Tại một cơ sở rộng khoảng 12.000 m&sup2; ở th&agrave;nh phố Vũ H&aacute;n, những kỹ sư trẻ của Trung Quốc đang d&agrave;nh cả ng&agrave;y huấn luyện robot h&igrave;nh người l&agrave;m những c&ocirc;ng việc rất đời thường.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260314/images/screenshot-2026-03-14-at-09_14_18.png" style="height:369px; width:600px" />

Tại một cơ sở rộng khoảng 12.000 m&sup2; ở th&agrave;nh phố Vũ H&aacute;n, những kỹ sư trẻ của Trung Quốc đang d&agrave;nh cả ng&agrave;y huấn luyện robot h&igrave;nh người l&agrave;m những c&ocirc;ng việc rất đời thường: phục vụ b&aacute;nh bao, lau b&agrave;n, dọn dẹp ph&ograve;ng hay gấp quần &aacute;o.

Mỗi chuyển động của robot trong ph&ograve;ng th&iacute; nghiệm trị gi&aacute; 200 triệu nh&acirc;n d&acirc;n tệ (khoảng 29 triệu USD) đều được camera v&agrave; cảm biến ghi lại chi tiết. Từ c&aacute;ch c&aacute;nh tay vươn ra, g&oacute;c xoay của khớp cho đến lực t&aacute;c động khi cầm đồ vật. Tất cả đều trở th&agrave;nh dữ liệu huấn luyện cho tr&iacute; tuệ nh&acirc;n tạo.

Trung t&acirc;m Đổi mới Robot H&igrave;nh người Hồ Bắc l&agrave; một trong h&agrave;ng chục &ldquo;vườn ươm đ&agrave;o tạo robot&rdquo; do nh&agrave; nước t&agrave;i trợ đang mọc l&ecirc;n khắp Trung Quốc. Mục ti&ecirc;u của mạng lưới n&agrave;y l&agrave; x&acirc;y dựng kho dữ liệu khổng lồ d&agrave;nh ri&ecirc;ng cho robot, nhằm th&uacute;c đẩy ng&agrave;nh robot h&igrave;nh người - lĩnh vực được Bắc Kinh coi l&agrave; một trong những c&ocirc;ng nghệ chiến lược trong tương lai.

&ldquo;Ch&uacute;ng t&ocirc;i giống như gi&aacute;o vi&ecirc;n, c&ograve;n robot l&agrave; học sinh&rdquo;, Zhang Jia, một quản l&yacute; chương tr&igrave;nh 21 tuổi tại trung t&acirc;m, cho biết. &ldquo;Con người chỉ cần học v&agrave;i lần l&agrave; hiểu. Nhưng với robot, c&ugrave;ng một h&agrave;nh động phải lặp lại h&agrave;ng trăm, h&agrave;ng ngh&igrave;n, thậm ch&iacute; h&agrave;ng chục ngh&igrave;n lần.&rdquo;

Cuộc đua dữ liệu cho robot

Việc t&iacute;ch lũy dữ liệu được xem l&agrave; ch&igrave;a kh&oacute;a gi&uacute;p robot bước ra khỏi ph&ograve;ng th&iacute; nghiệm v&agrave; hoạt động trong thế giới thực. Trong kế hoạch 5 năm 2026&ndash;2030, Trung Quốc đ&atilde; đưa &ldquo;tr&iacute; tuệ hiện th&acirc;n&rdquo;, tức AI gắn với robot vật l&yacute;, v&agrave;o danh s&aacute;ch s&aacute;u ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghiệp tương lai cần ph&aacute;t triển.

Theo kế hoạch n&agrave;y, c&aacute;c trung t&acirc;m huấn luyện, m&ocirc; h&igrave;nh AI v&agrave; hệ thống phần cứng mới sẽ được ph&aacute;t triển nhằm th&uacute;c đẩy việc triển khai robot h&igrave;nh người tr&ecirc;n quy m&ocirc; lớn.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260314/images/screenshot-2026-03-14-at-09_14_09.png" style="height:536px; width:600px" />

C&aacute;c chuy&ecirc;n gia cho rằng một trong những trở ngại lớn nhất của ng&agrave;nh robot hiện nay l&agrave; thiếu dữ liệu huấn luyện chuy&ecirc;n biệt. Trong khi c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh AI như ChatGPT hay DeepSeek được huấn luyện bằng h&agrave;ng tỷ đoạn văn bản từ internet, dữ liệu về chuyển động vật l&yacute; của robot lại rất khan hiếm.

Để giải quyết vấn đề n&agrave;y, c&aacute;c c&ocirc;ng ty tại Mỹ v&agrave; Trung Quốc đang thử nhiều phương ph&aacute;p kh&aacute;c nhau. Tesla từng sử dụng video con người thực hiện thao t&aacute;c để huấn luyện robot Optimus, c&ograve;n startup 1X Technologies tại Thung lũng Silicon dự định đưa robot v&agrave;o gia đ&igrave;nh v&agrave; cho ph&eacute;p con người điều khiển từ xa trong qu&aacute; tr&igrave;nh robot học hỏi.

Tại Trung Quốc, c&aacute;c ch&iacute;nh quyền địa phương đang đổ vốn lớn v&agrave;o c&aacute;c trung t&acirc;m dữ liệu robot. Từ th&agrave;nh phố c&ocirc;ng nghệ H&agrave;ng Ch&acirc;u đến Mi&ecirc;n Dương, nhiều địa phương đ&atilde; x&acirc;y dựng c&aacute;c &ldquo;n&ocirc;ng trại robot&rdquo; để thu thập dữ liệu v&agrave; ph&aacute;t triển ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghiệp mới. Ri&ecirc;ng tỉnh Hồ Bắc đ&atilde; th&agrave;nh lập quỹ nh&agrave; nước trị gi&aacute; 10 tỷ nh&acirc;n d&acirc;n tệ d&agrave;nh ri&ecirc;ng cho robot h&igrave;nh người.

Theo Jay Huang, trưởng bộ phận c&ocirc;ng nghệ c&ocirc;ng nghiệp ch&acirc;u &Aacute; của Bernstein Research, c&aacute;ch tiếp cận n&agrave;y cho thấy Trung Quốc đang ng&agrave;y c&agrave;ng chủ động hơn trong việc hỗ trợ c&aacute;c ng&agrave;nh c&ocirc;ng nghiệp mới nổi.

&ldquo;Nhờ sự hỗ trợ của ch&iacute;nh phủ, dữ liệu c&oacute; thể được chia sẻ trong to&agrave;n ng&agrave;nh. Điều n&agrave;y gi&uacute;p c&aacute;c c&ocirc;ng ty c&ugrave;ng tiến về một hướng v&agrave; đẩy nhanh tốc độ ph&aacute;t triển c&ocirc;ng nghệ,&rdquo; &ocirc;ng n&oacute;i.

Huấn luyện robot như dạy học sinh

Tại ph&ograve;ng th&iacute; nghiệm ở Vũ H&aacute;n, Zhang gi&aacute;m s&aacute;t 70 huấn luyện vi&ecirc;n trẻ l&agrave;m việc theo ca 8 giờ để đ&agrave;o tạo 46 robot. Họ điều khiển robot bằng thiết bị từ xa hoặc bộ điều khiển gắn cảm biến, buộc robot lặp lại c&ugrave;ng một động t&aacute;c nhiều lần.

Ở khu vực kh&aacute;c, c&aacute;c nh&acirc;n vi&ecirc;n li&ecirc;n tục xem lại video từ hệ thống camera, gắn nh&atilde;n cho từng chuyển động như &ldquo;xoay tr&aacute;i&rdquo;, &ldquo;duỗi tay&rdquo; hay &ldquo;nhặt vật&rdquo;. Theo Zhang, trung t&acirc;m n&agrave;y c&oacute; thể tạo ra khoảng 100 giờ dữ liệu sử dụng được mỗi ng&agrave;y.

Những dữ liệu n&agrave;y, bao gồm video, th&ocirc;ng tin vị tr&iacute;, vận tốc v&agrave; lực của từng bộ phận robot, sau đ&oacute; được đưa v&agrave;o c&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh AI chuy&ecirc;n dụng, thường được gọi trong ng&agrave;nh l&agrave; m&ocirc; h&igrave;nh &ldquo;thị gi&aacute;c - ng&ocirc;n ngữ - h&agrave;nh động&rdquo;. Mục ti&ecirc;u l&agrave; gi&uacute;p robot học được những kỹ năng tổng qu&aacute;t, chẳng hạn tự nhặt một chai nước m&agrave; kh&ocirc;ng cần lập tr&igrave;nh sẵn từng bước.

D&ugrave; vậy, c&aacute;c chuy&ecirc;n gia cảnh b&aacute;o rằng con đường ph&iacute;a trước vẫn c&ograve;n nhiều kh&oacute; khăn.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260314/images/screenshot-2026-03-14-at-09_14_24.png" style="height:325px; width:600px" />

Theo Zhao Xiang, đồng s&aacute;ng lập startup Motphys - đơn vị ph&aacute;t triển nền tảng m&ocirc; phỏng robot &ndash; việc thu thập dữ liệu quy m&ocirc; lớn l&agrave; nhiệm vụ cực kỳ tốn k&eacute;m. Một bước đột ph&aacute; trong tr&iacute; tuệ robot c&oacute; thể đ&ograve;i hỏi h&agrave;ng trăm triệu hoặc thậm ch&iacute; h&agrave;ng tỷ giờ dữ liệu.

Một vấn đề kh&aacute;c l&agrave; khả năng t&aacute;i sử dụng dữ liệu giữa c&aacute;c loại robot kh&aacute;c nhau. Dữ liệu thu thập từ một robot hiện chưa dễ d&agrave;ng &aacute;p dụng cho robot c&oacute; phần cứng kh&aacute;c, trong khi thiết kế robot lại thay đổi rất nhanh.

D&ugrave; vậy, những tiến bộ ban đầu đ&atilde; xuất hiện. C&aacute;c m&ocirc; h&igrave;nh robot của Google DeepMind gần đ&acirc;y cho thấy khả năng chuyển giao một số kỹ năng giữa c&aacute;c nền tảng robot kh&aacute;c nhau.

Lợi &iacute;ch trước mắt cho ng&agrave;nh robot Trung Quốc

Ngay cả khi hiệu quả c&ocirc;ng nghệ chưa chắc chắn, chiến lược n&agrave;y vẫn mang lại một lợi &iacute;ch r&otilde; r&agrave;ng: tạo ra nhu cầu lớn cho c&aacute;c nh&agrave; sản xuất robot trong nước.

Trung t&acirc;m Vũ H&aacute;n đ&atilde; mua h&agrave;ng chục robot từ c&ocirc;ng ty AgiBot tại Thượng Hải với gi&aacute; khoảng 350.000 nh&acirc;n d&acirc;n tệ mỗi chiếc. Theo ước t&iacute;nh của Bernstein, khoảng 20% trong số hơn 20.000 robot h&igrave;nh người được b&aacute;n tại Trung Quốc năm ngo&aacute;i đ&atilde; được mua bởi c&aacute;c trung t&acirc;m thu thập dữ liệu.

Tại một trung t&acirc;m kh&aacute;c m&agrave; ph&oacute;ng vi&ecirc;n Financial Times từng gh&eacute; thăm, một d&atilde;y robot h&igrave;nh người đứng bất động trong đại sảnh lớn. Một nh&acirc;n vi&ecirc;n giải th&iacute;ch với nụ cười: 
&ldquo;Những con robot đ&oacute; kh&ocirc;ng d&ugrave;ng để thu thập dữ liệu. Ch&uacute;ng chỉ d&ugrave;ng để biểu diễn mỗi khi quan chức tới thăm&rdquo;.

Theo: Financial Times

<a href="https://markettimes.vn/ben-trong-vuon-uom-robot-cua-trung-quoc-moi-chuyen-dong-deu-duoc-ai-phan-tich-lap-lai-chuc-nghin-lan-de-robot-thuan-thuc-110942.html">Link gốc</a>

Tại một cơ sở rộng khoảng 12.000 m² ở thành phố Vũ Hán, những kỹ sư trẻ của Trung Quốc đang dành cả ngày huấn luyện robot hình người làm những công việc rất đời thường.
