Chỉ &iacute;t ng&agrave;y sau khi xung đột qu&acirc;n sự với Iran b&ugrave;ng ph&aacute;t, người d&acirc;n Mỹ đ&atilde; bắt đầu cảm nhận những t&aacute;c động kinh tế ngay trong đời sống hằng ng&agrave;y: gi&aacute; xăng tăng, chi ph&iacute; đi lại đắt đỏ hơn v&agrave; nỗi lo về lạm ph&aacute;t quay trở lại.

T&iacute;n hiệu đầu ti&ecirc;n: gi&aacute; xăng tăng

Chưa đầy hai tuần kể từ khi c&aacute;c hoạt động qu&acirc;n sự nhằm v&agrave;o Iran được triển khai, nhịp sống thường nhật của người d&acirc;n Mỹ đ&atilde; bắt đầu xuất hiện những x&aacute;o trộn &acirc;m thầm nhưng trực diện.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260311/images/kinh-te-my-anh-huong-tu-cuoc-chien-iran-anh-1.jpg" style="height:400px; width:600px" />

Chỉ v&agrave;i ng&agrave;y sau khi Mỹ v&agrave; Israel tấn c&ocirc;ng Iran, gi&aacute; xăng tại Mỹ đ&atilde; tăng vọt. Ảnh: LA Times

Tr&ecirc;n khắp c&aacute;c tiểu bang, từ những trạm xăng ở California đến c&aacute;c si&ecirc;u thị tại New York, c&acirc;u chuyện về cuộc chiến kh&ocirc;ng c&ograve;n chỉ nằm tr&ecirc;n c&aacute;c mặt b&aacute;o thời sự quốc tế hay những bản tin qu&acirc;n sự kh&ocirc; khan. N&oacute; hiện hữu ngay trong v&iacute; tiền của mỗi gia đ&igrave;nh.

Những t&aacute;c động kinh tế từ eo biển Hormuz đang xuy&ecirc;n qua đại dương, t&aacute;c động mạnh mẽ đến t&acirc;m l&yacute; ti&ecirc;u d&ugrave;ng v&agrave; triển vọng tăng trưởng của nền kinh tế số một thế giới trong giai đoạn nhạy cảm n&agrave;y.

Điểm khởi đầu cho chuỗi hệ lụy n&agrave;y ch&iacute;nh l&agrave; gi&aacute; năng lượng - huyết mạch của nền kinh tế Mỹ. Theo dữ liệu từ Hiệp hội &Ocirc; t&ocirc; Mỹ (AAA), gi&aacute; xăng trung b&igrave;nh tại Mỹ đ&atilde; chạm mức 3,48 USD/gallon v&agrave;o đầu tuần n&agrave;y, đ&aacute;nh dấu mức tăng gần 17% chỉ trong một thời gian ngắn kể từ khi chiến dịch tấn c&ocirc;ng v&agrave;o Iran bắt đầu.

Đ&acirc;y l&agrave; ngưỡng gi&aacute; cao nhất m&agrave; người ti&ecirc;u d&ugrave;ng Mỹ phải đối mặt kể từ năm 2024. Đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; hơn, gi&aacute; dầu diesel - loại nhi&ecirc;n liệu thiết yếu cho ng&agrave;nh vận tải v&agrave; logistics - đ&atilde; tăng vọt 24%, l&ecirc;n mức gần 4,66 USD/gallon.

Sự gia tăng đột ngột n&agrave;y kh&ocirc;ng đơn thuần l&agrave; con số tr&ecirc;n bảng gi&aacute; ở c&aacute;c trạm xăng. Theo c&aacute;c chuy&ecirc;n gia kinh tế, khi chi ph&iacute; nhi&ecirc;n liệu vận tải tăng, n&oacute; sẽ tạo ra hiệu ứng domino l&ecirc;n tất cả c&aacute;c mặt h&agrave;ng được vận chuyển bằng đường bộ. Từ những g&oacute;i h&agrave;ng đặt qua mạng đến nhu yếu phẩm h&agrave;ng ng&agrave;y, &aacute;p lực lạm ph&aacute;t chi ph&iacute; đẩy đang dần h&igrave;nh th&agrave;nh.

Gi&aacute; dầu th&ocirc; tr&ecirc;n thị trường quốc tế đ&atilde; c&oacute; thời điểm nhảy vọt l&ecirc;n gần 120 USD/th&ugrave;ng trước khi điều chỉnh về quanh mức 90-95 USD. Tuy nhi&ecirc;n, chỉ cần gi&aacute; dầu duy tr&igrave; ở mức cao, &aacute;p lực l&ecirc;n t&uacute;i tiền người d&acirc;n sẽ c&ograve;n k&eacute;o d&agrave;i.

Nguy&ecirc;n nh&acirc;n trực tiếp dẫn đến sự biến động n&agrave;y l&agrave; do t&igrave;nh trạng nghẽn mạch tại eo biển Hormuz &ndash; yết hầu giao th&ocirc;ng quan trọng bậc nhất thế giới, nơi trung chuyển khoảng 1/5 lượng dầu mỏ to&agrave;n cầu. C&aacute;c hoạt động qu&acirc;n sự đ&atilde; khiến lưu th&ocirc;ng t&agrave;u b&egrave; qua khu vực n&agrave;y trở n&ecirc;n kh&oacute; khăn v&agrave; rủi ro hơn.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, việc một số nh&agrave; m&aacute;y lọc dầu trong khu vực phải tạm dừng hoạt động hoặc cắt giảm sản lượng do hư hại đ&atilde; l&agrave;m sụt giảm nguồn cung nhi&ecirc;n liệu th&agrave;nh phẩm như xăng, diesel v&agrave; nhi&ecirc;n liệu phản lực, c&agrave;ng đổ th&ecirc;m dầu v&agrave;o lửa cho cơn sốt gi&aacute; năng lượng tại nội địa nước Mỹ.

Lo ngại về gi&aacute; lương thực &ndash; thực phẩm

Kh&ocirc;ng dừng lại ở năng lượng, nỗi lo ngại đang lan sang cả lĩnh vực an ninh lương thực. D&ugrave; Mỹ l&agrave; một quốc gia c&oacute; nền n&ocirc;ng nghiệp mạnh, nhưng sự phụ thuộc v&agrave;o chuỗi cung ứng to&agrave;n cầu khiến gi&aacute; thực phẩm trở n&ecirc;n nhạy cảm với c&aacute;c biến động quốc tế.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260311/images/kinh-te-my-anh-huong-tu-cuoc-chien-iran-anh-2.jpg" style="height:400px; width:600px" />

Gi&aacute; thực phẩm v&agrave; rau quả, đặc biệt l&agrave; từ nguồn nhập khẩu, cũng c&oacute; thể sớm tăng l&ecirc;n. Ảnh: New York Times

Khu vực Vịnh Ba Tư kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; &quot;t&uacute;i dầu&quot; của thế giới m&agrave; c&ograve;n l&agrave; nguồn cung cấp ph&acirc;n b&oacute;n quan trọng. Khi hoạt động vận tải tại eo biển Hormuz bị gi&aacute;n đoạn, nguồn cung ph&acirc;n b&oacute;n cho n&ocirc;ng d&acirc;n Mỹ v&agrave; thế giới bị đe dọa nghi&ecirc;m trọng.

Trong bối cảnh m&ugrave;a vụ xu&acirc;n đang bắt đầu tại Mỹ, việc thiếu hụt hoặc tăng gi&aacute; ph&acirc;n b&oacute;n c&oacute; thể dẫn đến viễn cảnh n&ocirc;ng d&acirc;n phải cắt giảm canh t&aacute;c hoặc tăng gi&aacute; n&ocirc;ng sản đầu ra. Li&ecirc;n đo&agrave;n Trang trại Mỹ đ&atilde; b&agrave;y tỏ sự lo ngại s&acirc;u sắc về khả năng xảy ra một c&uacute; sốc sản xuất, kh&ocirc;ng chỉ đe dọa an ninh lương thực quốc gia m&agrave; c&ograve;n tạo th&ecirc;m &aacute;p lực lạm ph&aacute;t l&ecirc;n to&agrave;n bộ nền kinh tế.

&Ocirc;ng Zippy Duvall, Chủ tịch Li&ecirc;n đo&agrave;n N&ocirc;ng nghiệp Mỹ, đ&atilde; cảnh b&aacute;o trong một bức thư gửi Tổng thống Donald Trump h&ocirc;m 8/3 rằng &ldquo;nếu Hoa Kỳ kh&ocirc;ng ưu ti&ecirc;n nguồn cung ph&acirc;n b&oacute;n, đất nước sẽ c&oacute; nguy cơ thiếu hụt m&ugrave;a m&agrave;ng&rdquo;.

&Ocirc;ng Duvall cũng nhận định th&ecirc;m, c&uacute; sốc sản xuất n&agrave;y nếu xảy ra kh&ocirc;ng chỉ đe dọa an ninh lương thực - v&agrave; rộng hơn l&agrave; an ninh quốc gia - m&agrave; c&ograve;n c&oacute; thể g&oacute;p phần g&acirc;y &aacute;p lực lạm ph&aacute;t tr&ecirc;n to&agrave;n nền kinh tế Mỹ.

Kh&ocirc;ng chỉ lương thực, gi&aacute; c&aacute;c loại rau quả hay thực phẩm cũng sẽ chịu nhiều &aacute;p lực. Người ti&ecirc;u d&ugrave;ng Mỹ, vốn đ&atilde; vất vả đối ph&oacute; với chi ph&iacute; sinh hoạt sau đại dịch, nay lại đứng trước nguy cơ phải chi trả nhiều hơn cho c&aacute;c mặt h&agrave;ng thiết yếu như rau quả v&agrave; thực phẩm nhập khẩu.

&ldquo;Rất kh&oacute; để n&oacute;i ch&iacute;nh x&aacute;c gi&aacute; rau quả v&agrave; thực phẩm sẽ tăng bao nhi&ecirc;u, nhưng chắc chắn sẽ c&oacute; t&aacute;c động&rdquo;, &ocirc;ng Miguel G&oacute;mez - gi&aacute;m đốc Chương tr&igrave;nh Quản l&yacute; C&ocirc;ng nghiệp Thực phẩm tại Đại học Cornell - cho biết, đồng thời lưu &yacute; rằng nhiều loại thực phẩm m&agrave; người Mỹ mua, như tr&aacute;i c&acirc;y v&agrave; rau quả, sẽ đắt hơn khi nhập khẩu.

H&agrave;ng kh&ocirc;ng v&agrave; du lịch hứng chịu ảnh hưởng

Ng&agrave;nh h&agrave;ng kh&ocirc;ng - một trong những biểu tượng cho sự năng động của kinh tế Mỹ - cũng đang đứng ngồi kh&ocirc;ng y&ecirc;n. Nhi&ecirc;n liệu phản lực chiếm một tỷ trọng lớn trong chi ph&iacute; vận h&agrave;nh của c&aacute;c h&atilde;ng bay, v&agrave; mức tăng hơn 50% kể từ khi cuộc chiến nổ ra đ&atilde; buộc c&aacute;c h&atilde;ng h&agrave;ng kh&ocirc;ng phải xem x&eacute;t lại cấu tr&uacute;c gi&aacute; v&eacute;.

Đối với người ti&ecirc;u d&ugrave;ng Mỹ, điều n&agrave;y c&oacute; thể đồng nghĩa với việc c&aacute;c chuyến du lịch m&ugrave;a xu&acirc;n v&agrave; m&ugrave;a h&egrave; trở n&ecirc;n đắt đỏ hơn. Những tấm v&eacute; khuyến m&atilde;i gi&aacute; rẻ - vốn phổ biến trong những năm gần đ&acirc;y - c&oacute; thể trở n&ecirc;n kh&oacute; t&igrave;m hơn nếu chi ph&iacute; nhi&ecirc;n liệu tiếp tục duy tr&igrave; ở mức cao.

Tuy nhi&ecirc;n, c&aacute;c h&atilde;ng h&agrave;ng kh&ocirc;ng cũng phải c&acirc;n nhắc thận trọng. Nếu gi&aacute; v&eacute; tăng qu&aacute; mạnh, nhu cầu đi lại c&oacute; thể giảm xuống, đặc biệt trong bối cảnh nhiều hộ gia đ&igrave;nh vẫn đang điều chỉnh chi ti&ecirc;u sau giai đoạn lạm ph&aacute;t cao trước đ&oacute;.

Từ lăng k&iacute;nh ấy c&oacute; thể thấy, nếu xung đột qu&acirc;n sự Mỹ - Iran k&eacute;o d&agrave;y, tiếp tục đẩy gi&aacute; nhi&ecirc;n liệu cho ng&agrave;nh h&agrave;ng kh&ocirc;ng l&ecirc;n cao, nhiều gia đ&igrave;nh Mỹ c&oacute; thể phải từ bỏ kế hoạch du lịch trong m&ugrave;a xu&acirc;n v&agrave; m&ugrave;a h&egrave; tới, g&acirc;y ảnh hưởng d&acirc;y chuyền đến ng&agrave;nh dịch vụ v&agrave; lưu tr&uacute;.

Tiếng vọng từ Phố Wall v&agrave; nỗi lo chưa thấy lời giải

Nh&igrave;n rộng hơn ra bức tranh kinh tế vĩ m&ocirc;, sự bất ổn tại Trung Đ&ocirc;ng đang phủ một b&oacute;ng m&acirc;y x&aacute;m l&ecirc;n thị trường t&agrave;i ch&iacute;nh. Chỉ số S&amp;P 500 v&agrave; c&aacute;c chỉ số chứng kho&aacute;n chủ chốt kh&aacute;c đ&atilde; c&oacute; những phi&ecirc;n rung lắc mạnh khi c&aacute;c nh&agrave; đầu tư cố gắng đ&aacute;nh gi&aacute; rủi ro từ cuộc chiến.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260311/images/kinh-te-my-anh-huong-tu-cuoc-chien-iran-anh-3.jpg" style="height:402px; width:600px" />

Chỉ số S&amp;P 500 v&agrave; c&aacute; c chỉ số chứng kho&aacute;n chủ chốt kh&aacute;c của Mỹ đ&atilde; c&oacute; những phi&ecirc;n rung lắc mạnh v&igrave; ảnh hưởng của chiến sự Iran. Đồ họa: NDTV

Đối với tầng lớp trung lưu Mỹ, sự sụt giảm của thị trường chứng kho&aacute;n kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; những con số xanh đỏ tr&ecirc;n m&agrave;n h&igrave;nh, m&agrave; n&oacute; trực tiếp đe dọa đến c&aacute;c quỹ hưu tr&iacute; v&agrave; t&agrave;i khoản tiết kiệm d&agrave;i hạn.

C&aacute;c chuy&ecirc;n gia kinh tế cảnh b&aacute;o rằng, nếu xung đột kh&ocirc;ng sớm được giải quyết v&agrave; trở th&agrave;nh một cuộc chiến ti&ecirc;u hao k&eacute;o d&agrave;i, thiệt hại sẽ trở n&ecirc;n nghi&ecirc;m trọng hơn rất nhiều. T&acirc;m l&yacute; thận trọng c&oacute; thể khiến c&aacute;c doanh nghiệp cắt giảm tuyển dụng, tạm dừng c&aacute;c kế hoạch mở rộng sản xuất. Khi nhu cầu ti&ecirc;u d&ugrave;ng giảm s&uacute;t kết hợp với chi ph&iacute; đầu v&agrave;o tăng cao, b&oacute;ng ma suy tho&aacute;i c&oacute; thể quay trở lại &aacute;m ảnh nền kinh tế Mỹ, bất chấp những nỗ lực phục hồi trước đ&oacute;.

Trong c&aacute;c th&ocirc;ng điệp ph&aacute;t đi từ Nh&agrave; Trắng, Tổng thống Trump vẫn duy tr&igrave; quan điểm rằng những biến động hiện nay chỉ mang t&iacute;nh ngắn hạn v&agrave; l&agrave; &ldquo;một c&aacute;i gi&aacute; rất nhỏ&rdquo; để đổi lấy an ninh v&agrave; h&ograve;a b&igrave;nh l&acirc;u d&agrave;i cho nước Mỹ cũng như thế giới.

Tuy nhi&ecirc;n, thực tế tại c&aacute;c thị trường v&agrave; t&acirc;m l&yacute; của c&ocirc;ng ch&uacute;ng cho thấy sự ki&ecirc;n nhẫn đang bị thử th&aacute;ch. Sự kh&ocirc;ng chắc chắn về một &ldquo;chiến lược r&uacute;t lui&rdquo; hay một lộ tr&igrave;nh kết th&uacute;c xung đột r&otilde; r&agrave;ng đang khiến c&aacute;c nh&agrave; quan s&aacute;t lo ngại về những hệ lụy l&acirc;u d&agrave;i đối với vị thế kinh tế của Mỹ.

Nền kinh tế Mỹ vốn c&oacute; khả năng tự cường cao, nhưng trong một thế giới to&agrave;n cầu h&oacute;a s&acirc;u sắc như hiện nay, kh&ocirc;ng một quốc gia n&agrave;o c&oacute; thể ho&agrave;n to&agrave;n miễn nhiễm với những c&uacute; sốc từ c&aacute;c điểm n&oacute;ng địa ch&iacute;nh trị. Cuộc chiến với Iran, d&ugrave; diễn ra ở ph&iacute;a b&ecirc;n kia b&aacute;n cầu, đang thực sự &ldquo;g&otilde; cửa&rdquo; từng ng&ocirc;i nh&agrave; Mỹ qua những c&aacute;ch thức trần trụi nhất.

Quang Anh

<a href="https://congluan.vn/cuoc-chien-iran-dang-thu-thach-vi-tien-nguoi-tieu-dung-my-10334070.html">Link gốc</a>

Chỉ ít ngày sau khi xung đột quân sự với Iran bùng phát, người dân Mỹ đã bắt đầu cảm nhận những tác động kinh tế ngay trong đời sống hằng ngày: giá xăng tăng, chi phí đi lại đắt đỏ hơn và nỗi lo về lạm phát quay trở lại.

Thế giới

Nhà báo & Công luận

Cuộc chiến Iran đang thử thách ví tiền người tiêu dùng Mỹ

Nguyễn Long Giang

B&#225;o ch&#243; d&#226;n vn xăng tăng gi&#225; cả c&#225;i g&#236; cũng tăng m&#224;y kh&#244;ng viết hay m&#224;y sợ viết c&#225;i bị đuổi việc .d&#226;n mỹ kệ cụ n&#243; 

Báo chó dân vn xăng tăng giá cả cái gì cũng tăng mày không viết hay mày sợ viết cái bị đuổi việc .dân mỹ kệ cụ nó 

Tổng Bí Thư

Thuế, đ&#225;nh iran th&#236; d&#226;n Mỹ l&#227;nh hết chứ ai

Thuế, đánh iran thì dân Mỹ lãnh hết chứ ai

Thinh Bui

m&#225;u chảy, đứng l&#234;n tạo d&#225;ng h&#244; khẩu hiệu, băng b&#243; xịn qu&#225; giờ hổng thấy vết thẹo n&#224;o, đ&#250;ng y tế mẽo xịn thật

máu chảy, đứng lên tạo dáng hô khẩu hiệu, băng bó xịn quá giờ hổng thấy vết thẹo nào, đúng y tế mẽo xịn thật

Ng Long

thegunner

B&#225;o lồn , ăn cơm nh&#224; lo chuyện người ta

Báo lồn , ăn cơm nhà lo chuyện người ta

tre tuoi

Vi&#234;n đạn soet mang tai l&#224; thấy nghi nghi rồi. Trumb dc cử đến để thử th&#225;ch lo&#224;i người. 

Viên đạn soet mang tai là thấy nghi nghi rồi. Trumb dc cử đến để thử thách loài người. 

Trum tham muốn cướp hết dầu thế giới để kiểm so&#225;t, ira ko giống vene đ&#226;u, cả nh&#224; Trum tham dầu th&#236; ngập trong dầu m&#224; chết ch&#225;y nh&#233;

Trum tham muốn cướp hết dầu thế giới để kiểm soát, ira ko giống vene đâu, cả nhà Trum tham dầu thì ngập trong dầu mà chết cháy nhé

Vân Khánh 

Đ!t mẹ cứ kh&#233;o lo đ&#225;m trọc ph&#250;, sao đ&#233;.o viết về d&#226;n m&#236;nh k&#236;a, b&#225;o lồn

Đ!t mẹ cứ khéo lo đám trọc phú, sao đé.o viết về dân mình kìa, báo lồn

Người Buôn Chó

Tui mới đổ xăng tại S&#224;i G&#242;n gi&#225; 29.120vnd đ&#226;y! 

Tui mới đổ xăng tại Sài Gòn giá 29.120vnd đây! 