Trẻ nhỏ n&#234;n d&#249;ng tiền l&#236; x&#236; mua v&#224;ng, gửi ng&#226;n h&#224;ng hay đầu tư chứng kho&#225;n?
Sau Tết, một c&#226;u hỏi tưởng nhỏ nhưng lại rất “vĩ m&#244;” trong mỗi gia đ&#236;nh l&#224;: tiền l&#236; x&#236; của con n&#234;n l&#224;m g&#236; để c&#243; &#237;ch nhất? Giữ cho vui rồi ti&#234;u dần, hay biến n&#243; th&#224;nh một b&#224;i học t&#224;i ch&#237;nh đầu đời?
Nếu nh&#236;n nghi&#234;m t&#250;c, đ&#226;y l&#224; cơ hội rất tốt để dạy trẻ về tiền bạc, t&#237;ch lũy v&#224; đầu tư.
Mua v&#224;ng: Giữ gi&#225; trị theo thời gian
Ở Việt Nam, v&#224;ng từ l&#226;u được xem l&#224; k&#234;nh giữ t&#224;i sản an to&#224;n. Nhiều gia đ&#236;nh chọn mua v&#224;ng miếng hoặc v&#224;ng nhẫn của SJC để cất giữ l&#226;u d&#224;i.
Ưu điểm của v&#224;ng l&#224; khả năng giữ gi&#225; trị trước lạm ph&#225;t v&#224; biến động kinh tế. Kh&#244;ng cần theo d&#245;i thị trường mỗi ng&#224;y, kh&#244;ng phải lo l&#227;i suất thay đổi, v&#224;ng ph&#249; hợp với t&#226;m l&#253; “ăn chắc mặc bền”.
Tuy nhi&#234;n, v&#224;ng kh&#244;ng tạo ra d&#242;ng tiền v&#224; mức tăng gi&#225; d&#224;i hạn thường chỉ nhỉnh hơn lạm ph&#225;t. Với tiền l&#236; x&#236; của trẻ nhỏ, mua v&#224;ng giống như c&#225;ch “đ&#243;ng băng” gi&#225; trị t&#224;i sản, chờ đến khi đủ lớn mới sử dụng.
Gửi ng&#226;n h&#224;ng: B&#224;i học đầu ti&#234;n về tiết kiệm
Gửi tiết kiệm tại c&#225;c ng&#226;n h&#224;ng lớn như Vietcombank hay BIDV l&#224; lựa chọn an to&#224;n v&#224; dễ hiểu nhất.
L&#227;i suất tiết kiệm thường dao động v&#224;i phần trăm mỗi năm. Kh&#244;ng cao, nhưng ổn định. Quan trọng hơn, trẻ c&#243; thể hiểu được kh&#225;i niệm cơ bản: tiền kh&#244;ng chỉ để ti&#234;u, m&#224; c&#243; thể sinh lời nếu biết giữ v&#224; t&#237;ch lũy.
Hiện nay, việc gửi tiết kiệm cũng rất thuận tiện. Phụ huynh c&#243; thể mở sổ tiết kiệm online ngay tr&#234;n ứng dụng ng&#226;n h&#224;ng, theo d&#245;i l&#227;i mỗi th&#225;ng. Điều n&#224;y gi&#250;p trẻ tiếp cận t&#224;i ch&#237;nh theo c&#225;ch hiện đại, minh bạch v&#224; dễ quan s&#225;t.
Đầu tư chứng kho&#225;n: Học về rủi ro v&#224; tăng trưởng
Nếu trước đ&#226;y đầu tư chứng kho&#225;n nghe c&#243; vẻ phức tạp, th&#236; hiện nay mọi thứ đ&#227; đơn giản hơn rất nhiều. Nhiều ứng dụng ng&#226;n h&#224;ng số v&#224; v&#237; điện tử đ&#227; t&#237;ch hợp t&#237;nh năng đầu tư cổ phiếu hoặc quỹ. Chỉ cần v&#224;i trăm ngh&#236;n đồng cũng c&#243; thể bắt đầu.
Tr&#234;n thị trường Việt Nam, chỉ số chung như VN-Index phản &#225;nh sức khỏe của to&#224;n thị trường. Phụ huynh c&#243; thể chọn mua cổ phiếu của c&#225;c doanh nghiệp lớn, hoặc quỹ ETF m&#244; phỏng chỉ số, thay v&#236; chọn c&#225;c m&#227; biến động mạnh.
Điểm t&#237;ch cực của đầu tư chứng kho&#225;n l&#224; khả năng tăng trưởng cao hơn gửi tiết kiệm trong d&#224;i hạn. Quan trọng hơn, trẻ c&#243; thể học được những kh&#225;i niệm như doanh nghiệp, lợi nhuận, cổ tức, rủi ro v&#224; chu kỳ kinh tế.
Hiện nay, nhiều nền tảng cho ph&#233;p mua cổ phiếu với l&#244; nhỏ, thậm ch&#237; t&#237;ch lũy định kỳ tự động. Điều n&#224;y gi&#250;p giảm &#225;p lực “phải c&#243; nhiều tiền mới đầu tư được”, đồng thời tạo th&#243;i quen đầu tư d&#224;i hạn từ sớm.
Tuy nhi&#234;n, chứng kho&#225;n lu&#244;n c&#243; biến động. Nếu kh&#244;ng giải th&#237;ch kỹ, trẻ c&#243; thể hoang mang khi thấy t&#224;i khoản giảm gi&#225;. V&#236; vậy, vai tr&#242; của cha mẹ l&#224; hướng dẫn v&#224; đồng h&#224;nh, kh&#244;ng phải biến tiền l&#236; x&#236; th&#224;nh một cuộc thử nghiệm may rủi.
N&#234;n chọn phương &#225;n n&#224;o?
Kh&#244;ng c&#243; c&#226;u trả lời duy nhất đ&#250;ng cho mọi gia đ&#236;nh. Điều quan trọng kh&#244;ng phải l&#224; chọn k&#234;nh n&#224;o lời nhất, m&#224; l&#224; d&#249;ng khoản tiền n&#224;y để dạy trẻ về tư duy t&#224;i ch&#237;nh.
Một c&#225;ch hợp l&#253; l&#224; chia nhỏ khoản tiền:
Một phần gửi tiết kiệm để học về ổn định.
Một phần mua v&#224;ng để hiểu kh&#225;i niệm bảo to&#224;n gi&#225; trị.
Một phần đầu tư cổ phiếu hoặc quỹ để l&#224;m quen với tăng trưởng v&#224; rủi ro.
Tiền l&#236; x&#236; thường kh&#244;ng qu&#225; lớn, nhưng gi&#225; trị gi&#225;o dục lại rất đ&#225;ng kể. Một đứa trẻ sớm hiểu c&#225;ch tiền vận h&#224;nh trong ng&#226;n h&#224;ng, tr&#234;n thị trường v&#224;ng hay trong doanh nghiệp ni&#234;m yết sẽ c&#243; lợi thế rất lớn khi trưởng th&#224;nh.
Cuối c&#249;ng, mục ti&#234;u kh&#244;ng phải l&#224; biến tiền l&#236; x&#236; th&#224;nh khoản sinh lời cao nhất trong năm, m&#224; l&#224; biến n&#243; th&#224;nh b&#224;i học t&#224;i ch&#237;nh đầu ti&#234;n. Khi trẻ hiểu tiền l&#224; c&#244;ng cụ cần được quản l&#253; chứ kh&#244;ng chỉ để ti&#234;u d&#249;ng, đ&#243; mới l&#224; khoản “l&#227;i” quan trọng nhất.

Trẻ nhỏ nên dùng tiền lì xì mua vàng, gửi ngân hàng hay đầu tư chứng khoán?
Sau Tết, một câu hỏi tưởng nhỏ nhưng lại rất “vĩ mô” trong mỗi gia đình là: tiền lì xì của con nên làm gì để có ích nhất? Giữ cho vui rồi tiêu dần, hay biến nó thành một bài học tài chính đầu đời?
Nếu nhìn nghiêm túc, đây là cơ hội rất tốt để dạy trẻ về tiền bạc, tích lũy và đầu tư.
Mua vàng: Giữ giá trị theo thời gian
Ở Việt Nam, vàng từ lâu được xem là kênh giữ tài sản an toàn. Nhiều gia đình chọn mua vàng miếng hoặc vàng nhẫn của SJC để cất giữ lâu dài.
Ưu điểm của vàng là khả năng giữ giá trị trước lạm phát và biến động kinh tế. Không cần theo dõi thị trường mỗi ngày, không phải lo lãi suất thay đổi, vàng phù hợp với tâm lý “ăn chắc mặc bền”.
Tuy nhiên, vàng không tạo ra dòng tiền và mức tăng giá dài hạn thường chỉ nhỉnh hơn lạm phát. Với tiền lì xì của trẻ nhỏ, mua vàng giống như cách “đóng băng” giá trị tài sản, chờ đến khi đủ lớn mới sử dụng.
Gửi ngân hàng: Bài học đầu tiên về tiết kiệm
Gửi tiết kiệm tại các ngân hàng lớn như Vietcombank hay BIDV là lựa chọn an toàn và dễ hiểu nhất.
Lãi suất tiết kiệm thường dao động vài phần trăm mỗi năm. Không cao, nhưng ổn định. Quan trọng hơn, trẻ có thể hiểu được khái niệm cơ bản: tiền không chỉ để tiêu, mà có thể sinh lời nếu biết giữ và tích lũy.
Hiện nay, việc gửi tiết kiệm cũng rất thuận tiện. Phụ huynh có thể mở sổ tiết kiệm online ngay trên ứng dụng ngân hàng, theo dõi lãi mỗi tháng. Điều này giúp trẻ tiếp cận tài chính theo cách hiện đại, minh bạch và dễ quan sát.
Đầu tư chứng khoán: Học về rủi ro và tăng trưởng
Nếu trước đây đầu tư chứng khoán nghe có vẻ phức tạp, thì hiện nay mọi thứ đã đơn giản hơn rất nhiều. Nhiều ứng dụng ngân hàng số và ví điện tử đã tích hợp tính năng đầu tư cổ phiếu hoặc quỹ. Chỉ cần vài trăm nghìn đồng cũng có thể bắt đầu.
Trên thị trường Việt Nam, chỉ số chung như VN-Index phản ánh sức khỏe của toàn thị trường. Phụ huynh có thể chọn mua cổ phiếu của các doanh nghiệp lớn, hoặc quỹ ETF mô phỏng chỉ số, thay vì chọn các mã biến động mạnh.
Điểm tích cực của đầu tư chứng khoán là khả năng tăng trưởng cao hơn gửi tiết kiệm trong dài hạn. Quan trọng hơn, trẻ có thể học được những khái niệm như doanh nghiệp, lợi nhuận, cổ tức, rủi ro và chu kỳ kinh tế.
Hiện nay, nhiều nền tảng cho phép mua cổ phiếu với lô nhỏ, thậm chí tích lũy định kỳ tự động. Điều này giúp giảm áp lực “phải có nhiều tiền mới đầu tư được”, đồng thời tạo thói quen đầu tư dài hạn từ sớm.
Tuy nhiên, chứng khoán luôn có biến động. Nếu không giải thích kỹ, trẻ có thể hoang mang khi thấy tài khoản giảm giá. Vì vậy, vai trò của cha mẹ là hướng dẫn và đồng hành, không phải biến tiền lì xì thành một cuộc thử nghiệm may rủi.
Nên chọn phương án nào?
Không có câu trả lời duy nhất đúng cho mọi gia đình. Điều quan trọng không phải là chọn kênh nào lời nhất, mà là dùng khoản tiền này để dạy trẻ về tư duy tài chính.
Một cách hợp lý là chia nhỏ khoản tiền:
Một phần gửi tiết kiệm để học về ổn định.
Một phần mua vàng để hiểu khái niệm bảo toàn giá trị.
Một phần đầu tư cổ phiếu hoặc quỹ để làm quen với tăng trưởng và rủi ro.
Tiền lì xì thường không quá lớn, nhưng giá trị giáo dục lại rất đáng kể. Một đứa trẻ sớm hiểu cách tiền vận hành trong ngân hàng, trên thị trường vàng hay trong doanh nghiệp niêm yết sẽ có lợi thế rất lớn khi trưởng thành.
Cuối cùng, mục tiêu không phải là biến tiền lì xì thành khoản sinh lời cao nhất trong năm, mà là biến nó thành bài học tài chính đầu tiên. Khi trẻ hiểu tiền là công cụ cần được quản lý chứ không chỉ để tiêu dùng, đó mới là khoản “lãi” quan trọng nhất.

Semag 450