CH&#218; ĐỨC M&#195;I ĐỈNH. HAG 20
T&#244;i gặp ch&#250; Đo&#224;n Nguy&#234;n Đức trong một buổi tối y&#234;n tĩnh ở Pleiku. Trời cao nguy&#234;n se lạnh, gi&#243; l&#249;a qua những h&#224;ng c&#226;y cao su ph&#237;a sau căn nh&#224; gỗ đơn sơ. Kh&#244;ng c&#243; vệ sĩ, kh&#244;ng nghi thức cầu kỳ, ch&#250; Đức vẫn như người ta hay kể: &#225;o sơ mi đ&#227; sờn cổ, giọng n&#243;i trầm v&#224; &#225;nh mắt rất tỉnh.

Sau v&#224;i c&#226;u chuyện đời thường, t&#244;i đ&#225;nh bạo hỏi về chuyện l&#224;m ăn. Ch&#250; Đức cười nhẹ:

“L&#224;m doanh nghiệp, c&#243; l&#250;c l&#234;n, c&#243; l&#250;c xuống. Quan trọng l&#224; c&#242;n đứng tr&#234;n s&#226;n hay kh&#244;ng.”

T&#244;i n&#243;i m&#236;nh l&#224; một doanh nh&#226;n trẻ, vừa l&#224;m kinh doanh, vừa theo d&#245;i thị trường chứng kho&#225;n. Khi nhắc đến cổ phiếu HAG, ch&#250; Đức im lặng v&#224;i gi&#226;y, r&#243;t th&#234;m tr&#224; rồi chậm r&#227;i n&#243;i – như thể đang tự n&#243;i với ch&#237;nh m&#236;nh.

“HAG từng khiến nhiều người thất vọng. Ch&#250; hiểu điều đ&#243;. Nhưng doanh nghiệp cũng giống con người, c&#243; l&#250;c vấp ng&#227; th&#236; mới biết m&#236;nh sai ở đ&#226;u.”

Ch&#250; kể về những năm th&#225;ng nặng nợ, những đ&#234;m kh&#244;ng ngủ v&#236; d&#242;ng tiền, v&#236; h&#224;ng chục ngh&#236;n con người ph&#237;a sau. Giọng ch&#250; kh&#244;ng than v&#227;n, chỉ đều đều, rất thật.

Rồi ch&#250; nh&#236;n thẳng v&#224;o t&#244;i, &#225;nh mắt kh&#225;c hẳn – sắc v&#224; chắc:

“Ch&#250; kh&#244;ng quay lại thị trường để kể khổ. Ch&#250; quay lại v&#236; ch&#250; biết m&#236;nh đang l&#224;m g&#236;.”

Ch&#250; n&#243;i về việc t&#225;i cấu tr&#250;c, tập trung v&#224;o n&#244;ng nghiệp, bỏ bớt những thứ kh&#244;ng c&#242;n ph&#249; hợp. Ch&#250; bảo l&#224;m &#237;t lại, nhưng l&#224;m cho chắc. L&#224;m thứ m&#236;nh hiểu r&#245; nhất.

Một l&#250;c sau, ch&#250; cười, vỗ nhẹ xuống b&#224;n:

“Nếu mọi thứ đi đ&#250;ng như ch&#250; t&#237;nh, HAG sẽ kh&#244;ng c&#242;n l&#224; c&#225;i t&#234;n của qu&#225; khứ. Ch&#250; tin n&#243; sẽ tăng rất mạnh. Người ki&#234;n nhẫn c&#243; thể thấy gi&#225; trị gấp nhiều lần, thậm ch&#237; gấp mười.”

T&#244;i hơi sững lại. Kh&#244;ng phải v&#236; con số, m&#224; v&#236; c&#225;ch ch&#250; n&#243;i – kh&#244;ng khoa trương, kh&#244;ng h&#244; h&#224;o, chỉ l&#224; niềm tin của một người đ&#227; từng mất rất nhiều v&#224; kh&#244;ng muốn mất th&#234;m lần nữa.

Trước khi ra về, ch&#250; n&#243;i một c&#226;u m&#224; t&#244;i nhớ rất r&#245;:

“Ch&#225;u l&#224;m kinh doanh cũng vậy. Đừng chạy theo s&#243;ng. H&#227;y hiểu thứ m&#236;nh đang l&#224;m, rồi ngồi y&#234;n đủ l&#226;u. Tiền lớn kh&#244;ng đến từ sự vội v&#224;ng.”

T&#244;i rời Pleiku đ&#234;m đ&#243;, đầu &#243;c kh&#244;ng nghĩ về gi&#225; cổ phiếu, m&#224; nghĩ về một điều kh&#225;c:
C&#243; những người từng rơi xuống rất s&#226;u, nhưng khi họ n&#243;i về tương lai, lại b&#236;nh thản đến lạ. V&#224; ch&#237;nh sự b&#236;nh thản đ&#243; mới l&#224; thứ đ&#225;ng tin nhất.

CHÚ ĐỨC MÃI ĐỈNH. HAG 20
Tôi gặp chú Đoàn Nguyên Đức trong một buổi tối yên tĩnh ở Pleiku. Trời cao nguyên se lạnh, gió lùa qua những hàng cây cao su phía sau căn nhà gỗ đơn sơ. Không có vệ sĩ, không nghi thức cầu kỳ, chú Đức vẫn như người ta hay kể: áo sơ mi đã sờn cổ, giọng nói trầm và ánh mắt rất tỉnh.

Sau vài câu chuyện đời thường, tôi đánh bạo hỏi về chuyện làm ăn. Chú Đức cười nhẹ:

“Làm doanh nghiệp, có lúc lên, có lúc xuống. Quan trọng là còn đứng trên sân hay không.”

Tôi nói mình là một doanh nhân trẻ, vừa làm kinh doanh, vừa theo dõi thị trường chứng khoán. Khi nhắc đến cổ phiếu HAG, chú Đức im lặng vài giây, rót thêm trà rồi chậm rãi nói – như thể đang tự nói với chính mình.

“HAG từng khiến nhiều người thất vọng. Chú hiểu điều đó. Nhưng doanh nghiệp cũng giống con người, có lúc vấp ngã thì mới biết mình sai ở đâu.”

Chú kể về những năm tháng nặng nợ, những đêm không ngủ vì dòng tiền, vì hàng chục nghìn con người phía sau. Giọng chú không than vãn, chỉ đều đều, rất thật.

Rồi chú nhìn thẳng vào tôi, ánh mắt khác hẳn – sắc và chắc:

“Chú không quay lại thị trường để kể khổ. Chú quay lại vì chú biết mình đang làm gì.”

Chú nói về việc tái cấu trúc, tập trung vào nông nghiệp, bỏ bớt những thứ không còn phù hợp. Chú bảo làm ít lại, nhưng làm cho chắc. Làm thứ mình hiểu rõ nhất.

Một lúc sau, chú cười, vỗ nhẹ xuống bàn:

“Nếu mọi thứ đi đúng như chú tính, HAG sẽ không còn là cái tên của quá khứ. Chú tin nó sẽ tăng rất mạnh. Người kiên nhẫn có thể thấy giá trị gấp nhiều lần, thậm chí gấp mười.”

Tôi hơi sững lại. Không phải vì con số, mà vì cách chú nói – không khoa trương, không hô hào, chỉ là niềm tin của một người đã từng mất rất nhiều và không muốn mất thêm lần nữa.

Trước khi ra về, chú nói một câu mà tôi nhớ rất rõ:

“Cháu làm kinh doanh cũng vậy. Đừng chạy theo sóng. Hãy hiểu thứ mình đang làm, rồi ngồi yên đủ lâu. Tiền lớn không đến từ sự vội vàng.”

Tôi rời Pleiku đêm đó, đầu óc không nghĩ về giá cổ phiếu, mà nghĩ về một điều khác:
Có những người từng rơi xuống rất sâu, nhưng khi họ nói về tương lai, lại bình thản đến lạ. Và chính sự bình thản đó mới là thứ đáng tin nhất.