Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đ&atilde; đẩy gi&aacute; năng lượng tăng vọt, cho thấy Mỹ, d&ugrave; l&agrave; nước xuất khẩu r&ograve;ng, vẫn kh&ocirc;ng thể đứng ngo&agrave;i biến động của thị trường to&agrave;n cầu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260404/images/0404-thapkhoandau.jpg" style="height:400px; width:600px">

Th&aacute;p khoan dầu ở Luling, Texas, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo trang The Guardian (Anh), một th&aacute;ng sau khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran b&ugrave;ng nổ khiến eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu thế giới - gần như t&ecirc; liệt, thị trường năng lượng to&agrave;n cầu vẫn chao đảo. Gi&aacute; dầu leo thang mạnh, phản &aacute;nh nỗi lo nguồn cung gi&aacute;n đoạn k&eacute;o d&agrave;i.

Trước những biến động n&agrave;y, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định đ&acirc;y kh&ocirc;ng phải vấn đề của Washington.

&ldquo;H&atilde;y tự lo nguồn dầu của m&igrave;nh&rdquo;, &ocirc;ng tuy&ecirc;n bố hồi đầu tuần. Theo &ocirc;ng, Mỹ sở hữu nguồn cung dồi d&agrave;o v&agrave; ho&agrave;n to&agrave;n độc lập với Trung Đ&ocirc;ng.

&ldquo;Ch&uacute;ng ta kh&ocirc;ng cần dầu của họ. Mỹ l&agrave; nh&agrave; sản xuất dầu kh&iacute; số một thế giới, chưa kể h&agrave;ng triệu th&ugrave;ng từ Venezuela&rdquo;, &ocirc;ng nhấn mạnh trong b&agrave;i ph&aacute;t biểu giờ v&agrave;ng ng&agrave;y 1/4.&nbsp;

Lập luận n&agrave;y được củng cố bởi thực tế Mỹ đ&atilde; vươn l&ecirc;n th&agrave;nh &ldquo;si&ecirc;u cường năng lượng&rdquo; sau cuộc c&aacute;ch mạng khai th&aacute;c dầu đ&aacute; phiến, đưa sản lượng nội địa tăng vọt. Trong nhiều năm, sản lượng dầu của Mỹ thậm ch&iacute; vượt nhu cầu ti&ecirc;u thụ trong nước. Tuy nhi&ecirc;n, bản chất li&ecirc;n th&ocirc;ng của thị trường dầu mỏ khiến mọi tuy&ecirc;n bố &ldquo;miễn nhiễm&rdquo; trở n&ecirc;n k&eacute;m thuyết phục.

Kh&aacute;c với kh&iacute; đốt - loại nhi&ecirc;n liệu c&oacute; gi&aacute; ph&acirc;n h&oacute;a r&otilde; rệt giữa c&aacute;c khu vực do hạn chế vận chuyển - dầu mỏ vận h&agrave;nh trong một thị trường to&agrave;n cầu gắn kết chặt chẽ. Gi&aacute; kh&iacute; chuẩn Henry Hub của Mỹ hiện dưới 3 USD/MMBtu, trong khi gi&aacute; tại trung t&acirc;m TTF của ch&acirc;u &Acirc;u vượt 16 USD. Một c&uacute; sốc gi&aacute; ở ch&acirc;u &Acirc;u v&igrave; thế kh&ocirc;ng nhất thiết lan sang Mỹ.

Chuy&ecirc;n gia Clark Williams-Derry tại Viện Ph&acirc;n t&iacute;ch Kinh tế v&agrave; T&agrave;i ch&iacute;nh Năng lượng nhận định: &ldquo;Kh&iacute; đốt, kh&ocirc;ng giống dầu, rất kh&oacute; vận chuyển. Kh&ocirc;ng thể đơn giản đ&oacute;ng th&ugrave;ng rồi chuyển đi nơi kh&aacute;c&rdquo;.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260404/images/0404-trumpnhatrang.jpg" style="height:400px; width:600px">

Tổng thống Mỹ Donald Trump ph&aacute;t biểu tại Nh&agrave; Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Những biến động lớn về gi&aacute; dầu hiếm khi chỉ giới hạn ở một khu vực cụ thể. Gi&aacute; dầu Brent chuẩn tham chiếu to&agrave;n cầu đ&atilde; tăng gần 50% kể từ khi xung đột nổ ra, vượt ngưỡng 100 USD/th&ugrave;ng v&agrave; tiếp tục bật l&ecirc;n sau ph&aacute;t biểu mới nhất của &ocirc;ng Trump.

&ldquo;H&atilde;y h&igrave;nh dung thị trường dầu như một bể bơi khổng lồ. C&oacute; thể xuất hiện những gợn s&oacute;ng cục bộ, nhưng mực nước chung sẽ c&ugrave;ng d&acirc;ng hoặc hạ. Mức nền được định h&igrave;nh bởi thị trường to&agrave;n cầu&rdquo;, &ocirc;ng Williams-Derry n&oacute;i.

Theo &ocirc;ng, trong bối cảnh ch&iacute;nh s&aacute;ch hiện tại, việc Mỹ l&agrave; nước xuất khẩu r&ograve;ng &ldquo;kh&ocirc;ng tạo ra lớp đệm đ&aacute;ng kể&rdquo; trước c&aacute;c c&uacute; sốc gi&aacute; to&agrave;n cầu.

Thực tế, d&ugrave; xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu, Mỹ vẫn nhập khẩu h&agrave;ng triệu th&ugrave;ng dầu mỗi ng&agrave;y, trong đ&oacute; gần 10% đến từ c&aacute;c quốc gia v&ugrave;ng Vịnh trong năm qua. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, nhiều nh&agrave; m&aacute;y lọc dầu của Mỹ được thiết kế để xử l&yacute; dầu th&ocirc; nặng, trong khi nguồn cung nội địa chủ yếu l&agrave; dầu nhẹ, ngọt, tạo ra sự phụ thuộc mang t&iacute;nh kỹ thuật.

T&aacute;c động của khủng hoảng năng lượng từ xung đột Iran cũng lan rộng vượt ra ngo&agrave;i dầu mỏ. Gi&aacute; ph&acirc;n b&oacute;n to&agrave;n cầu tăng mạnh, buộc n&ocirc;ng d&acirc;n Mỹ phải t&iacute;nh to&aacute;n lại kế hoạch gieo trồng khi eo biển Hormuz vẫn bị đ&igrave;nh trệ. Một phần đ&aacute;ng kể ph&acirc;n b&oacute;n nhập khẩu của Mỹ c&oacute; nguồn gốc từ Trung Đ&ocirc;ng.

Ở một diễn biến kh&aacute;c, Qatar - quốc gia thường cung cấp khoảng 1/3 lượng heli to&agrave;n cầu, nguy&ecirc;n liệu thiết yếu trong sản xuất chip b&aacute;n dẫn - đ&atilde; tạm dừng sản xuất từ th&aacute;ng trước, l&agrave;m dấy l&ecirc;n lo ngại d&acirc;y chuyền đối với ng&agrave;nh b&aacute;n dẫn v&agrave; c&aacute;c lĩnh vực phụ thuộc.

D&ugrave; vậy, dầu mỏ vẫn l&agrave; chỉ dấu r&otilde; rệt nhất của cơn biến động hiện nay. Theo chuy&ecirc;n gia Neale Mahoney tại Viện Nghi&ecirc;n cứu Ch&iacute;nh s&aacute;ch Kinh tế Stanford, việc l&agrave; nước xuất khẩu r&ograve;ng &ldquo;kh&ocirc;ng mang lại sự bảo vệ kh&aacute;c biệt&rdquo; cho c&aacute;c hộ gia đ&igrave;nh Mỹ trước t&aacute;c động gi&aacute; tăng.

&Ocirc;ng cho rằng gi&aacute; dầu leo thang sẽ mang lại lợi &iacute;ch cho một số ng&agrave;nh v&agrave; c&aacute;c bang sản xuất năng lượng lớn như Texas, New Mexico hay North Dakota.

&ldquo;Trong khi người ti&ecirc;u d&ugrave;ng chịu sức &eacute;p, nền kinh tế Mỹ vẫn chứng kiến sự ph&acirc;n h&oacute;a r&otilde; rệt giữa b&ecirc;n hưởng lợi v&agrave; b&ecirc;n chịu thiệt&rdquo;, &ocirc;ng n&oacute;i.

Tuy nhi&ecirc;n, đ&agrave; tăng của cổ phiếu c&aacute;c tập đo&agrave;n dầu kh&iacute; lớn kh&oacute; c&oacute; thể xoa dịu &aacute;p lực chi ph&iacute; đối với người d&acirc;n. Gi&aacute; xăng trung b&igrave;nh to&agrave;n quốc đ&atilde; vượt 4 USD/gallon lần đầu kể từ năm 2022, l&agrave;m gia tăng sự bất m&atilde;n trong dư luận.

&ldquo;Tại Mỹ, mỗi khi gi&aacute; tăng, người ti&ecirc;u d&ugrave;ng phải trả nhiều hơn, trong khi nh&agrave; sản xuất thu lợi lớn hơn&rdquo;, &ocirc;ng Williams-Derry n&oacute;i, đồng thời cho rằng kh&aacute;i niệm &ldquo;độc lập năng lượng&rdquo; phần n&agrave;o mang t&iacute;nh đ&aacute;nh lạc hướng.

&ldquo;Với người thu nhập thấp, chi ph&iacute; nhi&ecirc;n liệu tăng l&agrave; g&aacute;nh nặng vượt qu&aacute; khả năng chi trả&rdquo;, &ocirc;ng cho biết th&ecirc;m.

Gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu cao từ l&acirc;u đ&atilde; l&agrave; biến số nhạy cảm trong ch&iacute;nh trị Mỹ, c&oacute; thể l&agrave;m chệch hướng c&aacute;c chiến dịch tranh cử. Khi c&ograve;n bảy th&aacute;ng nữa l&agrave; tới cuộc bầu cử giữa kỳ th&aacute;ng 11 v&agrave; c&aacute;n c&acirc;n quyền lực tại Quốc hội vẫn chưa ng&atilde; ngũ, cử tri tr&ecirc;n to&agrave;n quốc ng&agrave;y c&agrave;ng phải chi nhiều hơn cho mỗi lần đổ xăng.

Tổng thống Trump b&agrave;y tỏ tin tưởng t&igrave;nh trạng n&agrave;y sẽ kh&ocirc;ng k&eacute;o d&agrave;i. &Ocirc;ng cho rằng khi xung đột kết th&uacute;c, eo biển Hormuz sẽ sớm được khai th&ocirc;ng v&agrave; gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu nhanh ch&oacute;ng giảm xuống. Tuy nhi&ecirc;n, &ocirc;ng Mahoney tỏ ra thận trọng hơn. &Ocirc;ng dẫn hiện tượng tăng nhanh, giảm chậm của gi&aacute; xăng dầu.

&ldquo;Ngay cả khi gi&aacute; dầu th&ocirc; điều chỉnh giảm tương đối nhanh, gi&aacute; xăng tại trạm nhiều khả năng vẫn duy tr&igrave; ở mức cao trong suốt m&ugrave;a xu&acirc;n v&agrave; k&eacute;o d&agrave;i đến giữa m&ugrave;a h&egrave;&rdquo;, &ocirc;ng nhận định.

Hải V&acirc;n/B&aacute;o Tin tức v&agrave; D&acirc;n tộc

<a href="https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/doc-lap-nang-luong-co-giup-my-mien-nhiem-voi-cu-soc-dau-mo-toan-cau-20260404084925473.htm">Link gốc</a>

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đã đẩy giá năng lượng tăng vọt, cho thấy Mỹ, dù là nước xuất khẩu ròng, vẫn không thể đứng ngoài biến động của thị trường toàn cầu.

Khủng hoảng tại eo biển Hormuz đ&atilde; đẩy gi&aacute; năng lượng tăng vọt, cho thấy Mỹ, d&ugrave; l&agrave; nước xuất khẩu r&ograve;ng, vẫn kh&ocirc;ng thể đứng ngo&agrave;i biến động của thị trường to&agrave;n cầu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260404/images/0404-thapkhoandau.jpg" style="height:400px; width:600px" />

Th&aacute;p khoan dầu ở Luling, Texas, Mỹ. Ảnh: THX/TTXVN

Theo trang The Guardian (Anh), một th&aacute;ng sau khi cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel với Iran b&ugrave;ng nổ khiến eo biển Hormuz - tuyến trung chuyển khoảng 1/5 nguồn cung dầu thế giới - gần như t&ecirc; liệt, thị trường năng lượng to&agrave;n cầu vẫn chao đảo. Gi&aacute; dầu leo thang mạnh, phản &aacute;nh nỗi lo nguồn cung gi&aacute;n đoạn k&eacute;o d&agrave;i.

Trước những biến động n&agrave;y, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định đ&acirc;y kh&ocirc;ng phải vấn đề của Washington.

&ldquo;H&atilde;y tự lo nguồn dầu của m&igrave;nh&rdquo;, &ocirc;ng tuy&ecirc;n bố hồi đầu tuần. Theo &ocirc;ng, Mỹ sở hữu nguồn cung dồi d&agrave;o v&agrave; ho&agrave;n to&agrave;n độc lập với Trung Đ&ocirc;ng.

&ldquo;Ch&uacute;ng ta kh&ocirc;ng cần dầu của họ. Mỹ l&agrave; nh&agrave; sản xuất dầu kh&iacute; số một thế giới, chưa kể h&agrave;ng triệu th&ugrave;ng từ Venezuela&rdquo;, &ocirc;ng nhấn mạnh trong b&agrave;i ph&aacute;t biểu giờ v&agrave;ng ng&agrave;y 1/4.&nbsp;

Lập luận n&agrave;y được củng cố bởi thực tế Mỹ đ&atilde; vươn l&ecirc;n th&agrave;nh &ldquo;si&ecirc;u cường năng lượng&rdquo; sau cuộc c&aacute;ch mạng khai th&aacute;c dầu đ&aacute; phiến, đưa sản lượng nội địa tăng vọt. Trong nhiều năm, sản lượng dầu của Mỹ thậm ch&iacute; vượt nhu cầu ti&ecirc;u thụ trong nước. Tuy nhi&ecirc;n, bản chất li&ecirc;n th&ocirc;ng của thị trường dầu mỏ khiến mọi tuy&ecirc;n bố &ldquo;miễn nhiễm&rdquo; trở n&ecirc;n k&eacute;m thuyết phục.

Kh&aacute;c với kh&iacute; đốt - loại nhi&ecirc;n liệu c&oacute; gi&aacute; ph&acirc;n h&oacute;a r&otilde; rệt giữa c&aacute;c khu vực do hạn chế vận chuyển - dầu mỏ vận h&agrave;nh trong một thị trường to&agrave;n cầu gắn kết chặt chẽ. Gi&aacute; kh&iacute; chuẩn Henry Hub của Mỹ hiện dưới 3 USD/MMBtu, trong khi gi&aacute; tại trung t&acirc;m TTF của ch&acirc;u &Acirc;u vượt 16 USD. Một c&uacute; sốc gi&aacute; ở ch&acirc;u &Acirc;u v&igrave; thế kh&ocirc;ng nhất thiết lan sang Mỹ.

Chuy&ecirc;n gia Clark Williams-Derry tại Viện Ph&acirc;n t&iacute;ch Kinh tế v&agrave; T&agrave;i ch&iacute;nh Năng lượng nhận định: &ldquo;Kh&iacute; đốt, kh&ocirc;ng giống dầu, rất kh&oacute; vận chuyển. Kh&ocirc;ng thể đơn giản đ&oacute;ng th&ugrave;ng rồi chuyển đi nơi kh&aacute;c&rdquo;.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260404/images/0404-trumpnhatrang.jpg" style="height:400px; width:600px" />

Tổng thống Mỹ Donald Trump ph&aacute;t biểu tại Nh&agrave; Trắng. Ảnh: THX/TTXVN

Những biến động lớn về gi&aacute; dầu hiếm khi chỉ giới hạn ở một khu vực cụ thể. Gi&aacute; dầu Brent chuẩn tham chiếu to&agrave;n cầu đ&atilde; tăng gần 50% kể từ khi xung đột nổ ra, vượt ngưỡng 100 USD/th&ugrave;ng v&agrave; tiếp tục bật l&ecirc;n sau ph&aacute;t biểu mới nhất của &ocirc;ng Trump.

&ldquo;H&atilde;y h&igrave;nh dung thị trường dầu như một bể bơi khổng lồ. C&oacute; thể xuất hiện những gợn s&oacute;ng cục bộ, nhưng mực nước chung sẽ c&ugrave;ng d&acirc;ng hoặc hạ. Mức nền được định h&igrave;nh bởi thị trường to&agrave;n cầu&rdquo;, &ocirc;ng Williams-Derry n&oacute;i.

Theo &ocirc;ng, trong bối cảnh ch&iacute;nh s&aacute;ch hiện tại, việc Mỹ l&agrave; nước xuất khẩu r&ograve;ng &ldquo;kh&ocirc;ng tạo ra lớp đệm đ&aacute;ng kể&rdquo; trước c&aacute;c c&uacute; sốc gi&aacute; to&agrave;n cầu.

Thực tế, d&ugrave; xuất khẩu nhiều hơn nhập khẩu, Mỹ vẫn nhập khẩu h&agrave;ng triệu th&ugrave;ng dầu mỗi ng&agrave;y, trong đ&oacute; gần 10% đến từ c&aacute;c quốc gia v&ugrave;ng Vịnh trong năm qua. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;, nhiều nh&agrave; m&aacute;y lọc dầu của Mỹ được thiết kế để xử l&yacute; dầu th&ocirc; nặng, trong khi nguồn cung nội địa chủ yếu l&agrave; dầu nhẹ, ngọt, tạo ra sự phụ thuộc mang t&iacute;nh kỹ thuật.

T&aacute;c động của khủng hoảng năng lượng từ xung đột Iran cũng lan rộng vượt ra ngo&agrave;i dầu mỏ. Gi&aacute; ph&acirc;n b&oacute;n to&agrave;n cầu tăng mạnh, buộc n&ocirc;ng d&acirc;n Mỹ phải t&iacute;nh to&aacute;n lại kế hoạch gieo trồng khi eo biển Hormuz vẫn bị đ&igrave;nh trệ. Một phần đ&aacute;ng kể ph&acirc;n b&oacute;n nhập khẩu của Mỹ c&oacute; nguồn gốc từ Trung Đ&ocirc;ng.

Ở một diễn biến kh&aacute;c, Qatar - quốc gia thường cung cấp khoảng 1/3 lượng heli to&agrave;n cầu, nguy&ecirc;n liệu thiết yếu trong sản xuất chip b&aacute;n dẫn - đ&atilde; tạm dừng sản xuất từ th&aacute;ng trước, l&agrave;m dấy l&ecirc;n lo ngại d&acirc;y chuyền đối với ng&agrave;nh b&aacute;n dẫn v&agrave; c&aacute;c lĩnh vực phụ thuộc.

D&ugrave; vậy, dầu mỏ vẫn l&agrave; chỉ dấu r&otilde; rệt nhất của cơn biến động hiện nay. Theo chuy&ecirc;n gia Neale Mahoney tại Viện Nghi&ecirc;n cứu Ch&iacute;nh s&aacute;ch Kinh tế Stanford, việc l&agrave; nước xuất khẩu r&ograve;ng &ldquo;kh&ocirc;ng mang lại sự bảo vệ kh&aacute;c biệt&rdquo; cho c&aacute;c hộ gia đ&igrave;nh Mỹ trước t&aacute;c động gi&aacute; tăng.

&Ocirc;ng cho rằng gi&aacute; dầu leo thang sẽ mang lại lợi &iacute;ch cho một số ng&agrave;nh v&agrave; c&aacute;c bang sản xuất năng lượng lớn như Texas, New Mexico hay North Dakota.

&ldquo;Trong khi người ti&ecirc;u d&ugrave;ng chịu sức &eacute;p, nền kinh tế Mỹ vẫn chứng kiến sự ph&acirc;n h&oacute;a r&otilde; rệt giữa b&ecirc;n hưởng lợi v&agrave; b&ecirc;n chịu thiệt&rdquo;, &ocirc;ng n&oacute;i.

Tuy nhi&ecirc;n, đ&agrave; tăng của cổ phiếu c&aacute;c tập đo&agrave;n dầu kh&iacute; lớn kh&oacute; c&oacute; thể xoa dịu &aacute;p lực chi ph&iacute; đối với người d&acirc;n. Gi&aacute; xăng trung b&igrave;nh to&agrave;n quốc đ&atilde; vượt 4 USD/gallon lần đầu kể từ năm 2022, l&agrave;m gia tăng sự bất m&atilde;n trong dư luận.

&ldquo;Tại Mỹ, mỗi khi gi&aacute; tăng, người ti&ecirc;u d&ugrave;ng phải trả nhiều hơn, trong khi nh&agrave; sản xuất thu lợi lớn hơn&rdquo;, &ocirc;ng Williams-Derry n&oacute;i, đồng thời cho rằng kh&aacute;i niệm &ldquo;độc lập năng lượng&rdquo; phần n&agrave;o mang t&iacute;nh đ&aacute;nh lạc hướng.

&ldquo;Với người thu nhập thấp, chi ph&iacute; nhi&ecirc;n liệu tăng l&agrave; g&aacute;nh nặng vượt qu&aacute; khả năng chi trả&rdquo;, &ocirc;ng cho biết th&ecirc;m.

Gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu cao từ l&acirc;u đ&atilde; l&agrave; biến số nhạy cảm trong ch&iacute;nh trị Mỹ, c&oacute; thể l&agrave;m chệch hướng c&aacute;c chiến dịch tranh cử. Khi c&ograve;n bảy th&aacute;ng nữa l&agrave; tới cuộc bầu cử giữa kỳ th&aacute;ng 11 v&agrave; c&aacute;n c&acirc;n quyền lực tại Quốc hội vẫn chưa ng&atilde; ngũ, cử tri tr&ecirc;n to&agrave;n quốc ng&agrave;y c&agrave;ng phải chi nhiều hơn cho mỗi lần đổ xăng.

Tổng thống Trump b&agrave;y tỏ tin tưởng t&igrave;nh trạng n&agrave;y sẽ kh&ocirc;ng k&eacute;o d&agrave;i. &Ocirc;ng cho rằng khi xung đột kết th&uacute;c, eo biển Hormuz sẽ sớm được khai th&ocirc;ng v&agrave; gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu nhanh ch&oacute;ng giảm xuống. Tuy nhi&ecirc;n, &ocirc;ng Mahoney tỏ ra thận trọng hơn. &Ocirc;ng dẫn hiện tượng tăng nhanh, giảm chậm của gi&aacute; xăng dầu.

&ldquo;Ngay cả khi gi&aacute; dầu th&ocirc; điều chỉnh giảm tương đối nhanh, gi&aacute; xăng tại trạm nhiều khả năng vẫn duy tr&igrave; ở mức cao trong suốt m&ugrave;a xu&acirc;n v&agrave; k&eacute;o d&agrave;i đến giữa m&ugrave;a h&egrave;&rdquo;, &ocirc;ng nhận định.

Hải V&acirc;n/B&aacute;o Tin tức v&agrave; D&acirc;n tộc

<a href="https://baotintuc.vn/phan-tichnhan-dinh/doc-lap-nang-luong-co-giup-my-mien-nhiem-voi-cu-soc-dau-mo-toan-cau-20260404084925473.htm">Link gốc</a>