L&ocirc; tr&aacute;i phiếu ngh&igrave;n tỷ m&agrave; Gelex ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2020 để r&oacute;t vốn v&agrave;o 2 dự &aacute;n năng lượng đang chảy về đ&acirc;u khi tập đo&agrave;n đ&atilde; b&aacute;n sạch cho đối t&aacute;c ngoại từ năm 2024?

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(2)(1).jpg" style="height:401px; width:600px">

GELEX bị Thanh tra Ch&iacute;nh phủ n&ecirc;u t&ecirc;n do vi phạm về tr&aacute;i phiếu.

Thanh tra Ch&iacute;nh phủ vừa c&ocirc;ng bố kết luận về việc Tập đo&agrave;n Gelex (M&atilde;: <a class='symbol'>GEX</a>) sử dụng tiền thu từ tr&aacute;i phiếu kh&ocirc;ng đ&uacute;ng kế hoạch đ&atilde; c&ocirc;ng bố với nh&agrave; đầu tư. Ngo&agrave;i ra, doanh nghiệp n&agrave;y c&ograve;n sử dụng tiền thu được từ đợt ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu cho mục đ&iacute;ch kh&aacute;c trước khi Hội nghị người sở hữu tr&aacute;i phiếu th&ocirc;ng qua Nghị quyết về việc thay đổi mục đ&iacute;ch sử dụng.

Tho&aacute;i vốn khỏi dự &aacute;n nhưng l&ocirc; tr&aacute;i phiếu vẫn lưu h&agrave;nh

Kết luận kh&ocirc;ng đề cập chi tiết vi phạm của Gelex. Theo t&agrave;i liệu VietTimes c&oacute; được, trong năm t&agrave;i ch&iacute;nh 2025, Gelex đ&atilde; vay nợ mới th&ecirc;m gần 38.500 tỷ đồng, tăng th&ecirc;m 11.700 tỷ, tức tăng tới 44% so với năm 2024. Trong khi đ&oacute;, tập đo&agrave;n chỉ trả nợ gốc vay 28.000 tỷ.

Với việc tăng cường đi vay trong năm qua, Gelex đ&atilde; đưa quy m&ocirc; dư nợ đi vay t&agrave;i ch&iacute;nh tại cuối năm 2025 l&ecirc;n khoảng 28.800 tỷ đồng, chiếm tới 66% tổng nợ phải trả của tập đo&agrave;n. Con số dư nợ n&agrave;y gần xấp xỉ vốn chủ sở hữu (khoảng hơn 30.000 tỷ đồng).

Trong số n&agrave;y, khoản vay từ ng&acirc;n h&agrave;ng l&agrave; lớn nhất, c&ograve;n dư nợ tr&aacute;i phiếu l&agrave; 1.139 tỷ đồng, tăng kh&ocirc;ng đ&aacute;ng kể so với số dư đầu năm 2025.

Khoản tr&aacute;i phiếu n&agrave;y của Gelex c&oacute; l&atilde;i suất l&agrave; 6,95%/năm, kỳ hạn 10 năm. Tr&aacute;i phiếu n&agrave;y được ph&aacute;t h&agrave;nh từ th&aacute;ng 1/2020, được bảo l&atilde;nh thanh to&aacute;n bởi Quỹ Đầu tư v&agrave; Bảo l&atilde;nh t&iacute;n dụng (Credit Guarantee and Investment Facility - CGIF) - một quỹ đầu tư t&iacute;n th&aacute;c của Ng&acirc;n h&agrave;ng Ph&aacute;t triển ch&acirc;u &Aacute; (ADB).

Quỹ Đầu tư v&agrave; Bảo l&atilde;nh t&iacute;n dụng được g&oacute;p vốn ch&iacute;nh từ ch&iacute;nh phủ c&aacute;c nước ASEAN+3 (gồm 10 th&agrave;nh vi&ecirc;n ASEAN c&ugrave;ng với Trung Quốc, Nhật Bản, H&agrave;n Quốc) v&agrave; Ng&acirc;n h&agrave;ng ADB, c&oacute; quy m&ocirc; hơn 1 tỷ USD. Ti&ecirc;u ch&iacute; để cấp bảo l&atilde;nh của CGIF l&agrave; c&aacute;c doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, c&oacute; năng lực ph&aacute;t triển trong tương lai, đồng thời tu&acirc;n thủ chặt chẽ c&aacute;c ti&ecirc;u chuẩn về m&ocirc;i trường v&agrave; x&atilde; hội của ADB.

Khi đ&oacute;, Ng&acirc;n h&agrave;ng Standard Chartered Việt Nam đồng h&agrave;nh c&ugrave;ng Gelex với vai tr&ograve; đại l&yacute; ph&aacute;t h&agrave;nh, ph&acirc;n phối tr&aacute;i phiếu tới c&aacute;c nh&agrave; đầu tư tổ chức trong nước v&agrave; quốc tế.

Theo kế hoạch ban đầu, Gelex d&ugrave;ng to&agrave;n bộ số tiền huy động được (1.150 tỷ đồng) cho c&aacute;c dự &aacute;n năng lượng t&aacute;i tạo đ&atilde; v&agrave; đang được triển khai của Tổng c&ocirc;ng ty như Nh&agrave; m&aacute;y điện mặt trời Ninh Thuận (50MW), Điện gi&oacute; Hướng Ph&ugrave;ng 2 v&agrave; 3 (50 MW).

Theo th&ocirc;ng tin VietTimes c&oacute; được, Gelex đ&atilde; tho&aacute;i vốn danh mục năng lượng t&aacute;i tạo trong giữa năm 2024 (tức l&agrave; 4 năm sau khi ph&aacute;t h&agrave;nh th&agrave;nh c&ocirc;ng l&ocirc; tr&aacute;i phiếu n&agrave;y), trong đ&oacute; c&oacute; 2 dự &aacute;n ở Ninh Thuận v&agrave; Điện gi&oacute; Hướng Ph&ugrave;ng 2 v&agrave; 3 cho đối t&aacute;c Sembcorp (SingaporeNgay trong qu&yacute; II năm 2024, Gelex đ&atilde; nhận về khoản doanh thu t&agrave;i ch&iacute;nh tăng đột biến hơn 10 lần l&ecirc;n 1.086 tỷ đồng nhờ b&aacute;n dự &aacute;n năng lượng n&agrave;y. Đ&acirc;y cũng l&agrave; động lực ch&iacute;nh gi&uacute;p cho tập đo&agrave;n b&aacute;o l&atilde;i r&ograve;ng đột biến kỷ lục tới 1.600 tỷ v&agrave;o năm 2024 (gấp 5 lần c&ugrave;ng kỳ).

Thời điểm ph&aacute;t h&agrave;nh l&ocirc; tr&aacute;i phiếu n&agrave;y l&agrave; v&agrave;o 2020, định hướng của Gelex khi đ&oacute; l&agrave; huy động vốn vay d&agrave;i hạn v&agrave; l&atilde;i suất cố định cho c&aacute;c dự &aacute;n cơ sở hạ tầng nhằm giảm thiểu rủi ro biến động l&atilde;i suất v&agrave; cố định được hiệu quả của c&aacute;c dự &aacute;n hạ tầng.

C&oacute; thể thấy, số tiền hơn 1.000 tỷ đồng thu được từ b&aacute;n c&aacute;c dự &aacute;n năng lượng v&agrave;o năm 2024 c&oacute; thể thanh to&aacute;n gần như to&agrave;n bộ l&ocirc; tr&aacute;i phiếu được ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2020 được bảo l&atilde;nh bởi CGIF. Như vậy tại sao đến thời điểm hiện tại l&ocirc; tr&aacute;i phiếu n&agrave;y vẫn c&ograve;n tồn tại? V&agrave; mục đ&iacute;ch sử dụng số vốn thu được liệu c&oacute; thực sự d&agrave;nh cho dự &aacute;n điện mặt trời ở Ninh Thuận v&agrave; Hướng Ph&ugrave;ng 2 v&agrave; 3 hay kh&ocirc;ng khi 2 dự &aacute;n n&agrave;y đ&atilde; vận h&agrave;nh thương mại lần lượt v&agrave;o th&aacute;ng 5/2019 v&agrave; th&aacute;ng 10/2021?

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image(8).png" style="height:338px; width:600px">

L&ocirc; tr&aacute;i phiếu đang lưu h&agrave;nh của Gelex theo kế hoạch l&agrave; t&agrave;i trợ cho Dự &aacute;n Trang trại Điện mặt trời Gelex Ninh Thuận nhưng đến nay tập đo&agrave;n đ&atilde; tho&aacute;i vốn. Ảnh: Gelex.

Mỗi năm trả l&atilde;i vay hơn 1.000 tỷ đồng

Thống k&ecirc; của VietTimes cho thấy Gelex đẩy mạnh vay nợ tr&aacute;i phiếu trong giai đoạn 2019 &ndash; 2022, thời điểm &ldquo;đỉnh cao&rdquo; của việc huy động tr&aacute;i phiếu tr&ecirc;n thị trường khiến doanh nghiệp từ nhỏ đến lớn đều đua nhau ph&aacute;t h&agrave;nh.

Trong đ&oacute;, số dư từ k&ecirc;nh vay nợ tr&aacute;i phiếu của Gelex đạt đỉnh điểm v&agrave;o năm 2020 khi l&ecirc;n tới hơn 7.000 tỷ đồng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(1).png" style="height:343px; width:600px">

Nguồn: Thống k&ecirc; từ b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh.

Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, kỳ hạn ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu của Gelex đa số k&eacute;o d&agrave;i 5 &ndash; 10 năm. Tuy nhi&ecirc;n ghi nhận cho thấy tại cuối năm 2025, Gelex chỉ c&ograve;n 1 l&ocirc; tr&aacute;i phiếu trị gi&aacute; 1.100 tỷ.

Thực tế ghi nhận Gelex đ&atilde; li&ecirc;n tục mua lại trước hạn c&aacute;c l&ocirc; tr&aacute;i phiếu với tổng gi&aacute; trị l&ecirc;n đến h&agrave;ng ngh&igrave;n tỷ đồng trong giai đoạn 2022 &ndash; 2023, sớm hơn rất nhiều so với thời điểm đ&aacute;o hạn tr&aacute;i phiếu.

Việc mua lại tr&aacute;i phiếu trước hạn theo Gelex l&agrave; gi&uacute;p tối ưu d&ograve;ng tiền d&agrave;i hạn, giảm chi ph&iacute; l&atilde;i vay v&agrave; tối ưu cấu tr&uacute;c vay nợ.

Trong khi giảm mạnh vay nợ tr&aacute;i phiếu th&igrave; Gelex lại t&iacute;ch cực huy động vốn qua k&ecirc;nh ng&acirc;n h&agrave;ng.

Nếu t&iacute;nh giai đoạn 2020 &ndash; 2025, dư nợ vay tr&aacute;i phiếu của Gelex giảm khoảng 6.000 tỷ đồng, nhưng vay từ ng&acirc;n h&agrave;ng lại tăng tới hơn 22.000 tỷ. Quy m&ocirc; dư nợ cho vay theo đ&oacute; cũng xu hướng &ldquo;ph&igrave;nh to&rdquo; để t&agrave;i trợ cho hệ sinh th&aacute;i đa ng&agrave;nh của Gelex.

V&igrave; dư nợ vay mở rộng theo thời gian, Gelex cũng phải bỏ ra một số tiền kh&ocirc;ng hề nhỏ để trả chi ph&iacute; l&atilde;i vay. Kể từ năm 2021 trở đi, tập đo&agrave;n mỗi năm ti&ecirc;u tốn 1.100 tỷ - 1.400 tỷ đồng để trả khoản chi ph&iacute; n&agrave;y (bao gồm l&atilde;i vay ng&acirc;n h&agrave;ng v&agrave; l&atilde;i vay tr&aacute;i phiếu). Con số n&agrave;y theo thống k&ecirc; của VietTimes gần xấp xỉ với chi ph&iacute; b&aacute;n h&agrave;ng v&agrave; chi ph&iacute; quản l&yacute; doanh nghiệp của Gelex.

Việc ti&ecirc;u tốn hơn ngh&igrave;n tỷ đồng để trả l&atilde;i vay đ&atilde; b&agrave;o m&ograve;n lợi nhuận gộp của tập đo&agrave;n gắn liền với t&ecirc;n tuổi &ocirc;ng Nguyễn Văn Tuấn (khoảng 4.000 tỷ đến 8.400 tỷ đồng với c&ugrave;ng giai đoạn).

Thậm ch&iacute;, chi ph&iacute; l&atilde;i vay c&oacute; l&uacute;c chiếm tới gần 30% lợi nhuận gộp của Gelex, song đến 2025 th&igrave; đ&atilde; giảm xuống c&ograve;n 14%.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(3)(1).png" style="height:353px; width:600px">

Nguồn: Thống k&ecirc; từ b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh.

V&igrave; sao Gelex chủ động thu hẹp dư nợ tr&aacute;i phiếu?

Ngo&agrave;i yếu tố chủ quan bắt nguồn từ việc muốn cơ cấu lại dư nợ của Gelex, th&igrave; việc nhanh ch&oacute;ng chủ động mua lại h&agrave;ng ngh&igrave;n tỷ đồng tr&aacute;i phiếu trước đ&aacute;o hạn từ năm 2022 trở đi được đặt trong bối cảnh vĩ m&ocirc; đầy biến động thời điểm đ&oacute;.

Tr&aacute;i phiếu doanh nghiệp (TPDN) được cho l&agrave; &ldquo;thức giấc&rdquo; v&agrave;o năm 2018 v&agrave; bắt đầu &ldquo;thăng hoa&rdquo; giai đoạn 2020 &ndash; 2021, bất chấp khi đ&oacute; l&agrave; đỉnh điểm dịch bệnh COVID-19 ho&agrave;nh h&agrave;nh tại Việt Nam.

Năm 2020, quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh TPDN l&ecirc;n đến gần 467.000 tỷ đồng, tăng 58% so với năm 2019. Năm 2021, thị trường sơ cấp TPDN đạt đỉnh với 637.000 tỷ đồng, tăng 37% so với năm 2020, gấp khoảng 3 lần quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2018 v&agrave; 6 lần quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2017.

Tỷ trọng quy m&ocirc; thị trường TPDN tr&ecirc;n GDP cả nước cũng tăng tương ứng, từ mức chưa tới 2% v&agrave;o năm 2012 l&ecirc;n đến hơn 17% v&agrave;o năm 2020. Tốc độ tăng trưởng n&agrave;y ho&agrave;n to&agrave;n vượt trội so với tốc độ tăng trưởng huy động tiền gửi của hệ thống ng&acirc;n h&agrave;ng. Điều n&agrave;y đ&atilde; tạo n&ecirc;n một tầm v&oacute;c mới cho thị trường TPDN thời điểm đ&oacute;.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(4).png" style="height:345px; width:600px">

Quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu b&ugrave;ng nổ giai đoạn 2020 - 2021 v&agrave; &quot;đ&oacute;ng băng&quot; 2022. Đến nay TPDN vẫn chưa về lại thời ho&agrave;ng kim 2021. Nguồn: Hiệp hội Thị trường Tr&aacute;i phiếu Việt Nam

Tuy nhi&ecirc;n đến năm 2022, một quả bom ph&aacute;t nổ đ&atilde; l&agrave;m chấn động thị trường TPDN v&agrave; khiến n&oacute; rơi v&agrave;o khủng hoảng.

Khi đ&oacute; nhiều doanh nghiệp lớn vi phạm ph&aacute;p luật trong ph&aacute;t h&agrave;nh, ph&acirc;n phối tr&aacute;i phiếu ri&ecirc;ng lẻ v&agrave; đ&atilde; bị bắt giữ trong năm 2022, đơn cử l&agrave; Tập đo&agrave;n Vạn Thịnh Ph&aacute;t (đứng sau l&agrave; b&agrave; Trương Mỹ Lan) v&agrave; Tập đo&agrave;n T&acirc;n Ho&agrave;ng Minh (của &ocirc;ng Đỗ Anh Dũng).

Khi đ&oacute;, người d&acirc;n &ugrave;n &ugrave;n b&aacute;n th&aacute;o tr&aacute;i phiếu bằng mọi gi&aacute;, bất chấp doanh nghiệp ph&aacute;t h&agrave;nh khỏe hay yếu. L&agrave;n s&oacute;ng b&aacute;n th&aacute;o chạy khỏi tr&aacute;i phiếu (bond run) đ&atilde; lan sang c&aacute;c quỹ tr&aacute;i phiếu (fund run), đẩy nhiều quỹ đầu tư trước nguy cơ mất thanh khoản tạm thời, hệ thống ng&acirc;n h&agrave;ng cũng bị ảnh hưởng.

Số liệu cho thấy việc ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu gần như đ&oacute;ng băng trong nửa cuối năm 2022. Trong khi đ&oacute;, số doanh nghiệp kh&ocirc;ng thể trả nợ tr&aacute;i phiếu đ&uacute;ng hạn, t&igrave;m c&aacute;ch gi&atilde;n, ho&atilde;n với tr&aacute;i chủ vẫn tiếp tục tăng l&ecirc;n theo ng&agrave;y.

Việc thị trường TPDN biến động đ&atilde; khiến nhiều doanh nghiệp ưu ti&ecirc;n giảm dư nợ cũ trước hạn để tr&aacute;nh rủi ro t&agrave;i ch&iacute;nh như tr&aacute;nh g&aacute;nh nặng nợ đ&aacute;o hạn v&agrave; củng cố niềm tin nh&agrave; đầu tư. Đ&acirc;y cũng l&agrave; nguy&ecirc;n nh&acirc;n khiến Gelex chủ động trả nợ tr&aacute;i phiếu trước hạn.

<a href="https://viettimes.vn/dau-hoi-ve-viec-huy-dong-trai-phieu-cua-gelex-post194749.html">Link gốc</a>

Lô trái phiếu nghìn tỷ mà Gelex phát hành năm 2020 để rót vốn vào 2 dự án năng lượng đang chảy về đâu khi tập đoàn đã bán sạch cho đối tác ngoại từ năm 2024?



L&ocirc; tr&aacute;i phiếu ngh&igrave;n tỷ m&agrave; Gelex ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2020 để r&oacute;t vốn v&agrave;o 2 dự &aacute;n năng lượng đang chảy về đ&acirc;u khi tập đo&agrave;n đ&atilde; b&aacute;n sạch cho đối t&aacute;c ngoại từ năm 2024?

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(2)(1).jpg" style="height:401px; width:600px" />

GELEX bị Thanh tra Ch&iacute;nh phủ n&ecirc;u t&ecirc;n do vi phạm về tr&aacute;i phiếu.

Thanh tra Ch&iacute;nh phủ vừa c&ocirc;ng bố kết luận về việc Tập đo&agrave;n Gelex (M&atilde;: GEX) sử dụng tiền thu từ tr&aacute;i phiếu kh&ocirc;ng đ&uacute;ng kế hoạch đ&atilde; c&ocirc;ng bố với nh&agrave; đầu tư. Ngo&agrave;i ra, doanh nghiệp n&agrave;y c&ograve;n sử dụng tiền thu được từ đợt ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu cho mục đ&iacute;ch kh&aacute;c trước khi Hội nghị người sở hữu tr&aacute;i phiếu th&ocirc;ng qua Nghị quyết về việc thay đổi mục đ&iacute;ch sử dụng.

Tho&aacute;i vốn khỏi dự &aacute;n nhưng l&ocirc; tr&aacute;i phiếu vẫn lưu h&agrave;nh

Kết luận kh&ocirc;ng đề cập chi tiết vi phạm của Gelex. Theo t&agrave;i liệu VietTimes c&oacute; được, trong năm t&agrave;i ch&iacute;nh 2025, Gelex đ&atilde; vay nợ mới th&ecirc;m gần 38.500 tỷ đồng, tăng th&ecirc;m 11.700 tỷ, tức tăng tới 44% so với năm 2024. Trong khi đ&oacute;, tập đo&agrave;n chỉ trả nợ gốc vay 28.000 tỷ.

Với việc tăng cường đi vay trong năm qua, Gelex đ&atilde; đưa quy m&ocirc; dư nợ đi vay t&agrave;i ch&iacute;nh tại cuối năm 2025 l&ecirc;n khoảng 28.800 tỷ đồng, chiếm tới 66% tổng nợ phải trả của tập đo&agrave;n. Con số dư nợ n&agrave;y gần xấp xỉ vốn chủ sở hữu (khoảng hơn 30.000 tỷ đồng).

Trong số n&agrave;y, khoản vay từ ng&acirc;n h&agrave;ng l&agrave; lớn nhất, c&ograve;n dư nợ tr&aacute;i phiếu l&agrave; 1.139 tỷ đồng, tăng kh&ocirc;ng đ&aacute;ng kể so với số dư đầu năm 2025.

Khoản tr&aacute;i phiếu n&agrave;y của Gelex c&oacute; l&atilde;i suất l&agrave; 6,95%/năm, kỳ hạn 10 năm. Tr&aacute;i phiếu n&agrave;y được ph&aacute;t h&agrave;nh từ th&aacute;ng 1/2020, được bảo l&atilde;nh thanh to&aacute;n bởi Quỹ Đầu tư v&agrave; Bảo l&atilde;nh t&iacute;n dụng (Credit Guarantee and Investment Facility - CGIF) - một quỹ đầu tư t&iacute;n th&aacute;c của Ng&acirc;n h&agrave;ng Ph&aacute;t triển ch&acirc;u &Aacute; (ADB).

Quỹ Đầu tư v&agrave; Bảo l&atilde;nh t&iacute;n dụng được g&oacute;p vốn ch&iacute;nh từ ch&iacute;nh phủ c&aacute;c nước ASEAN+3 (gồm 10 th&agrave;nh vi&ecirc;n ASEAN c&ugrave;ng với Trung Quốc, Nhật Bản, H&agrave;n Quốc) v&agrave; Ng&acirc;n h&agrave;ng ADB, c&oacute; quy m&ocirc; hơn 1 tỷ USD. Ti&ecirc;u ch&iacute; để cấp bảo l&atilde;nh của CGIF l&agrave; c&aacute;c doanh nghiệp hoạt động hiệu quả, c&oacute; năng lực ph&aacute;t triển trong tương lai, đồng thời tu&acirc;n thủ chặt chẽ c&aacute;c ti&ecirc;u chuẩn về m&ocirc;i trường v&agrave; x&atilde; hội của ADB.

Khi đ&oacute;, Ng&acirc;n h&agrave;ng Standard Chartered Việt Nam đồng h&agrave;nh c&ugrave;ng Gelex với vai tr&ograve; đại l&yacute; ph&aacute;t h&agrave;nh, ph&acirc;n phối tr&aacute;i phiếu tới c&aacute;c nh&agrave; đầu tư tổ chức trong nước v&agrave; quốc tế.

Theo kế hoạch ban đầu, Gelex d&ugrave;ng to&agrave;n bộ số tiền huy động được (1.150 tỷ đồng) cho c&aacute;c dự &aacute;n năng lượng t&aacute;i tạo đ&atilde; v&agrave; đang được triển khai của Tổng c&ocirc;ng ty như Nh&agrave; m&aacute;y điện mặt trời Ninh Thuận (50MW), Điện gi&oacute; Hướng Ph&ugrave;ng 2 v&agrave; 3 (50 MW).

Theo th&ocirc;ng tin VietTimes c&oacute; được, Gelex đ&atilde; tho&aacute;i vốn danh mục năng lượng t&aacute;i tạo trong giữa năm 2024 (tức l&agrave; 4 năm sau khi ph&aacute;t h&agrave;nh th&agrave;nh c&ocirc;ng l&ocirc; tr&aacute;i phiếu n&agrave;y), trong đ&oacute; c&oacute; 2 dự &aacute;n ở Ninh Thuận v&agrave; Điện gi&oacute; Hướng Ph&ugrave;ng 2 v&agrave; 3 cho đối t&aacute;c Sembcorp (SingaporeNgay trong qu&yacute; II năm 2024, Gelex đ&atilde; nhận về khoản doanh thu t&agrave;i ch&iacute;nh tăng đột biến hơn 10 lần l&ecirc;n 1.086 tỷ đồng nhờ b&aacute;n dự &aacute;n năng lượng n&agrave;y. Đ&acirc;y cũng l&agrave; động lực ch&iacute;nh gi&uacute;p cho tập đo&agrave;n b&aacute;o l&atilde;i r&ograve;ng đột biến kỷ lục tới 1.600 tỷ v&agrave;o năm 2024 (gấp 5 lần c&ugrave;ng kỳ).

Thời điểm ph&aacute;t h&agrave;nh l&ocirc; tr&aacute;i phiếu n&agrave;y l&agrave; v&agrave;o 2020, định hướng của Gelex khi đ&oacute; l&agrave; huy động vốn vay d&agrave;i hạn v&agrave; l&atilde;i suất cố định cho c&aacute;c dự &aacute;n cơ sở hạ tầng nhằm giảm thiểu rủi ro biến động l&atilde;i suất v&agrave; cố định được hiệu quả của c&aacute;c dự &aacute;n hạ tầng.

C&oacute; thể thấy, số tiền hơn 1.000 tỷ đồng thu được từ b&aacute;n c&aacute;c dự &aacute;n năng lượng v&agrave;o năm 2024 c&oacute; thể thanh to&aacute;n gần như to&agrave;n bộ l&ocirc; tr&aacute;i phiếu được ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2020 được bảo l&atilde;nh bởi CGIF. Như vậy tại sao đến thời điểm hiện tại l&ocirc; tr&aacute;i phiếu n&agrave;y vẫn c&ograve;n tồn tại? V&agrave; mục đ&iacute;ch sử dụng số vốn thu được liệu c&oacute; thực sự d&agrave;nh cho dự &aacute;n điện mặt trời ở Ninh Thuận v&agrave; Hướng Ph&ugrave;ng 2 v&agrave; 3 hay kh&ocirc;ng khi 2 dự &aacute;n n&agrave;y đ&atilde; vận h&agrave;nh thương mại lần lượt v&agrave;o th&aacute;ng 5/2019 v&agrave; th&aacute;ng 10/2021?

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image(8).png" style="height:338px; width:600px" />

L&ocirc; tr&aacute;i phiếu đang lưu h&agrave;nh của Gelex theo kế hoạch l&agrave; t&agrave;i trợ cho Dự &aacute;n Trang trại Điện mặt trời Gelex Ninh Thuận nhưng đến nay tập đo&agrave;n đ&atilde; tho&aacute;i vốn. Ảnh: Gelex.

Mỗi năm trả l&atilde;i vay hơn 1.000 tỷ đồng

Thống k&ecirc; của VietTimes cho thấy Gelex đẩy mạnh vay nợ tr&aacute;i phiếu trong giai đoạn 2019 &ndash; 2022, thời điểm &ldquo;đỉnh cao&rdquo; của việc huy động tr&aacute;i phiếu tr&ecirc;n thị trường khiến doanh nghiệp từ nhỏ đến lớn đều đua nhau ph&aacute;t h&agrave;nh.

Trong đ&oacute;, số dư từ k&ecirc;nh vay nợ tr&aacute;i phiếu của Gelex đạt đỉnh điểm v&agrave;o năm 2020 khi l&ecirc;n tới hơn 7.000 tỷ đồng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(1).png" style="height:343px; width:600px" />

Nguồn: Thống k&ecirc; từ b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh.

Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, kỳ hạn ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu của Gelex đa số k&eacute;o d&agrave;i 5 &ndash; 10 năm. Tuy nhi&ecirc;n ghi nhận cho thấy tại cuối năm 2025, Gelex chỉ c&ograve;n 1 l&ocirc; tr&aacute;i phiếu trị gi&aacute; 1.100 tỷ.

Thực tế ghi nhận Gelex đ&atilde; li&ecirc;n tục mua lại trước hạn c&aacute;c l&ocirc; tr&aacute;i phiếu với tổng gi&aacute; trị l&ecirc;n đến h&agrave;ng ngh&igrave;n tỷ đồng trong giai đoạn 2022 &ndash; 2023, sớm hơn rất nhiều so với thời điểm đ&aacute;o hạn tr&aacute;i phiếu.

Việc mua lại tr&aacute;i phiếu trước hạn theo Gelex l&agrave; gi&uacute;p tối ưu d&ograve;ng tiền d&agrave;i hạn, giảm chi ph&iacute; l&atilde;i vay v&agrave; tối ưu cấu tr&uacute;c vay nợ.

Trong khi giảm mạnh vay nợ tr&aacute;i phiếu th&igrave; Gelex lại t&iacute;ch cực huy động vốn qua k&ecirc;nh ng&acirc;n h&agrave;ng.

Nếu t&iacute;nh giai đoạn 2020 &ndash; 2025, dư nợ vay tr&aacute;i phiếu của Gelex giảm khoảng 6.000 tỷ đồng, nhưng vay từ ng&acirc;n h&agrave;ng lại tăng tới hơn 22.000 tỷ. Quy m&ocirc; dư nợ cho vay theo đ&oacute; cũng xu hướng &ldquo;ph&igrave;nh to&rdquo; để t&agrave;i trợ cho hệ sinh th&aacute;i đa ng&agrave;nh của Gelex.

V&igrave; dư nợ vay mở rộng theo thời gian, Gelex cũng phải bỏ ra một số tiền kh&ocirc;ng hề nhỏ để trả chi ph&iacute; l&atilde;i vay. Kể từ năm 2021 trở đi, tập đo&agrave;n mỗi năm ti&ecirc;u tốn 1.100 tỷ - 1.400 tỷ đồng để trả khoản chi ph&iacute; n&agrave;y (bao gồm l&atilde;i vay ng&acirc;n h&agrave;ng v&agrave; l&atilde;i vay tr&aacute;i phiếu). Con số n&agrave;y theo thống k&ecirc; của VietTimes gần xấp xỉ với chi ph&iacute; b&aacute;n h&agrave;ng v&agrave; chi ph&iacute; quản l&yacute; doanh nghiệp của Gelex.

Việc ti&ecirc;u tốn hơn ngh&igrave;n tỷ đồng để trả l&atilde;i vay đ&atilde; b&agrave;o m&ograve;n lợi nhuận gộp của tập đo&agrave;n gắn liền với t&ecirc;n tuổi &ocirc;ng Nguyễn Văn Tuấn (khoảng 4.000 tỷ đến 8.400 tỷ đồng với c&ugrave;ng giai đoạn).

Thậm ch&iacute;, chi ph&iacute; l&atilde;i vay c&oacute; l&uacute;c chiếm tới gần 30% lợi nhuận gộp của Gelex, song đến 2025 th&igrave; đ&atilde; giảm xuống c&ograve;n 14%.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(3)(1).png" style="height:353px; width:600px" />

Nguồn: Thống k&ecirc; từ b&aacute;o c&aacute;o t&agrave;i ch&iacute;nh.

V&igrave; sao Gelex chủ động thu hẹp dư nợ tr&aacute;i phiếu?

Ngo&agrave;i yếu tố chủ quan bắt nguồn từ việc muốn cơ cấu lại dư nợ của Gelex, th&igrave; việc nhanh ch&oacute;ng chủ động mua lại h&agrave;ng ngh&igrave;n tỷ đồng tr&aacute;i phiếu trước đ&aacute;o hạn từ năm 2022 trở đi được đặt trong bối cảnh vĩ m&ocirc; đầy biến động thời điểm đ&oacute;.

Tr&aacute;i phiếu doanh nghiệp (TPDN) được cho l&agrave; &ldquo;thức giấc&rdquo; v&agrave;o năm 2018 v&agrave; bắt đầu &ldquo;thăng hoa&rdquo; giai đoạn 2020 &ndash; 2021, bất chấp khi đ&oacute; l&agrave; đỉnh điểm dịch bệnh COVID-19 ho&agrave;nh h&agrave;nh tại Việt Nam.

Năm 2020, quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh TPDN l&ecirc;n đến gần 467.000 tỷ đồng, tăng 58% so với năm 2019. Năm 2021, thị trường sơ cấp TPDN đạt đỉnh với 637.000 tỷ đồng, tăng 37% so với năm 2020, gấp khoảng 3 lần quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2018 v&agrave; 6 lần quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh năm 2017.

Tỷ trọng quy m&ocirc; thị trường TPDN tr&ecirc;n GDP cả nước cũng tăng tương ứng, từ mức chưa tới 2% v&agrave;o năm 2012 l&ecirc;n đến hơn 17% v&agrave;o năm 2020. Tốc độ tăng trưởng n&agrave;y ho&agrave;n to&agrave;n vượt trội so với tốc độ tăng trưởng huy động tiền gửi của hệ thống ng&acirc;n h&agrave;ng. Điều n&agrave;y đ&atilde; tạo n&ecirc;n một tầm v&oacute;c mới cho thị trường TPDN thời điểm đ&oacute;.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260215/images/image%20(4).png" style="height:345px; width:600px" />

Quy m&ocirc; ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu b&ugrave;ng nổ giai đoạn 2020 - 2021 v&agrave; &quot;đ&oacute;ng băng&quot; 2022. Đến nay TPDN vẫn chưa về lại thời ho&agrave;ng kim 2021. Nguồn: Hiệp hội Thị trường Tr&aacute;i phiếu Việt Nam

Tuy nhi&ecirc;n đến năm 2022, một quả bom ph&aacute;t nổ đ&atilde; l&agrave;m chấn động thị trường TPDN v&agrave; khiến n&oacute; rơi v&agrave;o khủng hoảng.

Khi đ&oacute; nhiều doanh nghiệp lớn vi phạm ph&aacute;p luật trong ph&aacute;t h&agrave;nh, ph&acirc;n phối tr&aacute;i phiếu ri&ecirc;ng lẻ v&agrave; đ&atilde; bị bắt giữ trong năm 2022, đơn cử l&agrave; Tập đo&agrave;n Vạn Thịnh Ph&aacute;t (đứng sau l&agrave; b&agrave; Trương Mỹ Lan) v&agrave; Tập đo&agrave;n T&acirc;n Ho&agrave;ng Minh (của &ocirc;ng Đỗ Anh Dũng).

Khi đ&oacute;, người d&acirc;n &ugrave;n &ugrave;n b&aacute;n th&aacute;o tr&aacute;i phiếu bằng mọi gi&aacute;, bất chấp doanh nghiệp ph&aacute;t h&agrave;nh khỏe hay yếu. L&agrave;n s&oacute;ng b&aacute;n th&aacute;o chạy khỏi tr&aacute;i phiếu (bond run) đ&atilde; lan sang c&aacute;c quỹ tr&aacute;i phiếu (fund run), đẩy nhiều quỹ đầu tư trước nguy cơ mất thanh khoản tạm thời, hệ thống ng&acirc;n h&agrave;ng cũng bị ảnh hưởng.

Số liệu cho thấy việc ph&aacute;t h&agrave;nh tr&aacute;i phiếu gần như đ&oacute;ng băng trong nửa cuối năm 2022. Trong khi đ&oacute;, số doanh nghiệp kh&ocirc;ng thể trả nợ tr&aacute;i phiếu đ&uacute;ng hạn, t&igrave;m c&aacute;ch gi&atilde;n, ho&atilde;n với tr&aacute;i chủ vẫn tiếp tục tăng l&ecirc;n theo ng&agrave;y.

Việc thị trường TPDN biến động đ&atilde; khiến nhiều doanh nghiệp ưu ti&ecirc;n giảm dư nợ cũ trước hạn để tr&aacute;nh rủi ro t&agrave;i ch&iacute;nh như tr&aacute;nh g&aacute;nh nặng nợ đ&aacute;o hạn v&agrave; củng cố niềm tin nh&agrave; đầu tư. Đ&acirc;y cũng l&agrave; nguy&ecirc;n nh&acirc;n khiến Gelex chủ động trả nợ tr&aacute;i phiếu trước hạn.

<a href="https://viettimes.vn/dau-hoi-ve-viec-huy-dong-trai-phieu-cua-gelex-post194749.html">Link gốc</a>