Ph&aacute;t ng&ocirc;n của Elon Musk g&acirc;y tranh c&atilde;i, song kh&ocirc;ng phải kh&ocirc;ng c&oacute; cơ sở.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260212/images/thiet-ke-chua-co-ten.png" style="height:375px; width:600px" />

Một đoạn video ghi lại ph&aacute;t biểu của CEO Tesla đang lan truyền tr&ecirc;n mạng, trong đ&oacute; &ocirc;ng cho rằng đến cuối năm nay, con người c&oacute; thể sẽ kh&ocirc;ng c&ograve;n &ldquo;cần bận t&acirc;m đến việc viết code&rdquo; nữa. Nghề lập tr&igrave;nh c&oacute; thể sẽ &ldquo;chết&rdquo; v&agrave;o cuối năm 2026.&nbsp;

&ldquo;T&ocirc;i nghĩ đến cuối năm nay, bạn thậm ch&iacute; kh&ocirc;ng cần phải lập tr&igrave;nh. AI sẽ trực tiếp tạo ra m&atilde; nhị ph&acirc;n. V&agrave; AI c&oacute; thể tạo ra m&atilde; nhị ph&acirc;n hiệu quả hơn nhiều so với bất kỳ lập tr&igrave;nh vi&ecirc;n n&agrave;o hiện nay&rdquo;, Musk n&oacute;i. &Ocirc;ng cho rằng sự thay đổi n&agrave;y c&oacute; thể bỏ qua to&agrave;n bộ quy tr&igrave;nh ph&aacute;t triển phần mềm truyền thống, đồng thời thiết lập một tương lai mới cho nghề lập tr&igrave;nh.&nbsp;

Theo Musk, sẽ kh&ocirc;ng c&ograve;n cần đến những bước trung gian như viết m&atilde; nguồn, bi&ecirc;n dịch rồi chuyển đổi sang m&atilde; m&aacute;y. Thay v&agrave;o đ&oacute;, c&aacute;c hệ thống AI c&oacute; thể tự đảm nhiệm to&agrave;n bộ quy tr&igrave;nh.

L&atilde;nh đạo Tesla v&agrave; SpaceX từ l&acirc;u đ&atilde; nhiều lần nhấn mạnh tốc độ ph&aacute;t triển ch&oacute;ng mặt của tr&iacute; tuệ nh&acirc;n tạo v&agrave; t&aacute;c động của n&oacute; đến thị trường lao động. Trước đ&acirc;y, &ocirc;ng từng cảnh b&aacute;o rằng AI c&oacute; thể l&agrave;m thay đổi s&acirc;u sắc, thậm ch&iacute; l&agrave;m gi&aacute;n đoạn nhiều ng&agrave;nh nghề, trong đ&oacute; c&oacute; lĩnh vực ph&aacute;t triển phần mềm.

Thực tế cho thấy những biến động đ&atilde; bắt đầu xuất hiện. Theo ph&acirc;n t&iacute;ch của IEEE Spectrum, thị trường việc l&agrave;m c&ocirc;ng nghệ tại Mỹ ghi nhận sự sụt giảm đ&aacute;ng kể ở nh&oacute;m kỹ sư mới v&agrave;o nghề kể từ khi c&aacute;c c&ocirc;ng cụ AI tạo sinh như ChatGPT, GitHub Copilot trở n&ecirc;n phổ biến. Stack Overflow Blog trong một b&aacute;o c&aacute;o cuối năm cũng cho biết nhu cầu tuyển dụng lập tr&igrave;nh vi&ecirc;n trẻ đ&atilde; giảm mạnh so với giai đoạn trước 2022, đặc biệt ở c&aacute;c vị tr&iacute; xử l&yacute; t&aacute;c vụ lặp lại - vốn l&agrave; &ldquo;b&agrave;n đạp&rdquo; của người mới bước v&agrave;o ng&agrave;nh.

Business Insider dẫn lời nhiều kỹ sư phần mềm tại Thung lũng Silicon cho biết họ đang trải qua t&igrave;nh trạng &ldquo;AI fatigue&rdquo; -mệt mỏi v&igrave; phải chạy đua với tốc độ của c&ocirc;ng cụ. Thay v&igrave; l&agrave;m việc chậm r&atilde;i, viết từng d&ograve;ng code, giờ đ&acirc;y họ phải kiểm tra, sửa lỗi v&agrave; gi&aacute;m s&aacute;t lượng m&atilde; khổng lồ do AI tạo ra. &Aacute;p lực kh&ocirc;ng giảm đi, m&agrave; chuyển sang một dạng kh&aacute;c: gi&aacute;m s&aacute;t m&aacute;y m&oacute;c thay v&igrave; trực tiếp tạo ra sản phẩm.

Tuy nhi&ecirc;n, điều đ&aacute;ng lo ngại hơn kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; nguy cơ mất việc, m&agrave; l&agrave; sự thay đổi cấu tr&uacute;c nghề nghiệp. AI xử l&yacute; rất tốt những nhiệm vụ c&oacute; quy luật r&otilde; r&agrave;ng, c&aacute;c đoạn m&atilde; ti&ecirc;u chuẩn, hoặc thao t&aacute;c kỹ thuật lặp lại. Điều đ&oacute; đồng nghĩa c&aacute;c vị tr&iacute; entry-level - nơi kỹ sư trẻ học nghề th&ocirc;ng qua l&agrave;m việc thực tế - c&oacute; thể dần biến mất. Nếu AI l&agrave;m hết phần cơ bản, con đường t&iacute;ch lũy kinh nghiệm của thế hệ mới sẽ bị thu hẹp. Đ&acirc;y l&agrave; v&ograve;ng xo&aacute;y nguy hiểm: &iacute;t cơ hội học việc hơn đồng nghĩa với &iacute;t chuy&ecirc;n gia thực thụ trong tương lai.

D&ugrave; vậy, nhiều chuy&ecirc;n gia tại Carnegie Mellon v&agrave; c&aacute;c bootcamp c&ocirc;ng nghệ lớn lại cho rằng tuy&ecirc;n bố &ldquo;nghề lập tr&igrave;nh sẽ chết&rdquo; c&oacute; thể l&agrave; c&aacute;ch n&oacute;i ph&oacute;ng đại. Họ lập luận rằng AI đang thay đổi vai tr&ograve; kỹ sư, chứ kh&ocirc;ng x&oacute;a bỏ ho&agrave;n to&agrave;n. Nếu trước đ&acirc;y kỹ sư viết từng d&ograve;ng m&atilde;, th&igrave; trong tương lai họ c&oacute; thể trở th&agrave;nh người thiết kế kiến tr&uacute;c hệ thống, người ra quyết định chiến lược v&agrave; gi&aacute;m s&aacute;t AI. Vai tr&ograve; chuyển từ &ldquo;người thợ thủ c&ocirc;ng&rdquo; sang &ldquo;người chỉ huy&rdquo;.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260212/images/screenshot-2026-02-12-at-18_34_52.png" style="height:354px; width:600px" />

Vấn đề đặt ra l&agrave;: ai th&iacute;ch nghi được với vai tr&ograve; mới? Trong bối cảnh AI ng&agrave;y c&agrave;ng giỏi ở kỹ thuật thuần t&uacute;y, gi&aacute; trị của kỹ sư nằm ở tư duy hệ thống, khả năng hiểu b&agrave;i to&aacute;n kinh doanh, v&agrave; năng lực đ&aacute;nh gi&aacute; rủi ro. Kỹ năng bảo mật, kiểm thử, tối ưu h&oacute;a kiến tr&uacute;c, c&ugrave;ng sự am hiểu s&acirc;u về lĩnh vực chuy&ecirc;n ng&agrave;nh sẽ trở th&agrave;nh lợi thế cạnh tranh. Khả năng tương t&aacute;c hiệu quả với AI, từ thiết kế prompt đến kiểm so&aacute;t đầu ra, cũng được xem l&agrave; &ldquo;ng&ocirc;n ngữ mới&rdquo; của ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghệ.

Trước đ&acirc;y, Musk cũng từng nhấn mạnh rằng kh&ocirc;ng phải con người sẽ &ldquo;v&ocirc; dụng&rdquo;. &Ocirc;ng cho rằng th&aacute;ch thức lớn nhất của kỷ nguy&ecirc;n AI kh&ocirc;ng phải l&agrave; thất nghiệp h&agrave;ng loạt, m&agrave; l&agrave; con người phải học c&aacute;ch th&iacute;ch nghi với một thế giới nơi m&aacute;y m&oacute;c vượt trội về năng lực. Trong bối cảnh đ&oacute;, kỹ năng cốt l&otilde;i m&agrave; mọi người n&ecirc;n c&oacute; l&agrave; khả năng tư duy phản biện v&agrave; học hỏi li&ecirc;n tục.

Với Musk, AI c&oacute; thể l&agrave;m thay rất tốt c&aacute;c t&aacute;c vụ được định nghĩa r&otilde; r&agrave;ng, nhưng con người vẫn cần giữ vai tr&ograve; gi&aacute;m s&aacute;t, đặt mục ti&ecirc;u v&agrave; đ&aacute;nh gi&aacute; gi&aacute; trị. Khả năng đặt c&acirc;u hỏi đ&uacute;ng, hiểu bối cảnh x&atilde; hội, đạo đức v&agrave; điều chỉnh hướng đi của c&ocirc;ng nghệ l&agrave; thứ m&agrave; m&aacute;y m&oacute;c chưa thể tự c&oacute;. Musk từng n&oacute;i rằng trong tương lai, lợi thế của con người kh&ocirc;ng nằm ở việc &ldquo;l&agrave;m nhanh hơn AI&rdquo;, m&agrave; ở chỗ biết l&agrave;m việc c&ugrave;ng AI v&agrave; biết khi n&agrave;o kh&ocirc;ng n&ecirc;n để AI quyết định

Quay lại ph&aacute;t ng&ocirc;n của Musk. N&oacute; c&oacute; thể g&acirc;y tranh c&atilde;i, nhưng buộc ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghệ phải đối diện c&acirc;u hỏi cốt l&otilde;i: liệu kỹ năng lập tr&igrave;nh c&oacute; c&ograve;n l&agrave; t&agrave;i sản khan hiếm khi m&aacute;y m&oacute;c cũng l&agrave;m được? Nếu AI c&oacute; thể viết code nhanh hơn, rẻ hơn v&agrave; kh&ocirc;ng mệt mỏi, gi&aacute; trị của con người sẽ nằm ở đ&acirc;u?

C&oacute; thể nghề lập tr&igrave;nh sẽ kh&ocirc;ng &ldquo;chết&rdquo; theo nghĩa biến mất ho&agrave;n to&agrave;n v&agrave;o năm 2026. Nhưng r&otilde; r&agrave;ng, định nghĩa về lập tr&igrave;nh vi&ecirc;n đang thay đổi. V&agrave; trong cuộc chuyển dịch n&agrave;y, điều đ&aacute;ng sợ nhất kh&ocirc;ng phải l&agrave; AI qu&aacute; mạnh, m&agrave; l&agrave; con người kh&ocirc;ng kịp chuyển m&igrave;nh trước khi cỗ m&aacute;y kịp l&agrave;m điều đ&oacute;.&nbsp;

Theo: India Times, CNBC

Vũ Anh

<a href="https://markettimes.vn/elon-musk-tuyen-bo-lanh-gay-nghe-lap-trinh-se-chet-ngay-cuoi-nam-nay-con-nguoi-can-ky-nang-moi-nay-de-ton-tai-106796.html">Link gốc</a>

Phát ngôn của Elon Musk gây tranh cãi, song không phải không có cơ sở.
