Google đ&atilde; chỉ phải mất 650 triệu USD để nắm trong tay tương lai AI.

<img alt="" src="https://static.fireant.vn/Upload/20260326/images/deep.png" style="height:399px; width:590px" />

V&agrave;o một cuối tuần th&aacute;ng 6 năm 2013 tại Mayfair, nữ diễn vi&ecirc;n Talulah Riley đ&atilde; thu&ecirc; trọn một t&ograve;a l&acirc;u đ&agrave;i ở Tarrytown, bang New York, để tổ chức sinh nhật cho chồng m&igrave;nh l&agrave; Elon Musk.

&ldquo;Đ&oacute; l&agrave; kiểu l&acirc;u đ&agrave;i Mỹ giả cổ&rdquo;, Demis Hassabis nhớ lại. Những người đ&agrave;n &ocirc;ng trong buổi tiệc mặc trang phục samurai một c&aacute;ch kh&aacute; lạc l&otilde;ng v&agrave; Riley c&ograve;n mời cả nh&agrave; v&ocirc; địch sumo thế giới, nặng tới khoảng hơn 150kg đến tham dự. Musk đ&atilde; đấu vật với người n&agrave;y, quật ng&atilde; đối thủ một c&aacute;ch ấn tượng nhưng lại bị chấn thương cổ trong qu&aacute; tr&igrave;nh đ&oacute;.

Musk khi ấy l&agrave; một trong những nh&agrave; đầu tư sớm v&agrave;o c&ocirc;ng ty AI của Hassabis l&agrave; DeepMind, khi đ&oacute; mới ba năm tuổi v&agrave; đang theo đuổi đầy tham vọng mục ti&ecirc;u tr&iacute; tuệ nh&acirc;n tạo tổng qu&aacute;t (AGI). Đ&acirc;y l&agrave; thời điểm trước khi AI tạo ra một thế hệ tỷ ph&uacute; mới, trước khi OpenAI hay Anthropic tồn tại. Hassabis h&igrave;nh dung một &ldquo;Dự &aacute;n Manhattan cho tr&iacute; tuệ&rdquo;, tập hợp những bộ &oacute;c xuất sắc nhất trong lĩnh vực v&agrave; tạo ra một t&aacute;c nh&acirc;n c&oacute; thể chơi nhiều tr&ograve; chơi Atari.

Gi&aacute;m đốc điều h&agrave;nh Google khi đ&oacute; l&agrave; Larry Page đ&atilde; gặp Hassabis tại bữa tiệc v&agrave; đề nghị đi dạo c&ugrave;ng. Hai người đi quanh khu&ocirc;n vi&ecirc;n l&acirc;u đ&agrave;i, quan s&aacute;t những chi tiết kiến tr&uacute;c mang t&iacute;nh trang tr&iacute; như tường th&agrave;nh v&agrave; khe bắn t&ecirc;n những thứ kh&aacute; v&ocirc; nghĩa. N&oacute;i bằng giọng kh&agrave;n do một căn bệnh hiếm gặp ở d&acirc;y thanh quản, Page gợi &yacute; rằng nỗ lực x&acirc;y dựng c&ocirc;ng ty của Hassabis c&oacute; thể cũng v&ocirc; nghĩa tương tự. Hassabis l&agrave; một nh&agrave; khoa học, mục ti&ecirc;u của &ocirc;ng l&agrave; tạo ra AGI. Vậy tại sao phải theo đuổi việc x&acirc;y dựng một DeepMind độc lập?

&ldquo;Tại sao anh kh&ocirc;ng tận dụng những g&igrave; t&ocirc;i đ&atilde; x&acirc;y dựng?&rdquo; Page n&oacute;i. Khi đ&oacute; &ocirc;ng đang mua lại nhiều c&ocirc;ng ty AI nhỏ v&agrave; tiếp tục săn t&igrave;m mục ti&ecirc;u tiếp theo.

&ldquo;&Ocirc;ng ấy cơ bản đang n&oacute;i rằng t&ocirc;i c&oacute; thể x&acirc;y dựng một c&ocirc;ng ty như Google nhưng sẽ mất phần lớn sự nghiệp&rdquo;, Hassabis nhớ lại. &ldquo;Nhưng nếu mục ti&ecirc;u thực sự của t&ocirc;i l&agrave; AGI, th&igrave; tại sao kh&ocirc;ng sử dụng to&agrave;n bộ nguồn lực m&agrave; &ocirc;ng ấy đ&atilde; t&iacute;ch lũy? T&ocirc;i thấy đ&oacute; l&agrave; một lập luận kh&aacute; thuyết phục&rdquo;.

&ldquo;T&ocirc;i đ&atilde; ch&aacute;n việc phải chạy khắp nơi để gọi vốn cho thứ m&agrave; t&ocirc;i biết l&agrave; quan trọng nhất mọi thời đại&rdquo;, Hassabis n&oacute;i.

&ldquo;T&ocirc;i sẽ v&agrave;o Google. T&ocirc;i sẽ c&oacute; cả một đống m&aacute;y t&iacute;nh v&agrave; rồi t&ocirc;i sẽ giải quyết b&agrave;i to&aacute;n tr&iacute; tuệ&rdquo;.

C&acirc;u chuyện n&agrave;y được WSJ đăng tải dựa tr&ecirc;n hơn 30 giờ phỏng vấn Hassabis trong ba năm, c&ugrave;ng với h&agrave;ng chục cuộc trao đổi với c&aacute;c đồng nghiệp DeepMind, nh&agrave; đầu tư v&agrave; những người li&ecirc;n quan đến thương vụ mua lại.

M&ugrave;a thu năm 2013, Hassabis v&agrave; c&aacute;c đồng s&aacute;ng lập bay tới trụ sở Google. Để giữ b&iacute; mật cho c&aacute;c cuộc đ&agrave;m ph&aacute;n, họ được đưa tới một văn ph&ograve;ng kinh doanh nằm ngo&agrave;i khu ch&iacute;nh. Đội ngũ M&amp;A của Google đ&atilde; tập hợp một nh&oacute;m chuy&ecirc;n gia AI nội bộ để đ&aacute;nh gi&aacute; năng lực của DeepMind v&agrave; nh&oacute;m n&agrave;y đ&atilde; tr&igrave;nh diễn những tiến bộ gần đ&acirc;y với t&aacute;c nh&acirc;n Atari.

Điều họ kh&ocirc;ng l&agrave;m l&agrave; thể hiện bất kỳ sự quan t&acirc;m n&agrave;o đến việc đ&agrave;m ph&aacute;n gi&aacute; b&aacute;n c&ocirc;ng ty.

&ldquo;Ch&uacute;ng t&ocirc;i nghĩ rằng nếu nhắc đến tiền, họ sẽ nghĩ ch&uacute;ng t&ocirc;i muốn b&aacute;n rồi r&uacute;t lui&rdquo;, đồng s&aacute;ng lập Mustafa Suleyman giải th&iacute;ch. &ldquo;Sẽ giống như kiểu ch&uacute;ng t&ocirc;i muốn lấy tiền rồi biến mất&rdquo;.

Thay v&agrave;o đ&oacute;, họ hỏi về ng&acirc;n s&aacute;ch nghi&ecirc;n cứu m&agrave; Google c&oacute; thể cung cấp. Họ cũng muốn b&agrave;n về vấn đề an to&agrave;n, điều m&agrave; họ rất coi trọng.

Nếu DeepMind thuộc về Google, Suleyman lập luận rằng cần c&oacute; một hội đồng gi&aacute;m s&aacute;t độc lập. Hội đồng n&agrave;y sẽ gồm c&aacute;c nh&agrave; khoa học, triết gia v&agrave; những nh&acirc;n vật uy t&iacute;n kh&aacute;c, c&oacute; quyền quyết định cuối c&ugrave;ng về c&aacute;ch AI được triển khai trong x&atilde; hội.

&ldquo;&Yacute; tưởng cơ bản l&agrave;: Ch&uacute;ng ta phải chuẩn bị cho kịch bản th&agrave;nh c&ocirc;ng&rdquo;, Suleyman n&oacute;i. &ldquo;Nếu th&agrave;nh c&ocirc;ng, kh&ocirc;ng thể để ri&ecirc;ng c&aacute;c nh&agrave; s&aacute;ng lập Google kiểm so&aacute;t AGI&rdquo;.

Để g&acirc;y &aacute;p lực với Google, Suleyman sử dụng kinh nghiệm chơi poker của m&igrave;nh.

&ldquo;Ch&uacute;ng t&ocirc;i n&oacute;i rằng ch&uacute;ng t&ocirc;i l&agrave; startup chưa c&oacute; doanh thu nhưng được t&agrave;i trợ tốt nhất ch&acirc;u &Acirc;u. Ch&uacute;ng t&ocirc;i c&oacute; Peter Thiel, Solina Chau, Elon Musk, to&agrave;n c&aacute;c tỷ ph&uacute; đứng sau&rdquo;, &ocirc;ng nhớ lại.

&ldquo;Dĩ nhi&ecirc;n, họ kh&ocirc;ng thực sự đứng sau ch&uacute;ng t&ocirc;i, đ&oacute; l&agrave; điều khiến bạn thấy &lsquo;lạnh g&aacute;y&rsquo; khi đ&agrave;m ph&aacute;n. Nhưng trong poker, bạn chơi với người, kh&ocirc;ng phải với b&agrave;i. Bạn đọc t&acirc;m l&yacute; đối thủ rồi đặt cược&rdquo;.

Hassabis th&igrave; xem m&igrave;nh l&agrave; người chơi cờ vua hơn l&agrave; poker. Trong cờ vua kh&ocirc;ng c&oacute; b&agrave;i ẩn, mọi thứ đều minh bạch.

Nhưng thực tế, bluff c&oacute; lẽ kh&ocirc;ng cần thiết. Đội ngũ l&atilde;nh đạo Google khi đ&oacute; cũng đang c&oacute; những lo ngại tương tự về an to&agrave;n AI.

&ldquo;Ch&uacute;ng t&ocirc;i nghĩ AI giống năng lượng hạt nh&acirc;n&rdquo;, CFO Patrick Pichette n&oacute;i. &ldquo;Bạn c&oacute; thể tạo ra bom, nhưng nếu th&ocirc;ng minh, bạn cũng c&oacute; thể giải quyết biến đổi kh&iacute; hậu. V&igrave; vậy ch&uacute;ng t&ocirc;i đ&atilde; thảo luận tất cả những c&acirc;u hỏi lớn ngay từ đầu: Nếu AI ph&aacute;t triển ngo&agrave;i kiểm so&aacute;t th&igrave; sao? L&agrave;m thế n&agrave;o để kiểm so&aacute;t n&oacute;?&rdquo;

MỐI MỚI﻿

Với việc Google sẵn s&agrave;ng t&agrave;i trợ v&agrave; chia sẻ mối quan t&acirc;m về an to&agrave;n, con đường mua lại dường như đ&atilde; mở. Nhưng Hassabis v&agrave; Suleyman vẫn kh&ocirc;ng chủ quan. Họ tiếp cận th&ecirc;m một &ldquo;người cầu h&ocirc;n&rdquo; kh&aacute;c: Mark Zuckerberg của Facebook.

Zuckerberg khi đ&oacute; đang lo lắng khi c&aacute;c c&ocirc;ng ty c&ocirc;ng nghệ kh&aacute;c ph&aacute;t triển AI nhanh ch&oacute;ng. &Ocirc;ng bắt đầu t&igrave;m c&aacute;ch bắt kịp, trực tiếp tiếp cận từng nh&agrave; nghi&ecirc;n cứu AI d&ugrave; đang điều h&agrave;nh một c&ocirc;ng ty với 6.000 nh&acirc;n vi&ecirc;n v&agrave; một tỷ người d&ugrave;ng.

Suleyman bay sang California gặp Amin Zoufonoun, người phụ tr&aacute;ch ph&aacute;t triển doanh nghiệp của Facebook. Zoufonoun tiếp đ&oacute;n &ocirc;ng tại nh&agrave;, r&oacute;t một ly whisky rất mạnh v&agrave; tr&ecirc;u chọc việc Suleyman muốn th&ecirc;m đ&aacute;. Qua nhiều cuộc trao đổi, Zoufonoun đề xuất một c&aacute;ch để khiến c&aacute;c nh&agrave; s&aacute;ng lập DeepMind gi&agrave;u hơn so với b&aacute;n cho Google: Facebook sẽ trả gi&aacute; mua cổ phần thấp, nhưng b&ugrave; lại trả khoản thưởng k&yacute; hợp đồng cực lớn cho đội ngũ.

Suleyman b&aacute;o lại với Hassabis. Tiền th&igrave; hấp dẫn, nhưng kh&ocirc;ng phải mục ti&ecirc;u ch&iacute;nh. Trong khi đ&oacute;, Zoufonoun gần như bỏ qua vấn đề quản trị AI, điều m&agrave; sau n&agrave;y trở th&agrave;nh điểm yếu nổi tiếng của Facebook.

Zoufonoun b&aacute;o c&aacute;o lại với Zuckerberg: DeepMind c&oacute; đội ngũ AI rất mạnh v&agrave; nếu Facebook kh&ocirc;ng mua, họ sẽ rơi v&agrave;o tay Google.

Hassabis sang Mỹ để ăn trưa với Larry Page, người mua tiềm năng mạnh nhất. Zuckerberg biết được chuyến đi n&agrave;y v&agrave; mời &ocirc;ng ăn tối.

Tại nh&agrave; Zuckerberg ở Palo Alto, Hassabis thực hiện một &ldquo;b&agrave;i test&rdquo; tinh tế. Hai người n&oacute;i về tiềm năng AI, Zuckerberg tỏ ra rất h&agrave;o hứng. Nhưng khi Hassabis nhắc đến c&aacute;c c&ocirc;ng nghệ kh&aacute;c như VR, AR hay in 3D, Zuckerberg cũng h&agrave;o hứng y như vậy.

&ldquo;Điều đ&oacute; cho t&ocirc;i c&acirc;u trả lời&rdquo;, Hassabis n&oacute;i. &ldquo;Facebook trả nhiều tiền hơn, nhưng t&ocirc;i muốn một người thực sự hiểu AI sẽ lớn hơn tất cả những thứ kia&rdquo;.

Sau bữa tối, Hassabis quay lại với Larry Page: &ldquo;Ch&uacute;ng ta đi tiếp&rdquo;.

Bị từ chối, Zuckerberg lập tức phản ứng mạnh. &Ocirc;ng tăng tốc tuyển dụng c&aacute;c nh&agrave; nghi&ecirc;n cứu AI v&agrave; mời Yann LeCun về x&acirc;y dựng đội ngũ. Nếu kh&ocirc;ng thể mua DeepMind, &ocirc;ng muốn x&acirc;y dựng một đội AI từ đầu bằng nguồn lực gần như v&ocirc; hạn.

LeCun n&oacute;i &ocirc;ng kh&ocirc;ng rời New York hay bỏ vị tr&iacute; gi&aacute;o sư. Tưởng l&agrave; điều kiện &ldquo;deal breaker&rdquo; (yếu tố, điều kiện hoặc t&igrave;nh huống quan trọng khiến một thỏa thuận, hợp đồng hoặc mối quan hệ bị chấm dứt ngay lập tức), nhưng ng&agrave;y h&ocirc;m sau Zuckerberg chấp nhận.

&ldquo;T&ocirc;i k&yacute; ở đ&acirc;u?&rdquo; LeCun đ&aacute;p.

Đầu th&aacute;ng 12, ban l&atilde;nh đạo DeepMind tham dự hội nghị machine learning lớn nhất thế giới, vừa dự hội thảo vừa xem c&aacute;c bản dự thảo hợp đồng mua lại. Trong khi đ&oacute;, Zuckerberg v&agrave; LeCun thu&ecirc; ballroom kh&aacute;ch sạn để c&ocirc;ng bố ph&ograve;ng lab AI mới tại Manhattan.

Tại hội nghị, Hassabis gặp LeCun: &ldquo;&Ocirc;ng kh&ocirc;ng định &lsquo;h&uacute;t&rsquo; hết người của t&ocirc;i chứ?&rdquo;

&ldquo;T&ocirc;i vừa đặt b&uacute;t k&yacute; để l&agrave;m đ&uacute;ng việc đ&oacute;&rdquo;, LeCun n&oacute;i.

Hai tuần sau, ngay trước Gi&aacute;ng sinh, LeCun gọi cho Koray Kavukcuoglu, một nh&acirc;n sự chủ chốt của DeepMind v&agrave; đề nghị mức lương cực cao để sang Facebook.

&ldquo;Đ&oacute; l&agrave; l&uacute;c t&ocirc;i nghĩ DeepMind c&oacute; thể thất bại&rdquo;, Suleyman n&oacute;i.

Hassabis lập tức phản ứng. &Ocirc;ng tiết lộ b&iacute; mật: DeepMind sắp b&aacute;n cho Google, v&agrave; quyền chọn mua cổ phiếu c&oacute; thể trở n&ecirc;n cực kỳ gi&aacute; trị. Kavukcuoglu đồng &yacute; ở lại.

Hassabis th&uacute;c Google chốt deal nhanh nhất c&oacute; thể.

Cuối th&aacute;ng 12, một đội Google bay sang London bằng chuy&ecirc;n cơ Gulfstream v&agrave; tới văn ph&ograve;ng DeepMind. Jeff Dean y&ecirc;u cầu kiểm tra m&atilde; nguồn v&igrave; demo c&oacute; thể bị &ldquo;l&agrave;m m&agrave;u&rdquo;.

&ldquo;Đ&oacute; l&agrave; khoảnh khắc kh&ocirc;ng thể quay đầu&rdquo;, Hassabis n&oacute;i. &ldquo;Nếu họ xem hết m&agrave; kh&ocirc;ng mua, ch&uacute;ng t&ocirc;i sẽ bị nghiền n&aacute;t&rdquo;.

Dean chấp thuận.

Google định gi&aacute; DeepMind theo &ldquo;gi&aacute; mỗi kỹ sư&rdquo;, khoảng 10 triệu USD/người, với 30&ndash;40 nh&acirc;n sự chủ chốt. Nhưng Hassabis v&agrave; Suleyman đẩy gi&aacute; l&ecirc;n gần gấp đ&ocirc;i. Ngo&agrave;i ra, họ đưa ra điều kiện:

- Ở lại London

- Cấm ứng dụng qu&acirc;n sự

- Lập hội đồng đạo đức

&ldquo;Đ&acirc;y l&agrave; vấn đề lớn&rdquo;, trưởng đ&agrave;m ph&aacute;n Google n&oacute;i.

Cuối c&ugrave;ng, Google chấp nhận v&igrave; tin v&agrave;o Hassabis.

Th&aacute;ng 1/2014, Google mua DeepMind với gi&aacute; 650 triệu USD, một mức gi&aacute; &ldquo;rẻ&rdquo; nếu nh&igrave;n từ hiện tại.

Phần thưởng thực sự đến sau đ&oacute;, khi Google đổ h&agrave;ng tỷ USD v&agrave;o DeepMind v&agrave; h&agrave;nh tr&igrave;nh chinh phục si&ecirc;u tr&iacute; tuệ của Hassabis tăng tốc mạnh mẽ.

Theo: WSJ

Phương Linh

<a href="https://markettimes.vn/650-trieu-usd-doi-lay-tuong-lai-ai-bi-an-thuong-vu-khien-mark-zuckerberg-thua-dau-truoc-google-phai-chi-hang-ty-usd-de-sua-sai-112012.html">Link gốc</a>

Google đã chỉ phải mất 650 triệu USD để nắm trong tay tương lai AI.
