1.	Gi&#225; vốn ban l&#227;nh đạo: Nhiều người nh&#236;n v&#224;o thương vụ ri&#234;ng lẻ của YEG v&#224; dừng lại ở con số 10.000 đồng/cổ phiếu, rồi kết luận rằng đ&#243; l&#224; gi&#225; vốn của ban l&#227;nh đạo. Nhưng nếu đi hết c&#226;u chuyện d&#242;ng vốn, bức tranh lại kh&#225;c. Khoản 450 tỷ ban đầu gi&#250;p họ nắm khoảng 45 triệu cổ phiếu, sau đ&#243; được ph&#226;n bổ th&#234;m cổ phiếu, tỷ lệ 72,2% lấy từ thặng dư vốn cổ phần, tương đương hơn 77 triệu cổ phiếu trong tay, trong khi tổng tiền bỏ ra vẫn chỉ l&#224; 450 tỷ. Tới bước tiếp theo, quyền mua th&#234;m 40% được thực hiện tr&#234;n to&#224;n bộ lượng cổ phần n&#224;y, tức ban l&#227;nh đạo tiếp tục bỏ th&#234;m khoảng 310 tỷ để mua gần 31 triệu cổ phiếu với gi&#225; 10.000 đồng. Gộp tất cả lại, tổng vốn bỏ ra xấp xỉ 760 tỷ cho hơn 108 triệu cổ phiếu, đưa gi&#225; vốn kinh tế thực tế về quanh v&#249;ng 7.000 đồng/cổ phiếu. N&#243;i c&#225;ch kh&#225;c, 10.000 đồng chỉ l&#224; “gi&#225; bỏ tiền”, c&#242;n v&#249;ng 7.000 mới l&#224; “gi&#225; vốn thật” của ban l&#227;nh đạo – chi tiết nhỏ nhưng đủ để giải th&#237;ch v&#236; sao họ c&#243; thể rất ki&#234;n nhẫn trước biến động gi&#225;, v&#224; v&#236; sao thị trường thường đ&#225;nh gi&#225; sai động cơ nếu chỉ nh&#236;n từng giao dịch một c&#225;ch rời rạc.
2.	Gi&#225; vốn của Pyn: Với PYN, c&#226;u chuyện gi&#225; vốn c&#242;n “mềm” hơn nhiều so với những g&#236; thị trường thường h&#236;nh dung. Trước thời điểm buộc phải c&#244;ng bố th&#244;ng tin khi tỷ lệ sở hữu vượt 5%, phần lớn lượng cổ phiếu của PYN được t&#237;ch lũy quanh v&#249;ng gi&#225; 9. Sau mốc c&#244;ng bố, gi&#225; mua cổ phiếu YEG của PYN mới được đẩy l&#234;n v&#249;ng 12, nhưng đ&#243; kh&#244;ng c&#242;n l&#224; mặt bằng gi&#225; mua ch&#237;nh của quỹ. Quan trọng hơn, trong giai đoạn từ ng&#224;y chốt quyền đến thời điểm phải chuyển tiền để thực hiện quyền mua cổ phiếu gi&#225; 10, YEG đ&#227; c&#243; l&#250;c vọt l&#234;n v&#249;ng 17. Nếu tận dụng được nhịp gi&#225; n&#224;y để chốt bớt cổ phiếu tr&#234;n thị trường rồi d&#249;ng d&#242;ng tiền đ&#243; thực hiện quyền mua, gi&#225; vốn thực tế sẽ được k&#233;o xuống rất s&#226;u. Ngay cả trong kịch bản thận trọng hơn – chốt được quanh v&#249;ng 16 (như người viết b&#224;i n&#224;y thực hiện) để mua lại cổ phiếu gi&#225; 10 – th&#236; gi&#225; vốn của PYN cũng đ&#227; thấp hơn đ&#225;ng kể so với những g&#236; thể hiện tr&#234;n bảng gi&#225;. Điều đ&#243; l&#253; giải v&#236; sao PYN c&#243; bi&#234;n an to&#224;n lớn, khả năng chịu biến động cao, v&#224; v&#236; sao nh&#236;n v&#224;o gi&#225; hiện tại để suy đo&#225;n động cơ của quỹ thường dẫn đến những kết luận rất sai bản chất.
3.	Điểm mờ: Điểm mấu chốt của YEG ở thời điểm hiện tại kh&#244;ng c&#242;n nằm ở c&#226;u chuyện gi&#225; vốn, m&#224; ở cấu tr&#250;c cổ đ&#244;ng sau nhịp tăng mạnh. Khi cổ phiếu đi từ v&#249;ng 11 năm ngo&#225;i l&#234;n 24 rồi thực hiện ph&#225;t h&#224;nh th&#234;m, lượng cổ đ&#244;ng tham gia “đu b&#225;m” đ&#227; tăng l&#234;n đ&#225;ng kể, k&#233;o theo mức độ ph&#226;n t&#225;n cổ phiếu cao hơn. Ẩn số lớn nhất l&#250;c n&#224;y l&#224; phần cổ phiếu đ&#243; đang nằm trong tay tổ chức hay chủ yếu thuộc về nh&#224; đầu tư nhỏ lẻ. Nếu nguồn cung vẫn ph&#226;n t&#225;n, kh&#243; c&#243; đội n&#224;o sẵn s&#224;ng đ&#225;nh gi&#225; l&#234;n, bởi chi ph&#237; để thiết lập lại cuộc chơi l&#224; rất lớn v&#224; kh&#244;ng ai l&#224;m việc đ&#243; chỉ để tạo lợi nhuận cho nhỏ lẻ, trừ khi họ đ&#227; kiểm so&#225;t được cung. Nh&#236;n lại năm ngo&#225;i, việc YEG “v&#244; t&#236;nh” bỏ s&#243;t lời mời họp cổ đ&#244;ng với nhiều cổ đ&#244;ng nhỏ cho thấy cấu tr&#250;c sở hữu khi đ&#243; c&#242;n tương đối tập trung; sang năm nay, h&#236;nh thức lấy &#253; kiến online buộc doanh nghiệp phải trực tiếp gọi điện cho cả những cổ đ&#244;ng chỉ nắm v&#224;i trăm ngh&#236;n cổ phiếu – một t&#237;n hiệu cho thấy mức độ pha lo&#227;ng đ&#227; tăng l&#234;n r&#245; rệt. V&#236; vậy, s&#243;ng chỉ c&#243; thể xuất hiện khi mức độ ph&#226;n t&#225;n n&#224;y giảm xuống, cung cổ phiếu được gom lại, v&#224; đ&#243; l&#224; điều gần như chỉ những người kiểm so&#225;t cuộc chơi mới thực sự nắm r&#245;.
Lưu &#253;: DoFin chỉ c&#243; một room cộng đồng duy nhất tr&#234;n Discord, được gắn ở phần m&#244; tả t&#224;i khoản FireAnt hoặc trong phần b&#236;nh luận của b&#224;i viết tr&#234;n Facebook. DoFin chia sẻ kiến thức v&#224; kh&#244;ng cung cấp bất kỳ dịch vụ n&#224;o như nhắn tin ri&#234;ng, room VIP, khuyến nghị mua b&#225;n hay đ&#224;o tạo. Nếu bạn nhận được lời mời kh&#225;c, đ&#243; kh&#244;ng phải DoFin. Mong mọi người tỉnh t&#225;o v&#224; b&#236;nh luận văn minh.

1.	Giá vốn ban lãnh đạo: Nhiều người nhìn vào thương vụ riêng lẻ của YEG và dừng lại ở con số 10.000 đồng/cổ phiếu, rồi kết luận rằng đó là giá vốn của ban lãnh đạo. Nhưng nếu đi hết câu chuyện dòng vốn, bức tranh lại khác. Khoản 450 tỷ ban đầu giúp họ nắm khoảng 45 triệu cổ phiếu, sau đó được phân bổ thêm cổ phiếu, tỷ lệ 72,2% lấy từ thặng dư vốn cổ phần, tương đương hơn 77 triệu cổ phiếu trong tay, trong khi tổng tiền bỏ ra vẫn chỉ là 450 tỷ. Tới bước tiếp theo, quyền mua thêm 40% được thực hiện trên toàn bộ lượng cổ phần này, tức ban lãnh đạo tiếp tục bỏ thêm khoảng 310 tỷ để mua gần 31 triệu cổ phiếu với giá 10.000 đồng. Gộp tất cả lại, tổng vốn bỏ ra xấp xỉ 760 tỷ cho hơn 108 triệu cổ phiếu, đưa giá vốn kinh tế thực tế về quanh vùng 7.000 đồng/cổ phiếu. Nói cách khác, 10.000 đồng chỉ là “giá bỏ tiền”, còn vùng 7.000 mới là “giá vốn thật” của ban lãnh đạo – chi tiết nhỏ nhưng đủ để giải thích vì sao họ có thể rất kiên nhẫn trước biến động giá, và vì sao thị trường thường đánh giá sai động cơ nếu chỉ nhìn từng giao dịch một cách rời rạc.
2.	Giá vốn của Pyn: Với PYN, câu chuyện giá vốn còn “mềm” hơn nhiều so với những gì thị trường thường hình dung. Trước thời điểm buộc phải công bố thông tin khi tỷ lệ sở hữu vượt 5%, phần lớn lượng cổ phiếu của PYN được tích lũy quanh vùng giá 9. Sau mốc công bố, giá mua cổ phiếu YEG của PYN mới được đẩy lên vùng 12, nhưng đó không còn là mặt bằng giá mua chính của quỹ. Quan trọng hơn, trong giai đoạn từ ngày chốt quyền đến thời điểm phải chuyển tiền để thực hiện quyền mua cổ phiếu giá 10, YEG đã có lúc vọt lên vùng 17. Nếu tận dụng được nhịp giá này để chốt bớt cổ phiếu trên thị trường rồi dùng dòng tiền đó thực hiện quyền mua, giá vốn thực tế sẽ được kéo xuống rất sâu. Ngay cả trong kịch bản thận trọng hơn – chốt được quanh vùng 16 (như người viết bài này thực hiện) để mua lại cổ phiếu giá 10 – thì giá vốn của PYN cũng đã thấp hơn đáng kể so với những gì thể hiện trên bảng giá. Điều đó lý giải vì sao PYN có biên an toàn lớn, khả năng chịu biến động cao, và vì sao nhìn vào giá hiện tại để suy đoán động cơ của quỹ thường dẫn đến những kết luận rất sai bản chất.
3.	Điểm mờ: Điểm mấu chốt của YEG ở thời điểm hiện tại không còn nằm ở câu chuyện giá vốn, mà ở cấu trúc cổ đông sau nhịp tăng mạnh. Khi cổ phiếu đi từ vùng 11 năm ngoái lên 24 rồi thực hiện phát hành thêm, lượng cổ đông tham gia “đu bám” đã tăng lên đáng kể, kéo theo mức độ phân tán cổ phiếu cao hơn. Ẩn số lớn nhất lúc này là phần cổ phiếu đó đang nằm trong tay tổ chức hay chủ yếu thuộc về nhà đầu tư nhỏ lẻ. Nếu nguồn cung vẫn phân tán, khó có đội nào sẵn sàng đánh giá lên, bởi chi phí để thiết lập lại cuộc chơi là rất lớn và không ai làm việc đó chỉ để tạo lợi nhuận cho nhỏ lẻ, trừ khi họ đã kiểm soát được cung. Nhìn lại năm ngoái, việc YEG “vô tình” bỏ sót lời mời họp cổ đông với nhiều cổ đông nhỏ cho thấy cấu trúc sở hữu khi đó còn tương đối tập trung; sang năm nay, hình thức lấy ý kiến online buộc doanh nghiệp phải trực tiếp gọi điện cho cả những cổ đông chỉ nắm vài trăm nghìn cổ phiếu – một tín hiệu cho thấy mức độ pha loãng đã tăng lên rõ rệt. Vì vậy, sóng chỉ có thể xuất hiện khi mức độ phân tán này giảm xuống, cung cổ phiếu được gom lại, và đó là điều gần như chỉ những người kiểm soát cuộc chơi mới thực sự nắm rõ.
Lưu ý: DoFin chỉ có một room cộng đồng duy nhất trên Discord, được gắn ở phần mô tả tài khoản FireAnt hoặc trong phần bình luận của bài viết trên Facebook. DoFin chia sẻ kiến thức và không cung cấp bất kỳ dịch vụ nào như nhắn tin riêng, room VIP, khuyến nghị mua bán hay đào tạo. Nếu bạn nhận được lời mời khác, đó không phải DoFin. Mong mọi người tỉnh táo và bình luận văn minh.

Dolphin DoFin