Vấn đề ở Venezuela mới chỉ l&#224; khởi đầu. Mục ti&#234;u của Mỹ từ l&#226;u kh&#244;ng che giấu l&#224; thay đổi chế độ tại Venezuela v&#224; dựng l&#234;n một ch&#237;nh quyền th&#226;n Mỹ, v&#236; vậy họ sẽ chưa dừng lại chừng n&#224;o mục ti&#234;u n&#224;y chưa đạt được. Trump cũng kh&#244;ng n&#233; tr&#225;nh điều đ&#243; khi c&#244;ng khai n&#243;i tới khả năng đưa qu&#226;n đội v&#224;o tiếp quản. Xung đột l&#224; điều kh&#243; tr&#225;nh khỏi do lực lượng trung th&#224;nh với Tổng thống Maduro hiện vẫn c&#242;n đ&#244;ng. Điểm t&#237;ch cực l&#224; Trump kh&#244;ng phải người ham chiến tranh k&#233;o d&#224;i v&#224; nước Mỹ đ&#227; học được nhiều b&#224;i học đắt gi&#225; từ Iraq hay Afghanistan, n&#234;n c&#243; khả năng Washington sẽ ưu ti&#234;n một kế hoạch tiếp quản &#237;t d&#249;ng vũ lực nhất c&#243; thể, d&#249; thực tế chắc chắn sẽ phức tạp hơn rất nhiều.

Phản ứng quốc tế cho thấy mức độ nghi&#234;m trọng của vấn đề. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đ&#227; l&#234;n tiếng phản đối mạnh mẽ việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Maduro, gọi đ&#226;y l&#224; h&#224;nh động liều lĩnh, vi phạm nghi&#234;m trọng luật ph&#225;p quốc tế, x&#226;m phạm chủ quyền của một quốc gia v&#224; đe dọa h&#242;a b&#236;nh, an ninh khu vực Mỹ Latinh v&#224; Caribe. Nga, Trung Quốc v&#224; nhiều nước kh&#225;c đều phản đối h&#224;nh động qu&#226;n sự của Mỹ. Ngay trong nội bộ nước Mỹ cũng xuất hiện chia rẽ khi nhiều thượng nghị sĩ của cả hai đảng phản đối v&#224; người d&#226;n xuống đường biểu t&#236;nh. Việc một cường quốc can thiệp qu&#226;n sự v&#224;o một quốc gia c&#243; chủ quyền, l&#224; th&#224;nh vi&#234;n Li&#234;n Hợp Quốc, rồi bắt giữ nguy&#234;n thủ của nước đ&#243;, l&#224; điều trước đ&#226;y rất kh&#243; tưởng tượng trong trật tự quốc tế hậu Chiến tranh Lạnh.

Quan trọng hơn, sự kiện n&#224;y cho thấy c&#225;c quy tắc ứng xử quốc tế đang thay đổi. Như Thủ tướng Singapore từng nhận x&#233;t, thế giới đang bước v&#224;o giai đoạn đầy biến động, những chỉ dấu quen thuộc đang mờ phai trong khi một hệ thống to&#224;n cầu mới vẫn chưa h&#236;nh th&#224;nh r&#245; r&#224;ng, đ&#226;y l&#224; giai đoạn chuyển tiếp bất ổn, bất định v&#224; ng&#224;y c&#224;ng k&#233;m ổn định. Ch&#250;ng ta đang bước v&#224;o một giai đoạn mới của quan hệ quốc tế, nơi c&#225;c quy tắc trở n&#234;n linh hoạt hơn, thậm ch&#237; t&#249;y hứng hơn, chủ nghĩa bảo hộ quay trở lại v&#224; rủi ro địa ch&#237;nh trị tăng cao, kh&#243; lường hơn. Đ&#226;y l&#224; một bước ngoặt s&#226;u sắc, v&#224; kh&#244;ng chỉ Venezuela m&#224; rất nhiều điểm n&#243;ng kh&#225;c sẽ c&#242;n xuất hiện trong bối cảnh trật tự thế giới cũ đang tan r&#227; trong khi trật tự mới chưa kịp h&#236;nh th&#224;nh.

Vấn đề ở Venezuela mới chỉ là khởi đầu. Mục tiêu của Mỹ từ lâu không che giấu là thay đổi chế độ tại Venezuela và dựng lên một chính quyền thân Mỹ, vì vậy họ sẽ chưa dừng lại chừng nào mục tiêu này chưa đạt được. Trump cũng không né tránh điều đó khi công khai nói tới khả năng đưa quân đội vào tiếp quản. Xung đột là điều khó tránh khỏi do lực lượng trung thành với Tổng thống Maduro hiện vẫn còn đông. Điểm tích cực là Trump không phải người ham chiến tranh kéo dài và nước Mỹ đã học được nhiều bài học đắt giá từ Iraq hay Afghanistan, nên có khả năng Washington sẽ ưu tiên một kế hoạch tiếp quản ít dùng vũ lực nhất có thể, dù thực tế chắc chắn sẽ phức tạp hơn rất nhiều.

Phản ứng quốc tế cho thấy mức độ nghiêm trọng của vấn đề. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên tiếng phản đối mạnh mẽ việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Maduro, gọi đây là hành động liều lĩnh, vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế, xâm phạm chủ quyền của một quốc gia và đe dọa hòa bình, an ninh khu vực Mỹ Latinh và Caribe. Nga, Trung Quốc và nhiều nước khác đều phản đối hành động quân sự của Mỹ. Ngay trong nội bộ nước Mỹ cũng xuất hiện chia rẽ khi nhiều thượng nghị sĩ của cả hai đảng phản đối và người dân xuống đường biểu tình. Việc một cường quốc can thiệp quân sự vào một quốc gia có chủ quyền, là thành viên Liên Hợp Quốc, rồi bắt giữ nguyên thủ của nước đó, là điều trước đây rất khó tưởng tượng trong trật tự quốc tế hậu Chiến tranh Lạnh.

Quan trọng hơn, sự kiện này cho thấy các quy tắc ứng xử quốc tế đang thay đổi. Như Thủ tướng Singapore từng nhận xét, thế giới đang bước vào giai đoạn đầy biến động, những chỉ dấu quen thuộc đang mờ phai trong khi một hệ thống toàn cầu mới vẫn chưa hình thành rõ ràng, đây là giai đoạn chuyển tiếp bất ổn, bất định và ngày càng kém ổn định. Chúng ta đang bước vào một giai đoạn mới của quan hệ quốc tế, nơi các quy tắc trở nên linh hoạt hơn, thậm chí tùy hứng hơn, chủ nghĩa bảo hộ quay trở lại và rủi ro địa chính trị tăng cao, khó lường hơn. Đây là một bước ngoặt sâu sắc, và không chỉ Venezuela mà rất nhiều điểm nóng khác sẽ còn xuất hiện trong bối cảnh trật tự thế giới cũ đang tan rã trong khi trật tự mới chưa kịp hình thành.