Ph&aacute;t biểu tại sự kiện &ldquo;The Year Ahead 2026&rdquo; do Bloomberg Businessweek Vietnam tổ chức ng&agrave;y 10/4, &ocirc;ng Suan Teck Kin, Gi&aacute;m đốc Khối Nghi&ecirc;n cứu Thị trường v&agrave; Kinh tế to&agrave;n cầu của Ng&acirc;n h&agrave;ng UOB (Singapore), đ&atilde; đưa ra bức tranh to&agrave;n diện về xu hướng t&aacute;i định h&igrave;nh thương mại to&agrave;n cầu, c&aacute;c rủi ro li&ecirc;n quan đến thuế quan đối với Việt Nam, đồng thời chỉ ra những động lực chiến lược gi&uacute;p Việt Nam n&acirc;ng tầm vị thế trong chuỗi gi&aacute; trị khu vực v&agrave; to&agrave;n cầu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260411/images/photo-1775882509995-1775882510351735113762%20(1).jpeg" style="height:399px; width:600px" />

Về d&ograve;ng chảy thương mại to&agrave;n cầu, &ocirc;ng Suan cho biết thương mại h&agrave;ng h&oacute;a thế giới vẫn duy tr&igrave; khả năng chống chịu tốt trong năm 2025, bất chấp &aacute;p lực thuế quan quay trở lại, bao gồm cả mức thuế &quot;Liberation Day&quot; được c&ocirc;ng bố v&agrave;o th&aacute;ng 4. Sự bền bỉ n&agrave;y được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố ngắn hạn v&agrave; mang t&iacute;nh cấu tr&uacute;c, từ việc c&aacute;c doanh nghiệp đẩy mạnh việc giao h&agrave;ng sớm v&agrave; t&iacute;ch trữ h&agrave;ng tồn kho để ph&ograve;ng ngừa rủi ro gi&aacute;n đoạn thương mại, nhu cầu mạnh mẽ đối với c&aacute;c sản phẩm li&ecirc;n quan đến tr&iacute; tuệ nh&acirc;n tạo (AI) như chất b&aacute;n dẫn, m&aacute;y chủ v&agrave; hạ tầng trung t&acirc;m dữ liệu, cũng như bối cảnh kinh tế vĩ m&ocirc; tương đối t&iacute;ch cực tại c&aacute;c nền kinh tế lớn như Mỹ, ch&acirc;u &Acirc;u v&agrave; Trung Quốc. Sản lượng xuất khẩu to&agrave;n cầu tăng khoảng 2,9% trong năm 2024, cao hơn đ&aacute;ng kể mức tăng trưởng b&igrave;nh qu&acirc;n 1,5% trong giai đoạn 2020-2022, thời kỳ chịu ảnh hưởng của đại dịch COVID-19 v&agrave; qu&aacute; tr&igrave;nh phục hồi hậu COVID.

Nh&igrave;n sang năm 2026, Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) dự b&aacute;o tăng trưởng thương mại to&agrave;n cầu đạt khoảng 1,9%, tương đương mức trung b&igrave;nh d&agrave;i hạn nhưng thấp hơn so với năm 2025. &Ocirc;ng Suan cảnh b&aacute;o rằng căng thẳng địa ch&iacute;nh trị k&eacute;o d&agrave;i tại Trung Đ&ocirc;ng c&ugrave;ng với gi&aacute; năng lượng neo cao c&oacute; thể l&agrave;m giảm tới 0,5 điểm phần trăm tăng trưởng thương mại to&agrave;n cầu, th&ocirc;ng qua chi ph&iacute; vận tải gia tăng, gi&aacute;n đoạn c&aacute;c tuyến h&agrave;ng kh&ocirc;ng v&agrave; h&agrave;ng hải, suy yếu du lịch v&agrave; nhu cầu thương mại. Ngược lại, đ&agrave; tăng bền vững của nhu cầu li&ecirc;n quan đến AI được kỳ vọng sẽ đ&oacute;ng vai tr&ograve; l&agrave; lực đỡ quan trọng.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260411/images/photo-1775882510855-17758825110121677229896.jpeg" style="height:399px; width:600px" />

Một xu hướng mang t&iacute;nh cấu tr&uacute;c quan trọng được nhấn mạnh trong b&agrave;i ph&aacute;t biểu của &ocirc;ng Suan l&agrave; sự dịch chuyển r&otilde; n&eacute;t trong cơ cấu nhập khẩu của Mỹ kể từ năm 2018, phản &aacute;nh qu&aacute; tr&igrave;nh đa dạng h&oacute;a chuỗi cung ứng diễn ra ng&agrave;y c&agrave;ng tăng. Theo số liệu mới nhất của Cục Điều tra D&acirc;n số Hoa Kỳ (t&iacute;nh đến đầu năm 2026), Mexico đ&atilde; vươn l&ecirc;n trở th&agrave;nh nguồn cung nhập khẩu lớn nhất của Mỹ, chiếm khoảng 16,9% tổng kim ngạch nhập khẩu, tiếp theo l&agrave; ASEAN với 15,7%, vượt Li&ecirc;n minh ch&acirc;u &Acirc;u (14,7%) v&agrave; Canada (11,2%). Ngược lại, tỷ trọng của Trung Quốc trong nhập khẩu của Mỹ đ&atilde; giảm mạnh xuống khoảng 7,8%, so với mức tr&ecirc;n 20% trước năm 2018. &Ocirc;ng Suan cho rằng sự thay đổi n&agrave;y phản &aacute;nh t&aacute;c động tổng hợp của thuế quan, c&aacute;c yếu tố địa ch&iacute;nh trị v&agrave; chiến lược &quot;China+1&quot; của c&aacute;c tập đo&agrave;n đa quốc gia, khiến mạng lưới sản xuất ng&agrave;y c&agrave;ng dịch chuyển sang Đ&ocirc;ng Nam &Aacute;. Mặc d&ugrave; xu hướng n&agrave;y mở ra cơ hội cho c&aacute;c nền kinh tế ASEAN, trong đ&oacute; c&oacute; Việt Nam, nhưng đồng thời cũng đặt ra y&ecirc;u cầu cao hơn về năng lực cạnh tranh, hiệu quả sản xuất v&agrave; h&agrave;m lượng gi&aacute; trị gia tăng.

Ở chiều ngược lại, cơ cấu thương mại của Trung Quốc cũng đang trải qua qu&aacute; tr&igrave;nh t&aacute;i c&acirc;n bằng đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute;. Đến năm 2025, ASEAN đ&atilde; trở th&agrave;nh đối t&aacute;c thương mại lớn nhất của Trung Quốc, chiếm khoảng 16,6% tổng kim ngạch thương mại, vượt Li&ecirc;n minh ch&acirc;u &Acirc;u (13,0%) v&agrave; Mỹ (8,8%), trong bối cảnh vai tr&ograve; của Mỹ tiếp tục suy giảm so với giai đoạn trước năm 2018. Thương mại với c&aacute;c đối t&aacute;c ch&acirc;u &Aacute; ng&agrave;y c&agrave;ng chiếm vị tr&iacute; trung t&acirc;m, trong đ&oacute; Việt Nam hiện chiếm khoảng 4,7% tổng thương mại của Trung Quốc, cho thấy mức độ hội nhập ng&agrave;y c&agrave;ng s&acirc;u của Việt Nam v&agrave;o mạng lưới sản xuất v&agrave; chuỗi cung ứng khu vực. &Ocirc;ng Suan nhận định Trung Quốc đang từng bước t&aacute;i định vị m&igrave;nh kh&ocirc;ng chỉ l&agrave; trung t&acirc;m xuất khẩu cuối c&ugrave;ng, m&agrave; c&ograve;n l&agrave; mắt x&iacute;ch then chốt trong hệ sinh th&aacute;i sản xuất v&agrave; thương mại ch&acirc;u &Aacute;.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260411/images/photo-1775882511535-1775882511684671996379.jpeg" style="height:400px; width:600px" />

Nhận định về thuế quan v&agrave; mức độ phụ thuộc của Việt Nam, &ocirc;ng Suan lưu &yacute; Mỹ hiện l&agrave; thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam, chiếm khoảng 32% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam trong năm 2025 &ndash; tương đương tổng kim ngạch xuất khẩu sang năm thị trường lớn tiếp theo cộng lại. Mức độ tập trung n&agrave;y khiến Việt Nam đặc biệt dễ tổn thương trước c&aacute;c biện ph&aacute;p thuế quan v&agrave; hạn chế thương mại từ Mỹ. D&ugrave; c&aacute;c ph&aacute;n quyết gần đ&acirc;y của T&ograve;a &aacute;n Tối cao Mỹ li&ecirc;n quan đến Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) đ&atilde; mang lại th&ecirc;m sự r&otilde; r&agrave;ng về mặt ph&aacute;p l&yacute;, &ocirc;ng Suan lưu &yacute; rằng th&aacute;ch thức về thuế đối với c&aacute;c doanh nghiệp xuất khẩu vẫn c&ograve;n k&eacute;o d&agrave;i. C&aacute;c mức thuế tạm thời theo Mục 122 sẽ hết hiệu lực v&agrave;o giữa năm 2026, trong khi c&aacute;c loại thuế theo ng&agrave;nh hoặc theo sản phẩm vẫn c&oacute; thể được &aacute;p đặt th&ocirc;ng qua c&aacute;c điều khoản kh&aacute;c như Mục 201, 232, 301 hoặc 308. Trong bối cảnh đ&oacute;, đa dạng h&oacute;a thị trường xuất khẩu kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave; lựa chọn, m&agrave; l&agrave; y&ecirc;u cầu chiến lược, đ&ograve;i hỏi Việt Nam phải khai th&aacute;c tối đa 16 hiệp định thương mại tự do đ&atilde; k&yacute; kết, bao gồm CPTPP, RCEP v&agrave; EVFTA, đồng thời mở rộng sang c&aacute;c thị trường nhập khẩu tăng trưởng nhanh tại Trung Đ&ocirc;ng, ch&acirc;u Phi, Mỹ Latinh v&agrave; một số khu vực của ch&acirc;u &Acirc;u.

Về triển vọng theo ng&agrave;nh, &ocirc;ng Suan nhấn mạnh vị thế vững chắc của Việt Nam trong lĩnh vực điện tử v&agrave; b&aacute;n dẫn, coi đ&acirc;y l&agrave; nền tảng để vươn l&ecirc;n c&aacute;c ph&acirc;n kh&uacute;c c&oacute; gi&aacute; trị cao hơn trong chuỗi gi&aacute; trị. Hiện Việt Nam đứng thứ t&aacute;m to&agrave;n cầu về xuất khẩu c&aacute;c sản phẩm li&ecirc;n quan đến điện tử v&agrave; c&oacute; hơn 170 dự &aacute;n b&aacute;n dẫn c&oacute; vốn đầu tư nước ngo&agrave;i, chủ yếu tập trung v&agrave;o thiết kế chip v&agrave; kh&acirc;u đ&oacute;ng g&oacute;i, kiểm định. Những lợi thế n&agrave;y tạo bệ ph&oacute;ng để Việt Nam tham gia s&acirc;u hơn v&agrave;o c&aacute;c ph&acirc;n kh&uacute;c gi&aacute; trị cao như đ&oacute;ng g&oacute;i v&agrave; kiểm định ti&ecirc;n tiến (OSAT), linh kiện điện tử ch&iacute;nh x&aacute;c, vật liệu v&agrave; c&ocirc;ng cụ sản xuất, cũng như ứng dụng AI c&ocirc;ng nghiệp v&agrave; tự động h&oacute;a trong sản xuất v&agrave; logistics. So s&aacute;nh với qu&aacute; tr&igrave;nh ph&aacute;t triển k&eacute;o d&agrave;i nhiều thập kỷ của Penang để trở th&agrave;nh trung t&acirc;m b&aacute;n dẫn, &ocirc;ng Suan nhấn mạnh giai đoạn tăng trưởng tiếp theo của Việt Nam sẽ phụ thuộc v&agrave;o việc ph&aacute;t triển hệ sinh th&aacute;i, n&acirc;ng cao kỹ năng lao động v&agrave; khả năng giữ lại gi&aacute; trị gia tăng trong nước, thay v&igrave; chỉ dựa v&agrave;o FDI hướng v&agrave;o lắp r&aacute;p.

Chuy&ecirc;n gia UOB: Việt Nam đứng trước cơ hội hưởng lợi từ sự t&aacute;i cấu tr&uacute;c thương mại to&agrave;n cầu, song đa dạng h&oacute;a v&agrave; n&acirc;ng cấp chuỗi gi&aacute; trị l&agrave; yếu tố quyết định - Ảnh 3. 
Trong triển vọng năm 2026, &ocirc;ng Suan cho biết UOB giữ quan điểm t&iacute;ch cực một c&aacute;ch thận trọng đối với Việt Nam. D&ugrave; tăng trưởng GDP c&oacute; dấu hiệu chững lại, hoạt động kinh tế vẫn được hỗ trợ bởi c&aacute;c lĩnh vực sản xuất, x&acirc;y dựng v&agrave; dịch vụ, c&ugrave;ng với đ&agrave; tăng mạnh của xuất khẩu v&agrave; FDI, nhờ xu hướng đa dạng h&oacute;a chuỗi cung ứng to&agrave;n cầu tiếp diễn. Tuy nhi&ecirc;n, rủi ro lạm ph&aacute;t đang gia tăng do t&aacute;c động lan tỏa từ gi&aacute; năng lượng, khiến UOB điều chỉnh giảm dự b&aacute;o tăng trưởng năm 2026 v&agrave; kỳ vọng Ng&acirc;n h&agrave;ng Nh&agrave; nước Việt Nam sẽ duy tr&igrave; ch&iacute;nh s&aacute;ch tiền tệ ổn định trong suốt năm 2026.

Kim Ng&acirc;n

<a href="https://antt.nguoiduatin.vn/chuyen-gia-uob-viet-nam-dung-truoc-co-hoi-huong-loi-tu-su-tai-cau-truc-thuong-mai-toan-cau-song-da-dang-hoa-va-nang-cap-chuoi-gia-tri-la-yeu-to-quyet-dinh-205260411114317595.htm">Link gốc</a>

Phát biểu tại sự kiện “The Year Ahead 2026” do Bloomberg Businessweek Vietnam tổ chức ngày 10/4, ông Suan Teck Kin, Giám đốc Khối Nghiên cứu Thị trường và Kinh tế toàn cầu của Ngân hàng UOB (Singapore), đã đưa ra bức tranh toàn diện về xu hướng tái định hình thương mại toàn cầu, các rủi ro liên quan đến thuế quan đối với Việt Nam, đồng thời chỉ ra những động lực chiến lược giúp Việt Nam nâng tầm vị thế trong chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu.


Kinh tế

An ninh tiền tệ

Chuyên gia UOB: Việt Nam đứng trước cơ hội hưởng lợi từ sự tái cấu trúc thương mại toàn cầu, song đa dạng hóa và nâng cấp chuỗi giá trị là yếu tố quyết định