Trong một động th&aacute;i l&agrave;m x&ocirc;n xao dư luận trong nước v&agrave; quốc tế, Tổng thống Donald Trump vừa ch&iacute;nh thức tuy&ecirc;n bố hủy bỏ một kết luận khoa học vốn từ l&acirc;u vẫn được nước Mỹ d&ugrave;ng l&agrave;m cơ sở khoa học v&agrave; ph&aacute;p l&yacute; cho c&aacute;c ch&iacute;nh s&aacute;ch điều tiết kh&iacute; thải nh&agrave; k&iacute;nh n&oacute;i ri&ecirc;ng v&agrave; cuộc chiến chống biến đổi kh&iacute; hậu n&oacute;i chung.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260213/images/68.png" style="height:407px; width:600px" />

Người d&acirc;n thủ đ&ocirc; Washington DC sử dụng xe đạp như một phương tiện giao th&ocirc;ng th&acirc;n thiện với m&ocirc;i trường, kh&ocirc;ng ph&aacute;t thải. Ảnh: Ngọc Quang/PV TTXVN tại Mỹ

Kết luận do Cơ quan Bảo vệ M&ocirc;i trường (EPA) ban h&agrave;nh năm 2009 cho rằng hiện tượng n&oacute;ng l&ecirc;n to&agrave;n cầu do c&aacute;c kh&iacute; thải g&acirc;y hiệu ứng nh&agrave; k&iacute;nh như carbon dioxide (CO2) v&agrave; methane l&agrave; thủ phạm đe dọa sức khỏe v&agrave; ph&uacute;c lợi của c&aacute;c thế hệ hiện tại v&agrave; tương lai. Ng&agrave;y 12/2, Tổng thống Trump đ&atilde; b&atilde;i bỏ kết luận n&agrave;y. Về mặt ph&aacute;p l&yacute;, việc thu hồi đ&atilde; tước đi c&ocirc;ng cụ quan trọng nhất m&agrave; EPA đ&atilde; sử dụng suốt 17 năm qua để l&agrave;m cơ sở cho c&aacute;c quy định hạn chế &ocirc; nhiễm tại c&aacute;c nguồn ph&aacute;t thải, từ gi&agrave;n khoan dầu kh&iacute;, ống xả &ocirc; t&ocirc; tới c&aacute;c nh&agrave; m&aacute;y nhiệt điện.

Ph&aacute;t biểu tại một cuộc họp b&aacute;o c&ugrave;ng ng&agrave;y, Tổng thống Donald Trump gọi động th&aacute;i n&agrave;y l&agrave; &ldquo;h&agrave;nh động b&atilde;i bỏ quy định lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ&rdquo;. Theo &ocirc;ng, kết luận n&agrave;y kh&ocirc;ng c&oacute; cơ sở thực tế v&agrave; cũng kh&ocirc;ng c&oacute; cơ sở ph&aacute;p l&yacute;. Tr&aacute;i lại, qua nhiều thế hệ, nhi&ecirc;n liệu h&oacute;a thạch đ&atilde; cứu sống h&agrave;ng triệu người v&agrave; gi&uacute;p h&agrave;ng tỷ người tr&ecirc;n khắp thế giới tho&aacute;t ngh&egrave;o. &Ocirc;ng Lee Zeldin, Gi&aacute;m đốc EPA, cũng b&agrave;y tỏ kỳ vọng sẽ tiết kiệm cho c&aacute;c nh&agrave; sản xuất &ocirc; t&ocirc; v&agrave; doanh nghiệp Mỹ khoảng 1.000 tỷ USD.

Tuy nhi&ecirc;n, c&aacute;i gi&aacute; phải trả cho sự &quot;tự do kinh tế&quot; sẽ l&agrave; một g&aacute;nh nặng khổng lồ đối với m&ocirc;i trường v&agrave; sức khỏe con người. Hệ quả đầu ti&ecirc;n v&agrave; dễ thấy nhất ch&iacute;nh l&agrave; sự gia tăng đột biến của kh&iacute; thải nh&agrave; k&iacute;nh. Theo ước t&iacute;nh từ Quỹ Bảo vệ M&ocirc;i trường, việc b&atilde;i bỏ quy định c&oacute; thể khiến lượng kh&iacute; thải của Mỹ tăng th&ecirc;m tới 18 tỷ tấn từ nay đến năm 2055. Con số n&agrave;y gấp ba lần tổng lượng kh&iacute; thải m&agrave; nước Mỹ đ&atilde; tạo ra trong cả năm ngo&aacute;i. Khi c&aacute;c giới hạn bị x&oacute;a bỏ, kh&iacute; thải nằm trong chiếc &quot;lồng k&iacute;nh&quot; bao quanh Tr&aacute;i đất sẽ ng&agrave;y c&agrave;ng d&agrave;y hơn, thu giữ nhiệt Mặt Trời v&agrave; l&agrave;m trầm trọng th&ecirc;m c&aacute;c hiện tượng thời tiết cực đoan. C&aacute;c nh&agrave; khoa học cảnh b&aacute;o Tr&aacute;i đất đang tr&ecirc;n đ&agrave; n&oacute;ng th&ecirc;m khoảng 2,6 độ C v&agrave;o cuối thế kỷ n&agrave;y, vượt xa mục ti&ecirc;u 1,5 độ C đặt ra theo Hiệp định to&agrave;n cầu về chống biến đổi kh&iacute; hậu được th&ocirc;ng qua tại Paris, Ph&aacute;p v&agrave;o năm 2015 (hay c&ograve;n gọi Hiệp định Paris về biến đổi kh&iacute; hậu năm 2015) - mức c&oacute; thể tr&aacute;nh được những t&aacute;c động tồi tệ nhất.

Hệ lụy đ&aacute;ng sợ nhất của quyết định n&agrave;y ch&iacute;nh l&agrave; t&aacute;c động đến sức khỏe v&agrave; t&iacute;nh mạng của người d&acirc;n. C&aacute;c nghi&ecirc;n cứu khoa học từ năm 2009 đ&atilde; chỉ ra rằng biến đổi kh&iacute; hậu v&agrave; sự n&oacute;ng l&ecirc;n to&agrave;n cầu đang trực tiếp g&acirc;y ra nhiều trường hợp tử vong. Quỹ Bảo vệ M&ocirc;i trường ước t&iacute;nh t&igrave;nh trạng &ocirc; nhiễm nghi&ecirc;m trọng hơn do lượng kh&iacute; thải gia tăng n&oacute;i tr&ecirc;n c&oacute; thể dẫn đến 58.000 ca tử vong sớm v&agrave; l&agrave;m tăng th&ecirc;m 37 triệu cơn ph&aacute;t bệnh hen suyễn trong 30 năm tới.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, nếu Tr&aacute;i Đất tiếp tục n&oacute;ng l&ecirc;n với tốc độ như hiện nay, ch&aacute;y rừng sẽ xảy ra thường xuy&ecirc;n v&agrave; khốc liệt hơn. Dự b&aacute;o đến năm 2050, kh&oacute;i từ ch&aacute;y rừng c&oacute; thể giết chết khoảng 70.000 người Mỹ mỗi năm. T&igrave;nh trạng tử vong do nắng n&oacute;ng cực đoan tại Mỹ cũng đ&atilde; tăng hơn gấp đ&ocirc;i trong những thập kỷ gần đ&acirc;y. Kh&ocirc;ng dừng lại ở đ&oacute;, thời tiết ấm v&agrave; ẩm hơn đang tạo điều kiện cho dịch bệnh l&acirc;y lan, điển h&igrave;nh l&agrave; sự gia tăng 30% số ca nhiễm sốt xuất huyết ở những người Mỹ đi nước ngo&agrave;i v&agrave;o năm ngo&aacute;i.

Nh&igrave;n từ g&oacute;c độ kinh tế, mặc d&ugrave; ch&iacute;nh quyền của Tổng thống Trump khẳng định đ&acirc;y l&agrave; một thắng lợi, nhưng thực tế kh&ocirc;ng đơn giản như vậy. Một mặt, ng&agrave;nh dầu kh&iacute; v&agrave; than đ&aacute; &ndash; m&agrave; c&aacute;c tập đo&agrave;n đại diện đ&atilde; đ&oacute;ng g&oacute;p tới 450 triệu USD cho chiến dịch tranh cử của &ocirc;ng Trump &ndash; được hưởng lợi lớn do chi ph&iacute; giảm bớt. Nhưng mặt kh&aacute;c, ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghiệp xe điện v&agrave; năng lượng sạch sẽ &quot;l&atilde;nh đủ&quot; khi c&aacute;c ti&ecirc;u chuẩn kh&iacute; thải bị x&oacute;a bỏ.

C&aacute;c hiệp hội thương mại như Hiệp hội Vận tải Kh&ocirc;ng ph&aacute;t thải (ZETA) cho rằng việc thu hồi kết luận l&agrave; c&uacute; &quot;quay xe&quot; ch&iacute; mạng nhằm v&agrave;o c&aacute;c c&ocirc;ng ty đ&atilde; đầu tư h&agrave;ng tỷ USD để sản xuất xe thế hệ mới. Một số nh&oacute;m doanh nghiệp lớn cũng b&agrave;y tỏ lo ngại về sự bất ổn ph&aacute;p l&yacute; nếu c&aacute;c bang như California tự ban h&agrave;nh quy định ri&ecirc;ng m&igrave;nh để đ&aacute;p trả ch&iacute;nh s&aacute;ch của li&ecirc;n bang, buộc doanh nghiệp phải xoay sở trong một mớ hỗn độn những quy định kh&aacute;c nhau t&ugrave;y theo khu vực.

Quyết định của Tổng thống Trump kh&ocirc;ng được chấp nhận một c&aacute;ch dễ d&agrave;ng. Thống đốc bang California, &ocirc;ng Gavin Newsom, khẳng định sẽ kiện ra t&ograve;a h&agrave;nh động &quot;phi ph&aacute;p&quot; v&agrave; &quot;liều lĩnh&quot; n&agrave;y. C&aacute;c tổ chức m&ocirc;i trường như Hội đồng Bảo vệ T&agrave;i nguy&ecirc;n Thi&ecirc;n nhi&ecirc;n (NRDC) cũng tuy&ecirc;n bố sẽ khởi kiện ch&iacute;nh quyền, tin tưởng rằng khoa học v&agrave; luật ph&aacute;p sẽ gi&agrave;nh chiến thắng trước một quyết định &quot;vội v&agrave;ng, cẩu thả v&agrave; phi khoa học&quot;.

Tuy nhi&ecirc;n, mối lo ngại lớn nhất l&agrave; nếu việc b&atilde;i bỏ n&agrave;y được t&ograve;a &aacute;n giữ nguy&ecirc;n, n&oacute; sẽ tạo ra một tiền lệ ph&aacute;p l&yacute; kh&oacute; ph&aacute; vỡ. Những người phủ nhận biến đổi kh&iacute; hậu sẽ dựa v&agrave;o đ&oacute; để ngăn cản c&aacute;c ch&iacute;nh quyền tương lai t&aacute;i thiết lập c&aacute;c quy định nhằm hạn chế kh&iacute; thải nh&agrave; k&iacute;nh.

C&oacute; thể n&oacute;i việc x&oacute;a bỏ kết luận n&oacute;i tr&ecirc;n l&agrave; c&uacute; &quot;chốt hạ&quot; khẳng định ch&iacute;nh s&aacute;ch đảo ngược của nước Mỹ về biến đổi kh&iacute; hậu. Từ khi Tổng thống Trump trở lại Nh&agrave; Trắng, Mỹ đ&atilde; ch&iacute;nh thức r&uacute;t khỏi Hiệp định Paris v&agrave; cũng đang t&igrave;m c&aacute;ch r&uacute;t khỏi một hiệp ước kh&iacute; hậu to&agrave;n cầu kh&aacute;c mang t&ecirc;n C&ocirc;ng ước khung của Li&ecirc;n hợp quốc về biến đổi kh&iacute; hậu (UNFCCC). V&agrave; với động th&aacute;i mới nhất của quốc gia g&acirc;y &ocirc; nhiễm thứ hai thế giới (sau Trung Quốc), nỗ lực to&agrave;n cầu trong việc chống biến đổi kh&iacute; hậu đang bị đặt trước một thử th&aacute;ch chưa từng c&oacute;.

Khi nước Mỹ từ bỏ tr&aacute;ch nhiệm bảo vệ kh&iacute; hậu, thế giới kh&ocirc;ng chỉ mất đi một đối t&aacute;c quan trọng, m&agrave; rất c&oacute; thể sẽ c&ograve;n phải đối mặt với một tương lai bất định, nơi thi&ecirc;n tai v&agrave; bệnh tật c&oacute; thể trở th&agrave;nh trạng th&aacute;i &quot;b&igrave;nh thường mới&quot;. Cuộc chiến tại t&ograve;a &aacute;n trong thời gian tới sẽ quyết định liệu quyết định n&agrave;y c&oacute; trở th&agrave;nh một di sản vĩnh viễn, hay chỉ l&agrave; một chương tạm thời trong lịch sử ch&iacute;nh s&aacute;ch m&ocirc;i trường của Mỹ.

Kh&aacute;nh Ly

<a href="https://baomoi.com/cu-chot-ha-ve-chinh-sach-khi-hau-cua-my-c54482841.epi">Link gốc</a>

Trong một động thái làm xôn xao dư luận trong nước và quốc tế, Tổng thống Donald Trump vừa chính thức tuyên bố hủy bỏ một kết luận khoa học vốn từ lâu vẫn được nước Mỹ dùng làm cơ sở khoa học và pháp lý cho các chính sách điều tiết khí thải nhà kính nói riêng và cuộc chiến chống biến đổi khí hậu nói chung.

Thế giới

TTXVN - Bản tin

Cú 'chốt hạ' về chính sách khí hậu của Mỹ

Phạm Thị Hạnh

L&#227;o Chuu cứ l&#224; giỏi nhất, chắc cảnh giới th&#244;ng thi&#234;n ngang tầm Qua Vũ ch&#250;ng ta rồi?? 

Lão Chuu cứ là giỏi nhất, chắc cảnh giới thông thiên ngang tầm Qua Vũ chúng ta rồi?? 