20/2/2026

B&#224;i 1: Chu kỳ 2026-2030

Đ&#226;y l&#224; chu kỳ kh&#243; dự b&#225;o của kinh tế to&#224;n cầu. Nhưng th&#244;ng qua 1 số vận động gần đ&#226;y th&#236; ta c&#243; thể hiểu phần n&#224;o về chu kỳ n&#224;y. Quan trọng nhất l&#224; g&#243;c nh&#236;n phải n&#234;n thực tế v&#224; thực dụng nhất, kh&#244;ng t&#244; hồng cũng kh&#244;ng bi quan.

Để nh&#236;n nhận về chu kỳ sắp tới, t&#244;i tổng qu&#225;t lại 1 số chu kỳ đ&#227; qua để c&#225;c bạn c&#243; view tổng thể:

- Chu kỳ 1995-2000: Internet + To&#224;n cầu h&#243;a ở mức sơ khai: Đ&#226;y l&#224; chu kỳ m&#224; internet xuất hiện đ&#227; mở ra kỉ nguy&#234;n th&#244;ng tin gi&#225; rẻ. V&#224; l&#224; điểm khởi đầu cho to&#224;n cầu h&#243;a khi c&#225;c doanh nghiệp phương T&#226;y v&#224; Mỹ bắt đầu đi sang c&#225;c nước thứ 3 để sản xuất gi&#225; rẻ. Tuy nhi&#234;n do l&#224; điểm khởi đầu n&#234;n ở chu kỳ n&#224;y sản xuất chưa b&#249;ng nổ v&#224; c&#243; chăng l&#224; kỳ vọng b&#249;ng nổ. Minh chứng l&#224; c&#250; dot com crash năm 2000.

- Chu kỳ 2000-2007: China Supercycle: Đ&#226;y l&#224; đoạn tiếp sau khi TQ gia nhập WTO v&#224; được hưởng lợi mạnh nhất từ sản xuất gi&#225; rẻ. H&#224;ng h&#243;a bắt đầu được sản xuất quy m&#244; lớn nhờ tối ưu d&#226;y chuyền, chuỗi cung ứng v&#224; nhờ lao động gi&#225; rẻ. Để t&#224;i trợ cho giai đoạn b&#249;ng nổ sản xuất n&#224;y, thị trường t&#224;i ch&#237;nh ph&#225;t triển, k&#233;o theo vay nợ bắt đầu tăng dần. Vay nợ ở đ&#226;y bao gồm vay nợ ch&#237;nh phủ của c&#225;c quốc gia.

- Chu kỳ 2010-2020: QE: Đ&#226;y l&#224; giai đoạn lan tỏa v&#224; l&#224; đỉnh của to&#224;n cầu h&#243;a. Kh&#244;ng chỉ ở TQ, sản xuất lan tỏa to&#224;n cầu. C&#225;c quốc gia bao gồm Mỹ thực hiện vay nợ ồ ạt (tr&#225;i phiếu) + nới lỏng tiền tệ hay c&#242;n gọi l&#224; bơm tiền (QE) t&#224;i trợ cho hoạt động sản xuất. Nhờ gia tăng năng suất do to&#224;n cầu h&#243;a, việc bơm tiền giai đoạn n&#224;y c&#242;n kh&#225; nhiều dư địa n&#234;n chưa tạo rủi ro đ&#225;ng kể. L&#227;i suất nhiều quốc gia về 0, h&#224;ng h&#243;a sản xuất ra dư thừa. Lưu &#253; l&#224; TQ cũng tăng tốc tăng trưởng 2 chữ số trong giai đoạn n&#224;y để bứt l&#234;n tho&#225;t bẫy thu nhập trung b&#236;nh. Đ&#226;y l&#224; c&#243; lẽ l&#224; m&#244; h&#236;nh m&#224; VN đang nghi&#234;n cứu khi ta cũng muốn bứt l&#234;n như vậy.

- Chu kỳ 2020-2025: De-globalization: Đ&#226;y l&#224; bước ngoặt sau khi to&#224;n cầu h&#243;a đạt đỉnh th&#236; bị g&#227;y do covid. Sau khi đứt g&#227;y th&#236; xu hướng phi to&#224;n cầu h&#243;a do Mỹ khởi xướng bắt đầu. Như ta thấy, đ&#243; l&#224; an ninh c&#244;ng nghệ, thuế quan, chiến tranh thương mại. Khi h&#224;ng h&#243;a phổ th&#244;ng đ&#227; dư thừa, c&#225;c quốc gia đi đầu như Mỹ bắt đầu t&#236;m kiếm lợi thế cạnh tranh cho m&#236;nh bằng c&#225;ch tối ưu kiểm so&#225;t + c&#244;ng nghệ l&#245;i, đặc biệt l&#224; chip v&#224; AI. Vay nợ ch&#237;nh phủ sau thời gian tăng n&#243;ng ở chu kỳ trước th&#236; chu kỳ n&#224;y tiếp tục tăng mạnh trong bối cảnh covid l&#224;m gia tăng chi ph&#237; x&#227; hội ở c&#225;c quốc gia.

- Chu kỳ 2026- 2030: Đ&#226;y l&#224; chu kỳ ta quan t&#226;m. Bối cảnh khởi đầu l&#224; nợ c&#244;ng c&#225;c quốc gia sau c&#225;c chu kỳ trước như t&#244;i ph&#226;n t&#237;ch ở tr&#234;n - đ&#227; đạt đến mức cảnh b&#225;o. L&#227;i suất + lạm ph&#225;t lai neo cao hậu covid - tức l&#224; kỉ nguy&#234;n tiền rẻ QE ở chu kỳ trước đ&#227; chấm dứt. Trong khi năng suất to&#224;n cầu lại chưa bứt ph&#225; để hấp thụ được lượng nợ n&#224;y. N&#243; cũng như doanh nghiệp vay nợ nhiều nhưng d&#226;y chuyền đ&#227; b&#227;o h&#242;a v&#224; kh&#244;ng c&#242;n tạo được đột ph&#225;. V&#224; đ&#226;y l&#224; điểm quan trọng: Nếu năng suất kh&#244;ng tiếp tục tăng, nợ c&#244;ng sẽ ph&#225; hủy to&#224;n bộ nền kinh tế to&#224;n cầu. Nhưng nếu bằng c&#225;ch n&#224;o đ&#243; năng suất bứt ph&#225; l&#234;n, th&#236; việc nợ c&#244;ng gia tăng sẽ kh&#244;ng c&#242;n l&#224; rủi ro. 

Vậy động lực n&#224;o đưa thế giới v&#224;o 1 chu kỳ tăng trưởng năng suất mới? Ta vẫn phải nh&#236;n qua Mỹ v&#236; đ&#226;y l&#224; nơi mọi cuộc c&#225;ch mạng, kể cả to&#224;n cầu h&#243;a ở chu kỳ trước được bắt đầu. Gương mặt tiềm năng nhất đ&#243; ch&#237;nh l&#224; c&#244;ng nghệ với core l&#224; AI. Việc AI ra đời sẽ mở ra 1 động lực tăng trưởng mới ở 2 giai đoạn:

- Giai đoạn 1 (Hiện tại): AI xuất hiện đột ph&#225; với khởi đầu từ Generative AI (chatgpt, gemini,...) Big tech bắt đầu thấy cơ hội v&#224; đổ tiền v&#224;o ph&#225;t triển. Ph&#225;t triển ở đ&#226;y bao gồm đi s&#226;u v&#224;o nghi&#234;n cứu v&#224; ph&#225;t triển AI + x&#226;y dựng c&#225;c trung t&#226;m xử l&#253; dữ liệu vật l&#253; quy m&#244; lớn ở Mỹ. Cả 2 việc n&#224;y đều h&#250;t 1 lượng vốn khổng lồ (v&#224; cũng h&#250;t 1 lượng nh&#224; đầu tư khổng lồ tham gia khi cổ phiếu c&#244;ng nghệ mỹ thăng hoa gần đ&#226;y) gi&#250;p kinh tế Mỹ vẫn duy tr&#236; đ&#224; tăng bất chấp lo ngại suy tho&#225;i.

- Giai đoạn 2: AI mở rộng sang c&#225;c lĩnh vực kh&#225;c như Agent AI (tự động h&#243;a t&#225;c vụ), robotics (như robot h&#236;nh người Elon hay TQ đang ph&#225;t triển rất nhanh gần đ&#226;y)...V&#224; bắt đầu ứng dụng AI v&#224;o sản xuất để tối ưu v&#224; tăng hơn nữa năng suất. 

Như vậy khi AI gi&#250;p tăng năng suất, h&#224;ng h&#243;a đại tr&#224; sẽ tiếp tục dư thừa v&#224; rẻ đi. L&#250;c n&#224;y c&#225;c quốc gia kh&#244;ng c&#242;n cạnh tranh nhau bằng sản xuất gi&#225; rẻ, họ đi t&#236;m c&#244;ng nghệ đỉnh cao. Kh&#244;ng may c&#225;c c&#244;ng nghệ n&#224;y lại khan hiếm n&#234;n chỉ tập trung được ở Mỹ m&#224; cụ thể l&#224; 1 số big tech đủ khả năng. V&#236; thế mức độ tăng trưởng chu kỳ n&#224;y theo t&#244;i l&#224; hạn chế lan tỏa. Lan tỏa thực sự chỉ ở chu kỳ sau khi c&#244;ng nghệ phổ biến to&#224;n cầu v&#224; lan sang c&#225;c quốc gia c&#242;n lại.

Như vậy chu kỳ 2026-2030 kh&#244;ng c&#242;n l&#224; to&#224;n cầu h&#243;a chi ph&#237; rẻ m&#224; t&#243;m gọn trong mấy từ: c&#244;ng nghệ l&#245;i + năng suất + an ninh kinh tế. Sản xuất đại tr&#224; từ đỉnh cao ở chu kỳ trước th&#236; chu kỳ n&#224;y sẽ phải cạnh tranh margin khốc liệt khi bi&#234;n lợi nhuận giảm s&#226;u. V&#236; TQ vốn đ&#227; đang dư thừa h&#224;ng h&#243;a th&#236; c&#244;ng nghệ lại knockout th&#234;m 1 ph&#225;t nữa bằng c&#225;ch tăng hơn nữa năng suất sản xuất ở c&#225;c nh&#224; m&#225;y. 

Những ng&#224;nh c&#243; thể ăn theo trong giai đoạn n&#224;y trước ti&#234;n đ&#243; l&#224; x&#226;y dựng trung t&#226;m dữ liệu, điện (sạch), khu c&#244;ng nghệ cao, nền tảng c&#244;ng nghệ...V&#224; điểm quan trọng nhất như t&#244;i ph&#226;n t&#237;ch ở tr&#234;n: Đ&#243; l&#224; nếu AI thực sự  gi&#250;p năng suất to&#224;n cầu bứt ph&#225; l&#234;n th&#236; c&#225;c t&#224;i sản sẽ c&#242;n tiếp tục tăng gi&#225; v&#224; to&#224;n cầu v&#224;o chu kỳ mới. C&#242;n nếu AI l&#224; bom xịt th&#236; đương nhi&#234;n t&#224;i sản sẽ phải điều chỉnh lại, tương tự như c&#250; dot com crash năm 2000 hay pha định gi&#225; lại xe điện (EV) gần đ&#226;y. 

(c&#242;n tiếp...)
C&#225;c bạn quan t&#226;m hơn về chu kỳ t&#226;m l&#253; chứng kho&#225;n vni c&#243; thể t&#236;m quyển :&quot;Thị trường l&#224; tấm gương&quot; c&#243; b&#225;n tr&#234;n tki, shopeee..


20/2/2026

Bài 1: Chu kỳ 2026-2030

Đây là chu kỳ khó dự báo của kinh tế toàn cầu. Nhưng thông qua 1 số vận động gần đây thì ta có thể hiểu phần nào về chu kỳ này. Quan trọng nhất là góc nhìn phải nên thực tế và thực dụng nhất, không tô hồng cũng không bi quan.

Để nhìn nhận về chu kỳ sắp tới, tôi tổng quát lại 1 số chu kỳ đã qua để các bạn có view tổng thể:

- Chu kỳ 1995-2000: Internet + Toàn cầu hóa ở mức sơ khai: Đây là chu kỳ mà internet xuất hiện đã mở ra kỉ nguyên thông tin giá rẻ. Và là điểm khởi đầu cho toàn cầu hóa khi các doanh nghiệp phương Tây và Mỹ bắt đầu đi sang các nước thứ 3 để sản xuất giá rẻ. Tuy nhiên do là điểm khởi đầu nên ở chu kỳ này sản xuất chưa bùng nổ và có chăng là kỳ vọng bùng nổ. Minh chứng là cú dot com crash năm 2000.

- Chu kỳ 2000-2007: China Supercycle: Đây là đoạn tiếp sau khi TQ gia nhập WTO và được hưởng lợi mạnh nhất từ sản xuất giá rẻ. Hàng hóa bắt đầu được sản xuất quy mô lớn nhờ tối ưu dây chuyền, chuỗi cung ứng và nhờ lao động giá rẻ. Để tài trợ cho giai đoạn bùng nổ sản xuất này, thị trường tài chính phát triển, kéo theo vay nợ bắt đầu tăng dần. Vay nợ ở đây bao gồm vay nợ chính phủ của các quốc gia.

- Chu kỳ 2010-2020: QE: Đây là giai đoạn lan tỏa và là đỉnh của toàn cầu hóa. Không chỉ ở TQ, sản xuất lan tỏa toàn cầu. Các quốc gia bao gồm Mỹ thực hiện vay nợ ồ ạt (trái phiếu) + nới lỏng tiền tệ hay còn gọi là bơm tiền (QE) tài trợ cho hoạt động sản xuất. Nhờ gia tăng năng suất do toàn cầu hóa, việc bơm tiền giai đoạn này còn khá nhiều dư địa nên chưa tạo rủi ro đáng kể. Lãi suất nhiều quốc gia về 0, hàng hóa sản xuất ra dư thừa. Lưu ý là TQ cũng tăng tốc tăng trưởng 2 chữ số trong giai đoạn này để bứt lên thoát bẫy thu nhập trung bình. Đây là có lẽ là mô hình mà VN đang nghiên cứu khi ta cũng muốn bứt lên như vậy.

- Chu kỳ 2020-2025: De-globalization: Đây là bước ngoặt sau khi toàn cầu hóa đạt đỉnh thì bị gãy do covid. Sau khi đứt gãy thì xu hướng phi toàn cầu hóa do Mỹ khởi xướng bắt đầu. Như ta thấy, đó là an ninh công nghệ, thuế quan, chiến tranh thương mại. Khi hàng hóa phổ thông đã dư thừa, các quốc gia đi đầu như Mỹ bắt đầu tìm kiếm lợi thế cạnh tranh cho mình bằng cách tối ưu kiểm soát + công nghệ lõi, đặc biệt là chip và AI. Vay nợ chính phủ sau thời gian tăng nóng ở chu kỳ trước thì chu kỳ này tiếp tục tăng mạnh trong bối cảnh covid làm gia tăng chi phí xã hội ở các quốc gia.

- Chu kỳ 2026- 2030: Đây là chu kỳ ta quan tâm. Bối cảnh khởi đầu là nợ công các quốc gia sau các chu kỳ trước như tôi phân tích ở trên - đã đạt đến mức cảnh báo. Lãi suất + lạm phát lai neo cao hậu covid - tức là kỉ nguyên tiền rẻ QE ở chu kỳ trước đã chấm dứt. Trong khi năng suất toàn cầu lại chưa bứt phá để hấp thụ được lượng nợ này. Nó cũng như doanh nghiệp vay nợ nhiều nhưng dây chuyền đã bão hòa và không còn tạo được đột phá. Và đây là điểm quan trọng: Nếu năng suất không tiếp tục tăng, nợ công sẽ phá hủy toàn bộ nền kinh tế toàn cầu. Nhưng nếu bằng cách nào đó năng suất bứt phá lên, thì việc nợ công gia tăng sẽ không còn là rủi ro. 

Vậy động lực nào đưa thế giới vào 1 chu kỳ tăng trưởng năng suất mới? Ta vẫn phải nhìn qua Mỹ vì đây là nơi mọi cuộc cách mạng, kể cả toàn cầu hóa ở chu kỳ trước được bắt đầu. Gương mặt tiềm năng nhất đó chính là công nghệ với core là AI. Việc AI ra đời sẽ mở ra 1 động lực tăng trưởng mới ở 2 giai đoạn:

- Giai đoạn 1 (Hiện tại): AI xuất hiện đột phá với khởi đầu từ Generative AI (chatgpt, gemini,...) Big tech bắt đầu thấy cơ hội và đổ tiền vào phát triển. Phát triển ở đây bao gồm đi sâu vào nghiên cứu và phát triển AI + xây dựng các trung tâm xử lý dữ liệu vật lý quy mô lớn ở Mỹ. Cả 2 việc này đều hút 1 lượng vốn khổng lồ (và cũng hút 1 lượng nhà đầu tư khổng lồ tham gia khi cổ phiếu công nghệ mỹ thăng hoa gần đây) giúp kinh tế Mỹ vẫn duy trì đà tăng bất chấp lo ngại suy thoái.

- Giai đoạn 2: AI mở rộng sang các lĩnh vực khác như Agent AI (tự động hóa tác vụ), robotics (như robot hình người Elon hay TQ đang phát triển rất nhanh gần đây)...Và bắt đầu ứng dụng AI vào sản xuất để tối ưu và tăng hơn nữa năng suất. 

Như vậy khi AI giúp tăng năng suất, hàng hóa đại trà sẽ tiếp tục dư thừa và rẻ đi. Lúc này các quốc gia không còn cạnh tranh nhau bằng sản xuất giá rẻ, họ đi tìm công nghệ đỉnh cao. Không may các công nghệ này lại khan hiếm nên chỉ tập trung được ở Mỹ mà cụ thể là 1 số big tech đủ khả năng. Vì thế mức độ tăng trưởng chu kỳ này theo tôi là hạn chế lan tỏa. Lan tỏa thực sự chỉ ở chu kỳ sau khi công nghệ phổ biến toàn cầu và lan sang các quốc gia còn lại.

Như vậy chu kỳ 2026-2030 không còn là toàn cầu hóa chi phí rẻ mà tóm gọn trong mấy từ: công nghệ lõi + năng suất + an ninh kinh tế. Sản xuất đại trà từ đỉnh cao ở chu kỳ trước thì chu kỳ này sẽ phải cạnh tranh margin khốc liệt khi biên lợi nhuận giảm sâu. Vì TQ vốn đã đang dư thừa hàng hóa thì công nghệ lại knockout thêm 1 phát nữa bằng cách tăng hơn nữa năng suất sản xuất ở các nhà máy. 

Những ngành có thể ăn theo trong giai đoạn này trước tiên đó là xây dựng trung tâm dữ liệu, điện (sạch), khu công nghệ cao, nền tảng công nghệ...Và điểm quan trọng nhất như tôi phân tích ở trên: Đó là nếu AI thực sự  giúp năng suất toàn cầu bứt phá lên thì các tài sản sẽ còn tiếp tục tăng giá và toàn cầu vào chu kỳ mới. Còn nếu AI là bom xịt thì đương nhiên tài sản sẽ phải điều chỉnh lại, tương tự như cú dot com crash năm 2000 hay pha định giá lại xe điện (EV) gần đây. 

(còn tiếp...)
Các bạn quan tâm hơn về chu kỳ tâm lý chứng khoán vni có thể tìm quyển :"Thị trường là tấm gương" có bán trên tki, shopeee..
