&nbsp;Trong bối cảnh Việt Nam đẩy nhanh lộ tr&igrave;nh giảm ph&aacute;t thải v&agrave; từng bước thu hẹp điện than, điện kh&iacute; LNG đang nổi l&ecirc;n như trụ cột năng lượng chuyển tiếp then chốt. Với ưu thế ph&aacute;t thải thấp, khả năng vận h&agrave;nh linh hoạt v&agrave; tiềm năng n&acirc;ng cấp c&ocirc;ng nghệ trong tương lai, LNG kh&ocirc;ng chỉ g&oacute;p phần bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2025-2040 m&agrave; c&ograve;n tạo dư địa ch&iacute;nh s&aacute;ch để đ&oacute;ng cửa sớm c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y nhiệt điện than c&ocirc;ng nghệ lạc hậu.

Từ nguồn điện nền sạch đến &ldquo;bộ đệm&rdquo; cho năng lượng t&aacute;i tạo v&agrave; mục ti&ecirc;u Net Zero

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam định hướng kh&ocirc;ng ph&aacute;t triển mới c&aacute;c dự &aacute;n điện than sau năm 2030, đồng thời từng bước chuyển đổi nhi&ecirc;n liệu hoặc đ&oacute;ng cửa sớm c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện than c&ocirc;ng nghệ lạc hậu, hiệu suất thấp, ph&aacute;t thải cao. Tuy nhi&ecirc;n, thực tế hiện nay cho thấy điện than vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn điện v&agrave; giữ vai tr&ograve; chủ lực trong bảo đảm điện nền cho hệ thống.

Việc giảm nhanh điện than khi chưa c&oacute; nguồn thay thế ổn định sẽ tiềm ẩn nguy cơ thiếu điện, nhất l&agrave; trong bối cảnh nhu cầu điện được dự b&aacute;o tăng b&igrave;nh qu&acirc;n 8-9% mỗi năm đến năm 2030. Khoảng trống chuyển tiếp n&agrave;y đặt ra y&ecirc;u cầu cấp thiết về một nguồn điện c&oacute; thể thay thế trực tiếp điện than, vừa bảo đảm c&ocirc;ng suất nền, vừa giảm ph&aacute;t thải - v&agrave; điện kh&iacute; LNG đ&aacute;p ứng đồng thời c&aacute;c y&ecirc;u cầu đ&oacute;.<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260106/images/220251221160558.jpg" style="height:400px; width:600px">

LNG được nhiều quốc gia coi l&agrave; &ldquo;nguồn điện nền linh hoạt&rdquo; trong giai đoạn chuyển tiếp năng lượng (Ảnh: Kho cảng LNG Thị Vải của PV GAS/Petrovietnam)

Kh&aacute;c với c&aacute;c nguồn năng lượng t&aacute;i tạo phụ thuộc nhiều v&agrave;o thời tiết, điện kh&iacute; LNG c&oacute; thể vận h&agrave;nh ổn định, quy m&ocirc; lớn, cho ph&eacute;p &ldquo;đ&oacute;ng - mở&rdquo; linh hoạt c&aacute;c tổ m&aacute;y trong hệ thống m&agrave; kh&ocirc;ng g&acirc;y x&aacute;o trộn an ninh năng lượng quốc gia.

X&eacute;t về m&ocirc;i trường, LNG được đ&aacute;nh gi&aacute; l&agrave; bước tiến đ&aacute;ng kể so với điện than. Nhiều nghi&ecirc;n cứu cho thấy, ph&aacute;t thải CO₂ từ điện kh&iacute; LNG thấp hơn khoảng 40-50% so với điện than truyền thống, đồng thời gần như kh&ocirc;ng ph&aacute;t thải SO₂, giảm mạnh bụi mịn v&agrave; NOx - những t&aacute;c nh&acirc;n ch&iacute;nh g&acirc;y &ocirc; nhiễm m&ocirc;i trường v&agrave; ảnh hưởng nghi&ecirc;m trọng đến sức khỏe cộng đồng.

Trong bối cảnh Việt Nam chịu &aacute;p lực ng&agrave;y c&agrave;ng lớn từ c&aacute;c cam kết kh&iacute; hậu quốc tế, cơ chế điều chỉnh bi&ecirc;n giới carbon (CBAM) của EU v&agrave; y&ecirc;u cầu giảm ph&aacute;t thải thực chất, việc thay thế dần điện than bằng LNG mang &yacute; nghĩa chiến lược. LNG cho ph&eacute;p giảm ph&aacute;t thải ngay trong ngắn v&agrave; trung hạn, đồng thời tạo dư địa để ph&aacute;t triển c&aacute;c c&ocirc;ng nghệ kh&ocirc;ng carbon trong tương lai.

Một hạn chế cố hữu của điện gi&oacute; v&agrave; điện mặt trời l&agrave; t&iacute;nh kh&ocirc;ng ổn định. Khi tỷ trọng năng lượng t&aacute;i tạo tăng cao, hệ thống điện đ&ograve;i hỏi c&aacute;c nguồn c&oacute; khả năng điều chỉnh c&ocirc;ng suất nhanh để c&acirc;n bằng cung - cầu, ổn định tần số v&agrave; điện &aacute;p.

Điện kh&iacute; LNG đ&aacute;p ứng tốt vai tr&ograve; n&agrave;y. C&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y LNG hiện đại c&oacute; thể khởi động nhanh, thay đổi c&ocirc;ng suất linh hoạt, trở th&agrave;nh &ldquo;nguồn điện đệm&rdquo; cho năng lượng t&aacute;i tạo - điều m&agrave; điện than truyền thống kh&oacute; đ&aacute;p ứng với chi ph&iacute; hợp l&yacute;. Ch&iacute;nh v&igrave; vậy, LNG được nhiều quốc gia coi l&agrave; &ldquo;nguồn điện nền linh hoạt&rdquo; trong giai đoạn chuyển tiếp năng lượng.

Kh&aacute;c với điện than - vốn bị &ldquo;mắc kẹt c&ocirc;ng nghệ&rdquo;, c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện kh&iacute; LNG thế hệ mới c&oacute; khả năng n&acirc;ng cấp sang đồng đốt hydrogen hoặc ammonia xanh. Điều n&agrave;y gi&uacute;p LNG kh&ocirc;ng trở th&agrave;nh &ldquo;t&agrave;i sản mắc kẹt&rdquo;, m&agrave; l&agrave; cầu nối c&ocirc;ng nghệ quan trọng hướng tới hệ thống điện kh&ocirc;ng carbon trong d&agrave;i hạn.

Với c&aacute;ch tiếp cận n&agrave;y, đầu tư ph&aacute;t triển LNG kh&ocirc;ng chỉ phục vụ nhu cầu trước mắt, m&agrave; c&ograve;n đặt nền m&oacute;ng cho hệ sinh th&aacute;i năng lượng sạch của Việt Nam trong 20-30 năm tới.

Trong giai đoạn 2025-2040, khi c&ocirc;ng nghệ lưu trữ năng lượng quy m&ocirc; lớn chưa đạt mức chi ph&iacute; hợp l&yacute; v&agrave; phổ biến, điện t&aacute;i tạo chưa thể cung cấp điện nền 24/7, điện kh&iacute; LNG được xem l&agrave; lựa chọn khả thi nhất để bảo đảm vận h&agrave;nh an to&agrave;n hệ thống điện.

Đặc biệt, LNG l&agrave; điều kiện ti&ecirc;n quyết để Việt Nam c&oacute; thể đ&oacute;ng cửa sớm c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện than c&ocirc;ng nghệ cũ. Nếu kh&ocirc;ng c&oacute; LNG, hệ thống điện buộc phải k&eacute;o d&agrave;i tuổi thọ của c&aacute;c tổ m&aacute;y lạc hậu hoặc tăng nhập khẩu điện - đi ngược mục ti&ecirc;u chuyển dịch năng lượng bền vững.

Ho&agrave;n thiện ch&iacute;nh s&aacute;ch LNG: &ldquo;N&uacute;t thắt&rdquo; quyết định

Tuy nhi&ecirc;n, thực tiễn triển khai cho thấy, th&aacute;ch thức lớn nhất của điện kh&iacute; LNG hiện nay kh&ocirc;ng nằm ở c&ocirc;ng nghệ hay nguồn cung, m&agrave; ở cơ chế ch&iacute;nh s&aacute;ch v&agrave; khả năng chia sẻ rủi ro.

LNG l&agrave; nguồn nhi&ecirc;n liệu phụ thuộc v&agrave;o nhập khẩu, chịu t&aacute;c động mạnh từ biến động gi&aacute; năng lượng to&agrave;n cầu. Việc &aacute;p dụng cơ chế gi&aacute; điện cứng nhắc hoặc duy tr&igrave; trần gi&aacute; k&eacute;o d&agrave;i sẽ khiến c&aacute;c dự &aacute;n LNG kh&oacute; bảo đảm hiệu quả t&agrave;i ch&iacute;nh, l&agrave;m nản l&ograve;ng nh&agrave; đầu tư.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260106/images/120260106110456.jpg" style="height:422px; width:600px">

Chuy&ecirc;n gia kinh tế, PGS.TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long: Cơ chế gi&aacute; điện LNG cần được x&acirc;y dựng theo hướng thị trường, cho ph&eacute;p điều chỉnh linh hoạt theo biến động gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu, nhằm bảo đảm t&iacute;nh bền vững cho ng&agrave;nh điện - (Ảnh: Mạnh Tưởng)

Theo PGS.TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long, gi&aacute; LNG biến động do nhiều yếu tố như cung - cầu to&agrave;n cầu, biến đổi kh&iacute; hậu, ch&iacute;nh s&aacute;ch năng lượng v&agrave; c&aacute;c khủng hoảng địa ch&iacute;nh trị. V&igrave; vậy, cơ chế gi&aacute; điện LNG cần được x&acirc;y dựng theo hướng thị trường, cho ph&eacute;p điều chỉnh linh hoạt theo biến động gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu, nhằm bảo đảm t&iacute;nh bền vững cho ng&agrave;nh điện.

Một cơ chế gi&aacute; theo thị trường sẽ tạo m&ocirc;i trường minh bạch, hấp dẫn nh&agrave; đầu tư, gi&uacute;p thu h&uacute;t vốn v&agrave;o hạ tầng LNG v&agrave; năng lượng sạch. Đồng thời, gi&aacute; điện phản &aacute;nh đ&uacute;ng chi ph&iacute; sản xuất cũng tạo động lực để người ti&ecirc;u d&ugrave;ng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả hơn.

Cũng theo PGS.TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long, với tổng mức đầu tư lớn v&agrave; thời gian ho&agrave;n vốn d&agrave;i, c&aacute;c dự &aacute;n LNG y&ecirc;u cầu hợp đồng mua b&aacute;n điện (PPA) c&oacute; thời hạn đủ d&agrave;i, điều khoản r&otilde; r&agrave;ng về sản lượng cam kết v&agrave; nghĩa vụ thanh to&aacute;n. PPA thiếu ổn định sẽ l&agrave;m tăng chi ph&iacute; vốn, cuối c&ugrave;ng phản &aacute;nh v&agrave;o gi&aacute; điện.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, c&aacute;c cam kết d&agrave;i hạn trong mua b&aacute;n LNG v&agrave; hợp đồng điện c&oacute; &yacute; nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm nguồn cung ổn định, giảm thiểu rủi ro biến động gi&aacute; v&agrave; tạo nền tảng để nh&agrave; đầu tư y&ecirc;n t&acirc;m triển khai dự &aacute;n.

Chia sẻ rủi ro v&agrave; vai tr&ograve; dẫn dắt của doanh nghiệp nh&agrave; nước

Trao đổi với PetroTimes về vấn đề n&agrave;y, chuy&ecirc;n gia kinh tế, PGS. TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long cho rằng, trong bối cảnh thị trường điện Việt Nam chưa ho&agrave;n thiện đầy đủ, Nh&agrave; nước cần tham gia chia sẻ một phần rủi ro m&agrave; khu vực tư nh&acirc;n kh&oacute; kiểm so&aacute;t như biến động tỷ gi&aacute;, gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu hay nghĩa vụ thanh to&aacute;n của b&ecirc;n mua điện. C&aacute;ch tiếp cận bảo l&atilde;nh c&oacute; điều kiện, c&oacute; chọn lọc sẽ vừa tạo niềm tin cho nh&agrave; đầu tư, vừa tr&aacute;nh g&acirc;y &aacute;p lực l&ecirc;n ng&acirc;n s&aacute;ch.

Đồng thời, vai tr&ograve; của c&aacute;c doanh nghiệp nh&agrave; nước, đặc biệt l&agrave; Tập đo&agrave;n C&ocirc;ng nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), c&oacute; &yacute; nghĩa then chốt trong giai đoạn đầu ph&aacute;t triển LNG. Với kinh nghiệm trong chuỗi gi&aacute; trị kh&iacute;, khả năng tiếp cận nguồn LNG d&agrave;i hạn v&agrave; năng lực triển khai hạ tầng lớn, Petrovietnam ho&agrave;n to&agrave;n đủ năng lực đảm nhận vai tr&ograve; &ldquo;người mở đường&rdquo;.

Việc Petrovietnam v&agrave; Tổng c&ocirc;ng ty Điện lực Dầu kh&iacute; Việt Nam - CTCP (PV Power) kh&aacute;nh th&agrave;nh Nh&agrave; m&aacute;y điện Nhơn Trạch 3 v&agrave; 4 - dự &aacute;n điện kh&iacute; LNG đầu ti&ecirc;n tại Việt Nam l&agrave; minh chứng r&otilde; n&eacute;t cho vai tr&ograve; ti&ecirc;n phong n&agrave;y. Đ&acirc;y kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; một dự &aacute;n điện, m&agrave; l&agrave; bước mở đường cho lĩnh vực điện kh&iacute; LNG trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng diễn ra nhanh v&agrave; s&acirc;u rộng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260106/images/dien-khi-nhon-trach-3420260106110640.jpg" style="height:450px; width:600px">

Nh&agrave; m&aacute;y điện Nhơn Trạch 3 v&agrave; 4 l&agrave; minh chứng r&otilde; n&eacute;t cho vai tr&ograve; ti&ecirc;n phong của Petrovietnam trong ph&aacute;t triển điện kh&iacute; LNG tại Việt Nam (Ảnh: Nh&agrave; m&aacute;y điện Nhơn Trạch 3 v&agrave; 4)

Điện kh&iacute; LNG kh&ocirc;ng phải l&agrave; đ&iacute;ch đến cuối c&ugrave;ng của chuyển dịch năng lượng, nhưng l&agrave; trụ cột chuyển tiếp then chốt trong bối cảnh hiện nay. LNG trở th&agrave;nh cầu nối quan trọng giữa hệ thống điện c&ograve;n phụ thuộc v&agrave;o than v&agrave; lộ tr&igrave;nh chuyển dịch sang năng lượng t&aacute;i tạo v&agrave; hydrogen xanh.

Vấn đề đặt ra kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; &ldquo;c&oacute; ph&aacute;t triển LNG hay kh&ocirc;ng&rdquo;, m&agrave; l&agrave; ph&aacute;t triển LNG như thế n&agrave;o để vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa giảm ph&aacute;t thải thực chất. Nếu c&aacute;c vướng mắc về cơ chế gi&aacute;, hợp đồng v&agrave; chia sẻ rủi ro được th&aacute;o gỡ kịp thời, điện kh&iacute; LNG sẽ trở th&agrave;nh bệ đỡ quan trọng gi&uacute;p Việt Nam vượt qua giai đoạn chuyển tiếp đầy th&aacute;ch thức, tiến gần hơn tới mục ti&ecirc;u Net Zero một c&aacute;ch bền vững, to&agrave;n diện.

Mạnh Tưởng

<a href="https://petrotimes.vn/dien-khi-lng-tru-cot-nang-luong-chuyen-tiep-then-chot-736492.html">Link gốc</a>

 Trong bối cảnh Việt Nam đẩy nhanh lộ trình giảm phát thải và từng bước thu hẹp điện than, điện khí LNG đang nổi lên như trụ cột năng lượng chuyển tiếp then chốt. Với ưu thế phát thải thấp, khả năng vận hành linh hoạt và tiềm năng nâng cấp công nghệ trong tương lai, LNG không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2025-2040 mà còn tạo dư địa chính sách để đóng cửa sớm các nhà máy nhiệt điện than công nghệ lạc hậu.

&nbsp;Trong bối cảnh Việt Nam đẩy nhanh lộ tr&igrave;nh giảm ph&aacute;t thải v&agrave; từng bước thu hẹp điện than, điện kh&iacute; LNG đang nổi l&ecirc;n như trụ cột năng lượng chuyển tiếp then chốt. Với ưu thế ph&aacute;t thải thấp, khả năng vận h&agrave;nh linh hoạt v&agrave; tiềm năng n&acirc;ng cấp c&ocirc;ng nghệ trong tương lai, LNG kh&ocirc;ng chỉ g&oacute;p phần bảo đảm an ninh năng lượng giai đoạn 2025-2040 m&agrave; c&ograve;n tạo dư địa ch&iacute;nh s&aacute;ch để đ&oacute;ng cửa sớm c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y nhiệt điện than c&ocirc;ng nghệ lạc hậu.

Từ nguồn điện nền sạch đến &ldquo;bộ đệm&rdquo; cho năng lượng t&aacute;i tạo v&agrave; mục ti&ecirc;u Net Zero

Theo Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, Việt Nam định hướng kh&ocirc;ng ph&aacute;t triển mới c&aacute;c dự &aacute;n điện than sau năm 2030, đồng thời từng bước chuyển đổi nhi&ecirc;n liệu hoặc đ&oacute;ng cửa sớm c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện than c&ocirc;ng nghệ lạc hậu, hiệu suất thấp, ph&aacute;t thải cao. Tuy nhi&ecirc;n, thực tế hiện nay cho thấy điện than vẫn chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu nguồn điện v&agrave; giữ vai tr&ograve; chủ lực trong bảo đảm điện nền cho hệ thống.

Việc giảm nhanh điện than khi chưa c&oacute; nguồn thay thế ổn định sẽ tiềm ẩn nguy cơ thiếu điện, nhất l&agrave; trong bối cảnh nhu cầu điện được dự b&aacute;o tăng b&igrave;nh qu&acirc;n 8-9% mỗi năm đến năm 2030. Khoảng trống chuyển tiếp n&agrave;y đặt ra y&ecirc;u cầu cấp thiết về một nguồn điện c&oacute; thể thay thế trực tiếp điện than, vừa bảo đảm c&ocirc;ng suất nền, vừa giảm ph&aacute;t thải - v&agrave; điện kh&iacute; LNG đ&aacute;p ứng đồng thời c&aacute;c y&ecirc;u cầu đ&oacute;.<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260106/images/220251221160558.jpg" style="height:400px; width:600px" />

LNG được nhiều quốc gia coi l&agrave; &ldquo;nguồn điện nền linh hoạt&rdquo; trong giai đoạn chuyển tiếp năng lượng (Ảnh: Kho cảng LNG Thị Vải của PV GAS/Petrovietnam)

Kh&aacute;c với c&aacute;c nguồn năng lượng t&aacute;i tạo phụ thuộc nhiều v&agrave;o thời tiết, điện kh&iacute; LNG c&oacute; thể vận h&agrave;nh ổn định, quy m&ocirc; lớn, cho ph&eacute;p &ldquo;đ&oacute;ng - mở&rdquo; linh hoạt c&aacute;c tổ m&aacute;y trong hệ thống m&agrave; kh&ocirc;ng g&acirc;y x&aacute;o trộn an ninh năng lượng quốc gia.

X&eacute;t về m&ocirc;i trường, LNG được đ&aacute;nh gi&aacute; l&agrave; bước tiến đ&aacute;ng kể so với điện than. Nhiều nghi&ecirc;n cứu cho thấy, ph&aacute;t thải CO₂ từ điện kh&iacute; LNG thấp hơn khoảng 40-50% so với điện than truyền thống, đồng thời gần như kh&ocirc;ng ph&aacute;t thải SO₂, giảm mạnh bụi mịn v&agrave; NOx - những t&aacute;c nh&acirc;n ch&iacute;nh g&acirc;y &ocirc; nhiễm m&ocirc;i trường v&agrave; ảnh hưởng nghi&ecirc;m trọng đến sức khỏe cộng đồng.

Trong bối cảnh Việt Nam chịu &aacute;p lực ng&agrave;y c&agrave;ng lớn từ c&aacute;c cam kết kh&iacute; hậu quốc tế, cơ chế điều chỉnh bi&ecirc;n giới carbon (CBAM) của EU v&agrave; y&ecirc;u cầu giảm ph&aacute;t thải thực chất, việc thay thế dần điện than bằng LNG mang &yacute; nghĩa chiến lược. LNG cho ph&eacute;p giảm ph&aacute;t thải ngay trong ngắn v&agrave; trung hạn, đồng thời tạo dư địa để ph&aacute;t triển c&aacute;c c&ocirc;ng nghệ kh&ocirc;ng carbon trong tương lai.

Một hạn chế cố hữu của điện gi&oacute; v&agrave; điện mặt trời l&agrave; t&iacute;nh kh&ocirc;ng ổn định. Khi tỷ trọng năng lượng t&aacute;i tạo tăng cao, hệ thống điện đ&ograve;i hỏi c&aacute;c nguồn c&oacute; khả năng điều chỉnh c&ocirc;ng suất nhanh để c&acirc;n bằng cung - cầu, ổn định tần số v&agrave; điện &aacute;p.

Điện kh&iacute; LNG đ&aacute;p ứng tốt vai tr&ograve; n&agrave;y. C&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y LNG hiện đại c&oacute; thể khởi động nhanh, thay đổi c&ocirc;ng suất linh hoạt, trở th&agrave;nh &ldquo;nguồn điện đệm&rdquo; cho năng lượng t&aacute;i tạo - điều m&agrave; điện than truyền thống kh&oacute; đ&aacute;p ứng với chi ph&iacute; hợp l&yacute;. Ch&iacute;nh v&igrave; vậy, LNG được nhiều quốc gia coi l&agrave; &ldquo;nguồn điện nền linh hoạt&rdquo; trong giai đoạn chuyển tiếp năng lượng.

Kh&aacute;c với điện than - vốn bị &ldquo;mắc kẹt c&ocirc;ng nghệ&rdquo;, c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện kh&iacute; LNG thế hệ mới c&oacute; khả năng n&acirc;ng cấp sang đồng đốt hydrogen hoặc ammonia xanh. Điều n&agrave;y gi&uacute;p LNG kh&ocirc;ng trở th&agrave;nh &ldquo;t&agrave;i sản mắc kẹt&rdquo;, m&agrave; l&agrave; cầu nối c&ocirc;ng nghệ quan trọng hướng tới hệ thống điện kh&ocirc;ng carbon trong d&agrave;i hạn.

Với c&aacute;ch tiếp cận n&agrave;y, đầu tư ph&aacute;t triển LNG kh&ocirc;ng chỉ phục vụ nhu cầu trước mắt, m&agrave; c&ograve;n đặt nền m&oacute;ng cho hệ sinh th&aacute;i năng lượng sạch của Việt Nam trong 20-30 năm tới.

Trong giai đoạn 2025-2040, khi c&ocirc;ng nghệ lưu trữ năng lượng quy m&ocirc; lớn chưa đạt mức chi ph&iacute; hợp l&yacute; v&agrave; phổ biến, điện t&aacute;i tạo chưa thể cung cấp điện nền 24/7, điện kh&iacute; LNG được xem l&agrave; lựa chọn khả thi nhất để bảo đảm vận h&agrave;nh an to&agrave;n hệ thống điện.

Đặc biệt, LNG l&agrave; điều kiện ti&ecirc;n quyết để Việt Nam c&oacute; thể đ&oacute;ng cửa sớm c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y điện than c&ocirc;ng nghệ cũ. Nếu kh&ocirc;ng c&oacute; LNG, hệ thống điện buộc phải k&eacute;o d&agrave;i tuổi thọ của c&aacute;c tổ m&aacute;y lạc hậu hoặc tăng nhập khẩu điện - đi ngược mục ti&ecirc;u chuyển dịch năng lượng bền vững.

Ho&agrave;n thiện ch&iacute;nh s&aacute;ch LNG: &ldquo;N&uacute;t thắt&rdquo; quyết định

Tuy nhi&ecirc;n, thực tiễn triển khai cho thấy, th&aacute;ch thức lớn nhất của điện kh&iacute; LNG hiện nay kh&ocirc;ng nằm ở c&ocirc;ng nghệ hay nguồn cung, m&agrave; ở cơ chế ch&iacute;nh s&aacute;ch v&agrave; khả năng chia sẻ rủi ro.

LNG l&agrave; nguồn nhi&ecirc;n liệu phụ thuộc v&agrave;o nhập khẩu, chịu t&aacute;c động mạnh từ biến động gi&aacute; năng lượng to&agrave;n cầu. Việc &aacute;p dụng cơ chế gi&aacute; điện cứng nhắc hoặc duy tr&igrave; trần gi&aacute; k&eacute;o d&agrave;i sẽ khiến c&aacute;c dự &aacute;n LNG kh&oacute; bảo đảm hiệu quả t&agrave;i ch&iacute;nh, l&agrave;m nản l&ograve;ng nh&agrave; đầu tư.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260106/images/120260106110456.jpg" style="height:422px; width:600px" />

Chuy&ecirc;n gia kinh tế, PGS.TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long: Cơ chế gi&aacute; điện LNG cần được x&acirc;y dựng theo hướng thị trường, cho ph&eacute;p điều chỉnh linh hoạt theo biến động gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu, nhằm bảo đảm t&iacute;nh bền vững cho ng&agrave;nh điện - (Ảnh: Mạnh Tưởng)

Theo PGS.TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long, gi&aacute; LNG biến động do nhiều yếu tố như cung - cầu to&agrave;n cầu, biến đổi kh&iacute; hậu, ch&iacute;nh s&aacute;ch năng lượng v&agrave; c&aacute;c khủng hoảng địa ch&iacute;nh trị. V&igrave; vậy, cơ chế gi&aacute; điện LNG cần được x&acirc;y dựng theo hướng thị trường, cho ph&eacute;p điều chỉnh linh hoạt theo biến động gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu, nhằm bảo đảm t&iacute;nh bền vững cho ng&agrave;nh điện.

Một cơ chế gi&aacute; theo thị trường sẽ tạo m&ocirc;i trường minh bạch, hấp dẫn nh&agrave; đầu tư, gi&uacute;p thu h&uacute;t vốn v&agrave;o hạ tầng LNG v&agrave; năng lượng sạch. Đồng thời, gi&aacute; điện phản &aacute;nh đ&uacute;ng chi ph&iacute; sản xuất cũng tạo động lực để người ti&ecirc;u d&ugrave;ng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả hơn.

Cũng theo PGS.TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long, với tổng mức đầu tư lớn v&agrave; thời gian ho&agrave;n vốn d&agrave;i, c&aacute;c dự &aacute;n LNG y&ecirc;u cầu hợp đồng mua b&aacute;n điện (PPA) c&oacute; thời hạn đủ d&agrave;i, điều khoản r&otilde; r&agrave;ng về sản lượng cam kết v&agrave; nghĩa vụ thanh to&aacute;n. PPA thiếu ổn định sẽ l&agrave;m tăng chi ph&iacute; vốn, cuối c&ugrave;ng phản &aacute;nh v&agrave;o gi&aacute; điện.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, c&aacute;c cam kết d&agrave;i hạn trong mua b&aacute;n LNG v&agrave; hợp đồng điện c&oacute; &yacute; nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm nguồn cung ổn định, giảm thiểu rủi ro biến động gi&aacute; v&agrave; tạo nền tảng để nh&agrave; đầu tư y&ecirc;n t&acirc;m triển khai dự &aacute;n.

Chia sẻ rủi ro v&agrave; vai tr&ograve; dẫn dắt của doanh nghiệp nh&agrave; nước

Trao đổi với PetroTimes về vấn đề n&agrave;y, chuy&ecirc;n gia kinh tế, PGS. TS Ng&ocirc; Tr&iacute; Long cho rằng, trong bối cảnh thị trường điện Việt Nam chưa ho&agrave;n thiện đầy đủ, Nh&agrave; nước cần tham gia chia sẻ một phần rủi ro m&agrave; khu vực tư nh&acirc;n kh&oacute; kiểm so&aacute;t như biến động tỷ gi&aacute;, gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu hay nghĩa vụ thanh to&aacute;n của b&ecirc;n mua điện. C&aacute;ch tiếp cận bảo l&atilde;nh c&oacute; điều kiện, c&oacute; chọn lọc sẽ vừa tạo niềm tin cho nh&agrave; đầu tư, vừa tr&aacute;nh g&acirc;y &aacute;p lực l&ecirc;n ng&acirc;n s&aacute;ch.

Đồng thời, vai tr&ograve; của c&aacute;c doanh nghiệp nh&agrave; nước, đặc biệt l&agrave; Tập đo&agrave;n C&ocirc;ng nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam (Petrovietnam), c&oacute; &yacute; nghĩa then chốt trong giai đoạn đầu ph&aacute;t triển LNG. Với kinh nghiệm trong chuỗi gi&aacute; trị kh&iacute;, khả năng tiếp cận nguồn LNG d&agrave;i hạn v&agrave; năng lực triển khai hạ tầng lớn, Petrovietnam ho&agrave;n to&agrave;n đủ năng lực đảm nhận vai tr&ograve; &ldquo;người mở đường&rdquo;.

Việc Petrovietnam v&agrave; Tổng c&ocirc;ng ty Điện lực Dầu kh&iacute; Việt Nam - CTCP (PV Power) kh&aacute;nh th&agrave;nh Nh&agrave; m&aacute;y điện Nhơn Trạch 3 v&agrave; 4 - dự &aacute;n điện kh&iacute; LNG đầu ti&ecirc;n tại Việt Nam l&agrave; minh chứng r&otilde; n&eacute;t cho vai tr&ograve; ti&ecirc;n phong n&agrave;y. Đ&acirc;y kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; một dự &aacute;n điện, m&agrave; l&agrave; bước mở đường cho lĩnh vực điện kh&iacute; LNG trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng diễn ra nhanh v&agrave; s&acirc;u rộng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260106/images/dien-khi-nhon-trach-3420260106110640.jpg" style="height:450px; width:600px" />

Nh&agrave; m&aacute;y điện Nhơn Trạch 3 v&agrave; 4 l&agrave; minh chứng r&otilde; n&eacute;t cho vai tr&ograve; ti&ecirc;n phong của Petrovietnam trong ph&aacute;t triển điện kh&iacute; LNG tại Việt Nam (Ảnh: Nh&agrave; m&aacute;y điện Nhơn Trạch 3 v&agrave; 4)

Điện kh&iacute; LNG kh&ocirc;ng phải l&agrave; đ&iacute;ch đến cuối c&ugrave;ng của chuyển dịch năng lượng, nhưng l&agrave; trụ cột chuyển tiếp then chốt trong bối cảnh hiện nay. LNG trở th&agrave;nh cầu nối quan trọng giữa hệ thống điện c&ograve;n phụ thuộc v&agrave;o than v&agrave; lộ tr&igrave;nh chuyển dịch sang năng lượng t&aacute;i tạo v&agrave; hydrogen xanh.

Vấn đề đặt ra kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; &ldquo;c&oacute; ph&aacute;t triển LNG hay kh&ocirc;ng&rdquo;, m&agrave; l&agrave; ph&aacute;t triển LNG như thế n&agrave;o để vừa bảo đảm an ninh năng lượng, vừa giảm ph&aacute;t thải thực chất. Nếu c&aacute;c vướng mắc về cơ chế gi&aacute;, hợp đồng v&agrave; chia sẻ rủi ro được th&aacute;o gỡ kịp thời, điện kh&iacute; LNG sẽ trở th&agrave;nh bệ đỡ quan trọng gi&uacute;p Việt Nam vượt qua giai đoạn chuyển tiếp đầy th&aacute;ch thức, tiến gần hơn tới mục ti&ecirc;u Net Zero một c&aacute;ch bền vững, to&agrave;n diện.

Mạnh Tưởng

<a href="https://petrotimes.vn/dien-khi-lng-tru-cot-nang-luong-chuyen-tiep-then-chot-736492.html">Link gốc</a>