Xu thế bổ nhiệm vị tr&iacute; gi&aacute;m đốc AI đang lan rộng khi c&aacute;c doanh nghiệp y&ecirc;u cầu lợi nhuận từ c&ocirc;ng nghệ mới, đồng thời đ&ograve;i hỏi vai tr&ograve; lớn hơn so với trước đ&acirc;y.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/2026-03-03_153832.png" style="height:472px; width:600px">

Thị trường nh&acirc;n sự c&ocirc;ng nghệ tại Việt Nam vừa chứng kiến những chuyển động đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; khi c&aacute;c vị tr&iacute; l&atilde;nh đạo cấp cao về AI li&ecirc;n tục được kiện to&agrave;n tại c&aacute;c doanh nghiệp đầu ng&agrave;nh.

Việc bổ nhiệm Tiến sĩ Nguyễn Xu&acirc;n Phong v&agrave;o vị tr&iacute; Gi&aacute;m đốc C&ocirc;ng nghệ (CTO) Tập đo&agrave;n <a class='symbol'>FPT</a> hay &ocirc;ng Nguyễn Anh Nguy&ecirc;n phụ tr&aacute;ch mảng chuyển đổi số v&agrave; AI tại <a class='symbol'>FPT</a> Retail phản &aacute;nh một thực tế: AI đang dần trở th&agrave;nh một phần trong hạ tầng vận h&agrave;nh thay v&igrave; chỉ l&agrave; c&aacute;c dự &aacute;n thử nghiệm đơn lẻ.

Nh&igrave;n rộng ra thế giới, đ&acirc;y l&agrave; một mắt x&iacute;ch trong l&agrave;n s&oacute;ng t&aacute;i cấu tr&uacute;c nh&acirc;n sự cấp cao đang diễn ra mạnh mẽ tại c&aacute;c tập đo&agrave;n thuộc nh&oacute;m Fortune 500.

&quot;Ghế n&oacute;ng&quot; CAIO: Khi hội đồng quản trị kh&ocirc;ng thể ngồi y&ecirc;n

C&aacute;ch đ&acirc;y 3 năm, vị tr&iacute; Gi&aacute;m đốc Tr&iacute; tuệ nh&acirc;n tạo (Chief AI Officer - CAIO) c&ograve;n l&agrave; một kh&aacute;i niệm xa lạ. Nhưng đến năm 2025 v&agrave; đầu năm 2026, một b&aacute;o c&aacute;o tổng hợp từ Wharton (t&oacute;m tắt tr&ecirc;n GenAI at Work) cho biết khoảng 60% doanh nghiệp b&aacute;o c&aacute;o c&oacute; CAIO hoặc vị tr&iacute; tương đương.

Nguồn Digital Applied dẫn dữ liệu từ nghi&ecirc;n cứu IBM (2025) cũng cho thấy khoảng 26% tổ chức hiện tại c&oacute; CAIO, tăng từ 11% c&aacute;ch đ&acirc;y 2 năm. Hơn 48% c&aacute;c c&ocirc;ng ty trong FTSE 100 đ&atilde; bổ nhiệm CAIO, với 65% c&aacute;c trường hợp n&agrave;y được bổ nhiệm trong 2 năm gần nhất.

Điển h&igrave;nh như McDonald&rsquo;s, v&agrave;o th&aacute;ng 10/2025, g&atilde; khổng lồ thức ăn nhanh n&agrave;y đ&atilde; tạo ra vị tr&iacute; Global Chief Data, Analytics and AI Officer v&agrave; bổ nhiệm &ocirc;ng Das Dasgupta. Giống như c&aacute;ch <a class='symbol'>FPT</a> đưa &ocirc;ng Nguyễn Anh Nguy&ecirc;n về phụ tr&aacute;ch Long Ch&acirc;u, McDonald&#39;s kh&ocirc;ng tuyển một kỹ thuật vi&ecirc;n thuần t&uacute;y.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/1758113999908.jpg" style="height:338px; width:600px"> 
&Ocirc;ng Das Dasgupta

Tập đo&agrave;n n&agrave;y tuyển một người từng kinh qua Starbucks, Amazon v&agrave; McKinsey để d&ugrave;ng AI tối ưu h&oacute;a trải nghiệm kh&aacute;ch h&agrave;ng v&agrave; quản trị chuỗi cung ứng to&agrave;n cầu. Đ&acirc;y l&agrave; bước chuyển từ &quot;AI kỹ thuật&quot; sang &quot;AI phục vụ lợi nhuận b&aacute;n lẻ&quot;.

Sự thay đổi n&agrave;y cho thấy AI kh&ocirc;ng c&ograve;n được xem l&agrave; một nh&aacute;nh của bộ phận IT th&ocirc;ng thường. Thay v&agrave;o đ&oacute;, n&oacute; l&agrave; một thực thể độc lập c&oacute; ng&acirc;n s&aacute;ch ri&ecirc;ng, quyền hạn thực thi v&agrave; chịu tr&aacute;ch nhiệm trực tiếp về hiệu quả đầu tư (ROI).

Tại Silicon Valley, cuộc chiến n&agrave;y diễn ra v&ocirc; c&ugrave;ng khốc liệt. Meta (Facebook) đ&atilde; thực hiện một bước đi t&aacute;o bạo khi th&acirc;u t&oacute;m 49% cổ phần của Scale AI chỉ để &quot;dọn đường&quot; đưa Alexandr Wang (nh&agrave; s&aacute;ng lập trẻ tuổi của Scale AI) về giữ vị tr&iacute; CAIO tại Meta Superintelligence Labs. Mục ti&ecirc;u của Mark Zuckerberg kh&ocirc;ng g&igrave; kh&aacute;c ngo&agrave;i việc đưa Llama 4 v&agrave; Llama 5 trở th&agrave;nh những si&ecirc;u tr&iacute; tuệ đối đầu trực diện với OpenAI.

Tương tự, Microsoft cũng kh&ocirc;ng tiếc tiền khi đưa Mustafa Suleyman (đồng s&aacute;ng lập DeepMind) về nắm giữ vị tr&iacute; CEO ki&ecirc;m CAIO của Microsoft AI. Tại đ&acirc;y, Suleyman kh&ocirc;ng chỉ l&agrave;m c&ocirc;ng nghệ m&agrave; c&ograve;n đang t&aacute;i định nghĩa lại to&agrave;n bộ trải nghiệm người d&ugrave;ng Windows th&ocirc;ng qua &quot;bộ nhớ t&aacute;c nh&acirc;n&quot; (agentic memory), gi&uacute;p AI c&oacute; khả năng ghi nhớ v&agrave; h&agrave;nh động thay con người.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, sự xuất hiện của Tiến sĩ Nguyễn Xu&acirc;n Phong tại ghế CTO <a class='symbol'>FPT</a> c&oacute; sự tương đồng kinh ngạc với lộ tr&igrave;nh của SAP, tập đo&agrave;n phần mềm lớn nhất ch&acirc;u &Acirc;u. Đầu năm 2025, SAP bổ nhiệm Philipp Herzig l&agrave;m CAIO với nhiệm vụ kiến tr&uacute;c lại to&agrave;n bộ hệ sinh th&aacute;i phần mềm xoay quanh AI.

Mục ti&ecirc;u của SAP l&agrave; đến năm 2026 sẽ c&oacute; 400 trường hợp ứng dụng AI t&iacute;ch hợp s&acirc;u v&agrave;o quy tr&igrave;nh doanh nghiệp. Cả Herzig v&agrave; Nguyễn Xu&acirc;n Phong đều đ&oacute;ng vai tr&ograve; l&agrave; những &quot;kiến tr&uacute;c sư trưởng&quot;, đảm bảo AI kh&ocirc;ng bị ph&acirc;n mảnh th&agrave;nh c&aacute;c dự &aacute;n nhỏ lẻ m&agrave; phải l&agrave; hạt nh&acirc;n của mọi sản phẩm.

Tương tự, tại Accenture, Lan Guan được bổ nhiệm l&agrave;m CAIO để dẫn dắt chiến lược đầu tư 3 tỷ USD v&agrave;o AI. Trong khi đ&oacute;, Dell Technologies thậm ch&iacute; kết hợp vai tr&ograve; CTO v&agrave; CAIO cho John Roese để đảm bảo hạ tầng phần cứng v&agrave; phần mềm AI lu&ocirc;n đồng nhất, tr&aacute;nh l&atilde;ng ph&iacute; ng&acirc;n s&aacute;ch v&agrave;o những dự &aacute;n thiếu t&iacute;nh thực tiễn.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/mustafa_suleyman_photo.jpg" style="height:399px; width:600px"> 
&Ocirc;ng Mustafa Suleyman

L&agrave;m AI cần lợi nhuận

Nh&igrave;n từ c&aacute;c trường hợp tr&ecirc;n thế giới đến bước đi của <a class='symbol'>FPT</a>, c&oacute; thể thấy c&aacute;c tập đo&agrave;n lớn hiện nay kh&ocirc;ng c&ograve;n tuyển &quot;Gi&aacute;m đốc CNTT&quot; (CIO) truyền thống. Họ đang t&igrave;m kiếm những người c&oacute; khả năng kết nối năng lực kỹ thuật với lợi nhuận (ROI), nghĩa l&agrave; AI phải tạo ra tiền hoặc tiết kiệm được tiền. Đồng thời x&acirc;y dựng đội ngũ nơi nh&acirc;n vi&ecirc;n l&agrave;m việc song h&agrave;nh c&ugrave;ng c&aacute;c AI Agents.

Theo PwC, Gi&aacute;m đốc AI (CAIO) đang tiến h&oacute;a. Trước đ&acirc;y CAIO thường l&agrave; một nh&agrave; khoa học dữ liệu tập trung v&agrave;o kỹ thuật th&igrave; giờ đ&acirc;y vai tr&ograve; n&agrave;y chuyển biến th&agrave;nh một &quot;nh&agrave; vận h&agrave;nh chiến lược&quot;. Họ phải c&oacute; khả năng kết nối kỹ thuật AI với kết quả kinh doanh (ROI), quản trị rủi ro đạo đức v&agrave; tu&acirc;n thủ ph&aacute;p l&yacute; (như Đạo luật AI của EU).

C&aacute;c tập đo&agrave;n trong lĩnh vực y tế, quốc ph&ograve;ng v&agrave; truyền th&ocirc;ng tại Mỹ (như HL7 hay U.S. Cyber Command) đ&atilde; đồng loạt bổ nhiệm c&aacute;c CAIO thực thụ để dẫn dắt chiến lược thay v&igrave; chỉ để l&agrave;m thương hiệu.

Trong khi đ&oacute;, b&aacute;o c&aacute;o Korn Ferry 2026 chỉ ra rằng 52% l&atilde;nh đạo nh&acirc;n t&agrave;i dự định đưa &quot;AI Agents&quot; (Đại l&yacute; AI) v&agrave;o l&agrave;m th&agrave;nh vi&ecirc;n ch&iacute;nh thức trong nh&oacute;m. Xu hướng hiện n&agrave;y l&agrave; nh&acirc;n sự kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave;m việc &quot;với&quot; AI như một c&ocirc;ng cụ, m&agrave; l&agrave;m việc &quot;c&ugrave;ng&quot; AI như một đồng nghiệp.

C&aacute;c tập đo&agrave;n lớn hiện nay ưu ti&ecirc;n tuyển dụng người c&oacute; khả năng &quot;Process Thinking&quot; (Tư duy quy tr&igrave;nh) hơn l&agrave; chỉ giỏi code. Nh&acirc;n sự cấp cao cần biết c&aacute;ch thiết kế lại quy tr&igrave;nh l&agrave;m việc để con người v&agrave; AI phối hợp nhịp nh&agrave;ng nhất.

Th&ecirc;m nữa, những CAIO n&agrave;y c&ograve;n c&oacute; nhiệm vụ gi&uacute;p c&aacute;c doanh nghiệp l&agrave;m chủ dữ liệu nội bộ để kh&ocirc;ng bị phụ thuộc ho&agrave;n to&agrave;n v&agrave;o c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh d&ugrave;ng chung của OpenAI hay Google.

Giống như trường hợp của <a class='symbol'>FPT</a> tại Việt Nam, c&aacute;c tập đo&agrave;n Fortune 500 đang dịch chuyển từ việc d&ugrave;ng AI của b&ecirc;n thứ ba sang tự x&acirc;y dựng m&ocirc; h&igrave;nh AI ri&ecirc;ng để bảo vệ dữ liệu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/the-career-path-to-chief-ai-officer-caio-your-2024-guide-840x430.jpeg" style="height:311px; width:608px">

B&ecirc;n cạnh đ&oacute; như đ&atilde; n&oacute;i ở tr&ecirc;n, nh&igrave;n v&agrave;o trường hợp của &ocirc;ng Nguyễn Anh Nguy&ecirc;n tại <a class='symbol'>FPT</a> Retail, ch&uacute;ng ta thấy một xu hướng r&otilde; n&eacute;t: AI đang th&acirc;m nhập s&acirc;u v&agrave;o c&aacute;c ng&agrave;nh truyền thống như b&aacute;n lẻ v&agrave; dược phẩm.

Những v&iacute; dụ tr&ecirc;n thế giới hiện nay cho thấy một cuộc chiến thu h&uacute;t c&aacute;c &quot;AI Architect&quot; (Kiến tr&uacute;c sư AI) từ c&aacute;c Big Tech (Google, Meta, OpenAI) về c&aacute;c ng&agrave;nh truyền thống như Ng&acirc;n h&agrave;ng (JPMorgan Chase), B&aacute;n lẻ (Walmart) hay Y tế.

Thay v&igrave; sa thải h&agrave;ng loạt, c&aacute;c c&ocirc;ng ty như KPMG hay Deloitte đang đầu tư h&agrave;ng tỷ USD để đ&agrave;o tạo lại kỹ năng AI cho nh&acirc;n sự hiện tại, v&igrave; họ hiểu rằng &quot;kiến thức ng&agrave;nh&quot; l&agrave; thứ AI kh&ocirc;ng thể thay thế được.

Tại Mỹ, c&aacute;c đơn vị như eBay đ&atilde; bổ nhiệm Nitzan Mekel-Bobrov l&agrave;m CAIO để x&acirc;y dựng &quot;Hệ khung thương mại t&aacute;c nh&acirc;n&quot; (Agentic Commerce Framework). Thay v&igrave; kh&aacute;ch h&agrave;ng phải tự t&igrave;m kiếm, c&aacute;c &quot;t&aacute;c nh&acirc;n mua sắm&quot; AI sẽ thay mặt người d&ugrave;ng đ&agrave;m ph&aacute;n v&agrave; chốt đơn.

Thậm ch&iacute;, c&aacute;c cơ quan ch&iacute;nh phủ v&agrave; y tế cũng kh&ocirc;ng đứng ngo&agrave;i cuộc. Cục Quản l&yacute; Thực phẩm v&agrave; Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đ&atilde; bổ nhiệm Jeremy Walsh l&agrave;m CAIO đầu ti&ecirc;n v&agrave;o năm 2025 để triển khai c&aacute;c c&ocirc;ng cụ AI hỗ trợ hiệu quả vận h&agrave;nh.

Tại Việt Nam, việc <a class='symbol'>FPT</a> Long Ch&acirc;u đặt mục ti&ecirc;u ứng dụng AI v&agrave;o hệ sinh th&aacute;i chăm s&oacute;c sức khỏe ch&iacute;nh l&agrave; bước đi tương tự nhằm c&aacute; nh&acirc;n h&oacute;a ph&aacute;c đồ v&agrave; tối ưu chuỗi cung ứng dược phẩm, những b&agrave;i to&aacute;n m&agrave; sức người kh&oacute; l&ograve;ng giải quyết tối ưu.

Trẻ h&oacute;a v&agrave; th&aacute;ch thức

Một điểm tương đồng th&uacute; vị giữa trường hợp của Tiến sĩ Nguyễn Xu&acirc;n Phong tại <a class='symbol'>FPT</a> v&agrave; c&aacute;c tập đo&agrave;n thế giới ch&iacute;nh l&agrave; xu hướng trẻ h&oacute;a đội ngũ l&atilde;nh đạo AI. &Ocirc;ng Phong sinh năm 1989, thuộc thế hệ cuối 8x với nền tảng học thuật cực kỳ vững chắc từ Mỹ v&agrave; Nhật Bản.

Tại c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ h&agrave;ng đầu thế giới, những &quot;thủ lĩnh&quot; AI ở độ tuổi 30-35 đang trở th&agrave;nh ti&ecirc;u chuẩn mới. Meta đang đặt niềm tin v&agrave;o Zhao Shengjia (khoảng 30 tuổi) cho c&aacute;c dự &aacute;n si&ecirc;u tr&iacute; tuệ, trong khi Gi&aacute;m đốc khoa học của OpenAI l&agrave; Jakub Pachocki cũng chỉ mới 35 tuổi.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/hq720.jpg" style="height:341px; width:606px">

L&yacute; do rất đơn giản: AI l&agrave; lĩnh vực thay đổi theo tuần, thậm ch&iacute; theo ng&agrave;y. Những l&atilde;nh đạo trẻ kh&ocirc;ng chỉ nắm bắt nhanh c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh ng&ocirc;n ngữ lớn (LLM) m&agrave; c&ograve;n c&oacute; tư duy &quot;native AI&quot;, coi AI l&agrave; c&ocirc;ng cụ mặc định để giải quyết mọi b&agrave;i to&aacute;n, thay v&igrave; cố gắng gh&eacute;p nối AI v&agrave;o những quy tr&igrave;nh cũ kỹ.

Ở một kh&iacute;a cạnh kh&aacute;c, d&ugrave; cơn kh&aacute;t &quot;tướng&quot; AI đang ở đỉnh điểm, nhưng mặt tr&aacute;i của n&oacute; l&agrave; l&agrave;n s&oacute;ng cắt giảm nh&acirc;n sự ở c&aacute;c mảng cũ để dồn lực cho AI. Năm 2025 được ghi nhận l&agrave; &quot;năm của những đợt sa thải&quot; tại Amazon, Microsoft v&agrave; Google.

CEO Andy Jassy của Amazon đ&atilde; thẳng thắn chia sẻ quan điểm n&ecirc;n vận h&agrave;nh c&ocirc;ng ty như một startup bằng c&aacute;ch cắt giảm c&aacute;c lớp quản l&yacute; trung gian v&agrave; thay thế c&aacute;c quy tr&igrave;nh lặp lại bằng tự động h&oacute;a AI.

Tuy nhi&ecirc;n, cơ hội vẫn mở ra rất lớn cho những người biết chuyển m&igrave;nh. C&aacute;c tập đo&agrave;n tư vấn như Accenture hay Deloitte đang đầu tư h&agrave;ng tỷ USD để đ&agrave;o tạo lại đội ngũ v&agrave; tuyển dụng h&agrave;ng ngh&igrave;n kỹ sư AI mới. AI kh&ocirc;ng ti&ecirc;u diệt tất cả c&ocirc;ng việc m&agrave; chỉ ti&ecirc;u diệt những c&ocirc;ng việc kh&ocirc;ng c&oacute; AI.

*Nguồn: <a class='symbol'>FPT</a> Retail, Wahrton, DeepL Research, Constellation Research

Băng Băng

<a href="https://markettimes.vn/cau-chuyen-fpt-bo-nhiem-cto-lan-song-san-dau-nguoi-ai-tu-silicon-valley-den-viet-nam-va-con-so-60-day-am-anh-107981.html">Link gốc</a>

Xu thế bổ nhiệm vị trí giám đốc AI đang lan rộng khi các doanh nghiệp yêu cầu lợi nhuận từ công nghệ mới, đồng thời đòi hỏi vai trò lớn hơn so với trước đây.


Xu thế bổ nhiệm vị tr&iacute; gi&aacute;m đốc AI đang lan rộng khi c&aacute;c doanh nghiệp y&ecirc;u cầu lợi nhuận từ c&ocirc;ng nghệ mới, đồng thời đ&ograve;i hỏi vai tr&ograve; lớn hơn so với trước đ&acirc;y.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/2026-03-03_153832.png" style="height:472px; width:600px" />

Thị trường nh&acirc;n sự c&ocirc;ng nghệ tại Việt Nam vừa chứng kiến những chuyển động đ&aacute;ng ch&uacute; &yacute; khi c&aacute;c vị tr&iacute; l&atilde;nh đạo cấp cao về AI li&ecirc;n tục được kiện to&agrave;n tại c&aacute;c doanh nghiệp đầu ng&agrave;nh.

Việc bổ nhiệm Tiến sĩ Nguyễn Xu&acirc;n Phong v&agrave;o vị tr&iacute; Gi&aacute;m đốc C&ocirc;ng nghệ (CTO) Tập đo&agrave;n FPT hay &ocirc;ng Nguyễn Anh Nguy&ecirc;n phụ tr&aacute;ch mảng chuyển đổi số v&agrave; AI tại FPT Retail phản &aacute;nh một thực tế: AI đang dần trở th&agrave;nh một phần trong hạ tầng vận h&agrave;nh thay v&igrave; chỉ l&agrave; c&aacute;c dự &aacute;n thử nghiệm đơn lẻ.

Nh&igrave;n rộng ra thế giới, đ&acirc;y l&agrave; một mắt x&iacute;ch trong l&agrave;n s&oacute;ng t&aacute;i cấu tr&uacute;c nh&acirc;n sự cấp cao đang diễn ra mạnh mẽ tại c&aacute;c tập đo&agrave;n thuộc nh&oacute;m Fortune 500.

&quot;Ghế n&oacute;ng&quot; CAIO: Khi hội đồng quản trị kh&ocirc;ng thể ngồi y&ecirc;n

C&aacute;ch đ&acirc;y 3 năm, vị tr&iacute; Gi&aacute;m đốc Tr&iacute; tuệ nh&acirc;n tạo (Chief AI Officer - CAIO) c&ograve;n l&agrave; một kh&aacute;i niệm xa lạ. Nhưng đến năm 2025 v&agrave; đầu năm 2026, một b&aacute;o c&aacute;o tổng hợp từ Wharton (t&oacute;m tắt tr&ecirc;n GenAI at Work) cho biết khoảng 60% doanh nghiệp b&aacute;o c&aacute;o c&oacute; CAIO hoặc vị tr&iacute; tương đương.

Nguồn Digital Applied dẫn dữ liệu từ nghi&ecirc;n cứu IBM (2025) cũng cho thấy khoảng 26% tổ chức hiện tại c&oacute; CAIO, tăng từ 11% c&aacute;ch đ&acirc;y 2 năm. Hơn 48% c&aacute;c c&ocirc;ng ty trong FTSE 100 đ&atilde; bổ nhiệm CAIO, với 65% c&aacute;c trường hợp n&agrave;y được bổ nhiệm trong 2 năm gần nhất.

Điển h&igrave;nh như McDonald&rsquo;s, v&agrave;o th&aacute;ng 10/2025, g&atilde; khổng lồ thức ăn nhanh n&agrave;y đ&atilde; tạo ra vị tr&iacute; Global Chief Data, Analytics and AI Officer v&agrave; bổ nhiệm &ocirc;ng Das Dasgupta. Giống như c&aacute;ch FPT đưa &ocirc;ng Nguyễn Anh Nguy&ecirc;n về phụ tr&aacute;ch Long Ch&acirc;u, McDonald&#39;s kh&ocirc;ng tuyển một kỹ thuật vi&ecirc;n thuần t&uacute;y.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/1758113999908.jpg" style="height:338px; width:600px" /> 
&Ocirc;ng Das Dasgupta

Tập đo&agrave;n n&agrave;y tuyển một người từng kinh qua Starbucks, Amazon v&agrave; McKinsey để d&ugrave;ng AI tối ưu h&oacute;a trải nghiệm kh&aacute;ch h&agrave;ng v&agrave; quản trị chuỗi cung ứng to&agrave;n cầu. Đ&acirc;y l&agrave; bước chuyển từ &quot;AI kỹ thuật&quot; sang &quot;AI phục vụ lợi nhuận b&aacute;n lẻ&quot;.

Sự thay đổi n&agrave;y cho thấy AI kh&ocirc;ng c&ograve;n được xem l&agrave; một nh&aacute;nh của bộ phận IT th&ocirc;ng thường. Thay v&agrave;o đ&oacute;, n&oacute; l&agrave; một thực thể độc lập c&oacute; ng&acirc;n s&aacute;ch ri&ecirc;ng, quyền hạn thực thi v&agrave; chịu tr&aacute;ch nhiệm trực tiếp về hiệu quả đầu tư (ROI).

Tại Silicon Valley, cuộc chiến n&agrave;y diễn ra v&ocirc; c&ugrave;ng khốc liệt. Meta (Facebook) đ&atilde; thực hiện một bước đi t&aacute;o bạo khi th&acirc;u t&oacute;m 49% cổ phần của Scale AI chỉ để &quot;dọn đường&quot; đưa Alexandr Wang (nh&agrave; s&aacute;ng lập trẻ tuổi của Scale AI) về giữ vị tr&iacute; CAIO tại Meta Superintelligence Labs. Mục ti&ecirc;u của Mark Zuckerberg kh&ocirc;ng g&igrave; kh&aacute;c ngo&agrave;i việc đưa Llama 4 v&agrave; Llama 5 trở th&agrave;nh những si&ecirc;u tr&iacute; tuệ đối đầu trực diện với OpenAI.

Tương tự, Microsoft cũng kh&ocirc;ng tiếc tiền khi đưa Mustafa Suleyman (đồng s&aacute;ng lập DeepMind) về nắm giữ vị tr&iacute; CEO ki&ecirc;m CAIO của Microsoft AI. Tại đ&acirc;y, Suleyman kh&ocirc;ng chỉ l&agrave;m c&ocirc;ng nghệ m&agrave; c&ograve;n đang t&aacute;i định nghĩa lại to&agrave;n bộ trải nghiệm người d&ugrave;ng Windows th&ocirc;ng qua &quot;bộ nhớ t&aacute;c nh&acirc;n&quot; (agentic memory), gi&uacute;p AI c&oacute; khả năng ghi nhớ v&agrave; h&agrave;nh động thay con người.

B&ecirc;n cạnh đ&oacute;, sự xuất hiện của Tiến sĩ Nguyễn Xu&acirc;n Phong tại ghế CTO FPT c&oacute; sự tương đồng kinh ngạc với lộ tr&igrave;nh của SAP, tập đo&agrave;n phần mềm lớn nhất ch&acirc;u &Acirc;u. Đầu năm 2025, SAP bổ nhiệm Philipp Herzig l&agrave;m CAIO với nhiệm vụ kiến tr&uacute;c lại to&agrave;n bộ hệ sinh th&aacute;i phần mềm xoay quanh AI.

Mục ti&ecirc;u của SAP l&agrave; đến năm 2026 sẽ c&oacute; 400 trường hợp ứng dụng AI t&iacute;ch hợp s&acirc;u v&agrave;o quy tr&igrave;nh doanh nghiệp. Cả Herzig v&agrave; Nguyễn Xu&acirc;n Phong đều đ&oacute;ng vai tr&ograve; l&agrave; những &quot;kiến tr&uacute;c sư trưởng&quot;, đảm bảo AI kh&ocirc;ng bị ph&acirc;n mảnh th&agrave;nh c&aacute;c dự &aacute;n nhỏ lẻ m&agrave; phải l&agrave; hạt nh&acirc;n của mọi sản phẩm.

Tương tự, tại Accenture, Lan Guan được bổ nhiệm l&agrave;m CAIO để dẫn dắt chiến lược đầu tư 3 tỷ USD v&agrave;o AI. Trong khi đ&oacute;, Dell Technologies thậm ch&iacute; kết hợp vai tr&ograve; CTO v&agrave; CAIO cho John Roese để đảm bảo hạ tầng phần cứng v&agrave; phần mềm AI lu&ocirc;n đồng nhất, tr&aacute;nh l&atilde;ng ph&iacute; ng&acirc;n s&aacute;ch v&agrave;o những dự &aacute;n thiếu t&iacute;nh thực tiễn.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/mustafa_suleyman_photo.jpg" style="height:399px; width:600px" /> 
&Ocirc;ng Mustafa Suleyman

L&agrave;m AI cần lợi nhuận

Nh&igrave;n từ c&aacute;c trường hợp tr&ecirc;n thế giới đến bước đi của FPT, c&oacute; thể thấy c&aacute;c tập đo&agrave;n lớn hiện nay kh&ocirc;ng c&ograve;n tuyển &quot;Gi&aacute;m đốc CNTT&quot; (CIO) truyền thống. Họ đang t&igrave;m kiếm những người c&oacute; khả năng kết nối năng lực kỹ thuật với lợi nhuận (ROI), nghĩa l&agrave; AI phải tạo ra tiền hoặc tiết kiệm được tiền. Đồng thời x&acirc;y dựng đội ngũ nơi nh&acirc;n vi&ecirc;n l&agrave;m việc song h&agrave;nh c&ugrave;ng c&aacute;c AI Agents.

Theo PwC, Gi&aacute;m đốc AI (CAIO) đang tiến h&oacute;a. Trước đ&acirc;y CAIO thường l&agrave; một nh&agrave; khoa học dữ liệu tập trung v&agrave;o kỹ thuật th&igrave; giờ đ&acirc;y vai tr&ograve; n&agrave;y chuyển biến th&agrave;nh một &quot;nh&agrave; vận h&agrave;nh chiến lược&quot;. Họ phải c&oacute; khả năng kết nối kỹ thuật AI với kết quả kinh doanh (ROI), quản trị rủi ro đạo đức v&agrave; tu&acirc;n thủ ph&aacute;p l&yacute; (như Đạo luật AI của EU).

C&aacute;c tập đo&agrave;n trong lĩnh vực y tế, quốc ph&ograve;ng v&agrave; truyền th&ocirc;ng tại Mỹ (như HL7 hay U.S. Cyber Command) đ&atilde; đồng loạt bổ nhiệm c&aacute;c CAIO thực thụ để dẫn dắt chiến lược thay v&igrave; chỉ để l&agrave;m thương hiệu.

Trong khi đ&oacute;, b&aacute;o c&aacute;o Korn Ferry 2026 chỉ ra rằng 52% l&atilde;nh đạo nh&acirc;n t&agrave;i dự định đưa &quot;AI Agents&quot; (Đại l&yacute; AI) v&agrave;o l&agrave;m th&agrave;nh vi&ecirc;n ch&iacute;nh thức trong nh&oacute;m. Xu hướng hiện n&agrave;y l&agrave; nh&acirc;n sự kh&ocirc;ng c&ograve;n l&agrave;m việc &quot;với&quot; AI như một c&ocirc;ng cụ, m&agrave; l&agrave;m việc &quot;c&ugrave;ng&quot; AI như một đồng nghiệp.

C&aacute;c tập đo&agrave;n lớn hiện nay ưu ti&ecirc;n tuyển dụng người c&oacute; khả năng &quot;Process Thinking&quot; (Tư duy quy tr&igrave;nh) hơn l&agrave; chỉ giỏi code. Nh&acirc;n sự cấp cao cần biết c&aacute;ch thiết kế lại quy tr&igrave;nh l&agrave;m việc để con người v&agrave; AI phối hợp nhịp nh&agrave;ng nhất.

Th&ecirc;m nữa, những CAIO n&agrave;y c&ograve;n c&oacute; nhiệm vụ gi&uacute;p c&aacute;c doanh nghiệp l&agrave;m chủ dữ liệu nội bộ để kh&ocirc;ng bị phụ thuộc ho&agrave;n to&agrave;n v&agrave;o c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh d&ugrave;ng chung của OpenAI hay Google.

Giống như trường hợp của FPT tại Việt Nam, c&aacute;c tập đo&agrave;n Fortune 500 đang dịch chuyển từ việc d&ugrave;ng AI của b&ecirc;n thứ ba sang tự x&acirc;y dựng m&ocirc; h&igrave;nh AI ri&ecirc;ng để bảo vệ dữ liệu.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/the-career-path-to-chief-ai-officer-caio-your-2024-guide-840x430.jpeg" style="height:311px; width:608px" />

B&ecirc;n cạnh đ&oacute; như đ&atilde; n&oacute;i ở tr&ecirc;n, nh&igrave;n v&agrave;o trường hợp của &ocirc;ng Nguyễn Anh Nguy&ecirc;n tại FPT Retail, ch&uacute;ng ta thấy một xu hướng r&otilde; n&eacute;t: AI đang th&acirc;m nhập s&acirc;u v&agrave;o c&aacute;c ng&agrave;nh truyền thống như b&aacute;n lẻ v&agrave; dược phẩm.

Những v&iacute; dụ tr&ecirc;n thế giới hiện nay cho thấy một cuộc chiến thu h&uacute;t c&aacute;c &quot;AI Architect&quot; (Kiến tr&uacute;c sư AI) từ c&aacute;c Big Tech (Google, Meta, OpenAI) về c&aacute;c ng&agrave;nh truyền thống như Ng&acirc;n h&agrave;ng (JPMorgan Chase), B&aacute;n lẻ (Walmart) hay Y tế.

Thay v&igrave; sa thải h&agrave;ng loạt, c&aacute;c c&ocirc;ng ty như KPMG hay Deloitte đang đầu tư h&agrave;ng tỷ USD để đ&agrave;o tạo lại kỹ năng AI cho nh&acirc;n sự hiện tại, v&igrave; họ hiểu rằng &quot;kiến thức ng&agrave;nh&quot; l&agrave; thứ AI kh&ocirc;ng thể thay thế được.

Tại Mỹ, c&aacute;c đơn vị như eBay đ&atilde; bổ nhiệm Nitzan Mekel-Bobrov l&agrave;m CAIO để x&acirc;y dựng &quot;Hệ khung thương mại t&aacute;c nh&acirc;n&quot; (Agentic Commerce Framework). Thay v&igrave; kh&aacute;ch h&agrave;ng phải tự t&igrave;m kiếm, c&aacute;c &quot;t&aacute;c nh&acirc;n mua sắm&quot; AI sẽ thay mặt người d&ugrave;ng đ&agrave;m ph&aacute;n v&agrave; chốt đơn.

Thậm ch&iacute;, c&aacute;c cơ quan ch&iacute;nh phủ v&agrave; y tế cũng kh&ocirc;ng đứng ngo&agrave;i cuộc. Cục Quản l&yacute; Thực phẩm v&agrave; Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA) đ&atilde; bổ nhiệm Jeremy Walsh l&agrave;m CAIO đầu ti&ecirc;n v&agrave;o năm 2025 để triển khai c&aacute;c c&ocirc;ng cụ AI hỗ trợ hiệu quả vận h&agrave;nh.

Tại Việt Nam, việc FPT Long Ch&acirc;u đặt mục ti&ecirc;u ứng dụng AI v&agrave;o hệ sinh th&aacute;i chăm s&oacute;c sức khỏe ch&iacute;nh l&agrave; bước đi tương tự nhằm c&aacute; nh&acirc;n h&oacute;a ph&aacute;c đồ v&agrave; tối ưu chuỗi cung ứng dược phẩm, những b&agrave;i to&aacute;n m&agrave; sức người kh&oacute; l&ograve;ng giải quyết tối ưu.

Trẻ h&oacute;a v&agrave; th&aacute;ch thức

Một điểm tương đồng th&uacute; vị giữa trường hợp của Tiến sĩ Nguyễn Xu&acirc;n Phong tại FPT v&agrave; c&aacute;c tập đo&agrave;n thế giới ch&iacute;nh l&agrave; xu hướng trẻ h&oacute;a đội ngũ l&atilde;nh đạo AI. &Ocirc;ng Phong sinh năm 1989, thuộc thế hệ cuối 8x với nền tảng học thuật cực kỳ vững chắc từ Mỹ v&agrave; Nhật Bản.

Tại c&aacute;c tập đo&agrave;n c&ocirc;ng nghệ h&agrave;ng đầu thế giới, những &quot;thủ lĩnh&quot; AI ở độ tuổi 30-35 đang trở th&agrave;nh ti&ecirc;u chuẩn mới. Meta đang đặt niềm tin v&agrave;o Zhao Shengjia (khoảng 30 tuổi) cho c&aacute;c dự &aacute;n si&ecirc;u tr&iacute; tuệ, trong khi Gi&aacute;m đốc khoa học của OpenAI l&agrave; Jakub Pachocki cũng chỉ mới 35 tuổi.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260303/images/hq720.jpg" style="height:341px; width:606px" />

L&yacute; do rất đơn giản: AI l&agrave; lĩnh vực thay đổi theo tuần, thậm ch&iacute; theo ng&agrave;y. Những l&atilde;nh đạo trẻ kh&ocirc;ng chỉ nắm bắt nhanh c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh ng&ocirc;n ngữ lớn (LLM) m&agrave; c&ograve;n c&oacute; tư duy &quot;native AI&quot;, coi AI l&agrave; c&ocirc;ng cụ mặc định để giải quyết mọi b&agrave;i to&aacute;n, thay v&igrave; cố gắng gh&eacute;p nối AI v&agrave;o những quy tr&igrave;nh cũ kỹ.

Ở một kh&iacute;a cạnh kh&aacute;c, d&ugrave; cơn kh&aacute;t &quot;tướng&quot; AI đang ở đỉnh điểm, nhưng mặt tr&aacute;i của n&oacute; l&agrave; l&agrave;n s&oacute;ng cắt giảm nh&acirc;n sự ở c&aacute;c mảng cũ để dồn lực cho AI. Năm 2025 được ghi nhận l&agrave; &quot;năm của những đợt sa thải&quot; tại Amazon, Microsoft v&agrave; Google.

CEO Andy Jassy của Amazon đ&atilde; thẳng thắn chia sẻ quan điểm n&ecirc;n vận h&agrave;nh c&ocirc;ng ty như một startup bằng c&aacute;ch cắt giảm c&aacute;c lớp quản l&yacute; trung gian v&agrave; thay thế c&aacute;c quy tr&igrave;nh lặp lại bằng tự động h&oacute;a AI.

Tuy nhi&ecirc;n, cơ hội vẫn mở ra rất lớn cho những người biết chuyển m&igrave;nh. C&aacute;c tập đo&agrave;n tư vấn như Accenture hay Deloitte đang đầu tư h&agrave;ng tỷ USD để đ&agrave;o tạo lại đội ngũ v&agrave; tuyển dụng h&agrave;ng ngh&igrave;n kỹ sư AI mới. AI kh&ocirc;ng ti&ecirc;u diệt tất cả c&ocirc;ng việc m&agrave; chỉ ti&ecirc;u diệt những c&ocirc;ng việc kh&ocirc;ng c&oacute; AI.

*Nguồn: FPT Retail, Wahrton, DeepL Research, Constellation Research

Băng Băng

<a href="https://markettimes.vn/cau-chuyen-fpt-bo-nhiem-cto-lan-song-san-dau-nguoi-ai-tu-silicon-valley-den-viet-nam-va-con-so-60-day-am-anh-107981.html">Link gốc</a>