwait, UAE v&agrave; Bahrain. Theo &ocirc;ng Tom Kloza, chuy&ecirc;n gia tại Kloza Advisors, c&aacute;c động th&aacute;i n&agrave;y c&oacute; thể l&agrave;m gia tăng rủi ro đối với hoạt động vận tải qua Eo biển Hormuz, qua đ&oacute; t&aacute;c động đến thị trường năng lượng to&agrave;n cầu.

Theo &ocirc;ng Kevin Book, Gi&aacute;m đốc điều h&agrave;nh nghi&ecirc;n cứu tại ClearView Energy Partners, ch&iacute;nh quyền của Tổng thống Donald Trump c&oacute; thể c&acirc;n nhắc sử dụng Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) nếu gi&aacute; dầu tăng vọt nhằm ổn định thị trường. Lượng dầu tại SPR hiện v&agrave;o khoảng 415 triệu th&ugrave;ng, tạo dư địa nhất định để Washington can thiệp trong trường hợp nguồn cung to&agrave;n cầu bị gi&aacute;n đoạn.

Tuy vậy, c&aacute;c chuy&ecirc;n gia cảnh b&aacute;o rằng trong khủng hoảng nguồn cung, yếu tố thời gian v&agrave; quy m&ocirc; đều mang t&iacute;nh quyết định. Nếu xảy ra gi&aacute;n đoạn to&agrave;n diện tại Eo biển Hormuz, mức độ thiếu hụt c&oacute; thể vượt qu&aacute; khả năng b&ugrave; đắp của SPR cũng như nguồn dự trữ chung của c&aacute;c nước thuộc Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).

Trương Khắc Tr&agrave;

<a href="https://diendandoanhnghiep.vn/gia-dau-se-tang-len-toi-dau-do-xung-dot-trung-dong-10171952.html">Link gốc</a>